นครสวรรค์โมเดล ต้นแบบธนาคารอาหาร ผนึกกำลัง สวทช.-จังหวัด-มูลนิธิ SOS เดินหน้า “Nakhon Sawan Food Bank” ขยายครบ 15 อำเภอ ลดขยะอาหารพุ่งทะยาน 51 ตัน
จังหวัดนครสวรรค์เดินหน้าขับเคลื่อนความมั่นคงทางอาหารและแก้ปัญหาขยะอาหารอย่างยั่งยืน ผนึกความร่วมมือ 3 ฝ่าย จังหวัดนครสวรรค์ สวทช. และมูลนิธิ SOS ยกระดับ “Nakhon Sawan Food Bank” สู่ระบบบริหารจัดการอาหารส่วนเกินระดับจังหวัดที่ปลอดภัย–ตรวจสอบย้อนกลับได้ ช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางอย่างเป็นรูปธรรม เผยผลงานสะสม 2 ปี กอบกู้อาหารกว่า 51 ตัน ลดก๊าซเรือนกระจกได้กว่า 131 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า
(วันที่ 1 กันยายน 2569) ณ โรงแรมโฟทูซี เดอะชิค โฮเทล จังหวัดนครสวรรค์: จังหวัดนครสวรรค์ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และมูลนิธิสโกลารส์ ออฟซัสทีแนนซ์ จัดพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ เพื่อขยายผลโครงการการบริหารจัดการอาหารส่วนเกินเพื่อลดขยะอาหารและสร้างความมั่นคงทางอาหารในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ ขับเคลื่อนการลดขยะอาหาร ควบคู่กับการสร้างความมั่นคงทางอาหารให้แก่ประชาชนในพื้นที่ เพื่อให้การส่งต่ออาหารที่ยังมีคุณค่าถึงกลุ่มเป้าหมายเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีผู้บริหารระดับสูง ดร.ปัทมาพร ประชุมรัตน์ หัวหน้าชุดโครงการพัฒนาเครื่องมือสำหรับบริหารจัดการอาหารส่วนเกินเพื่อลดปัญหาขยะอาหาร ของ สวทช. และผู้แทนจากหน่วยงานภาคีเครือข่ายเข้าร่วมงานอย่างคับคั่ง
ยกระดับคุณภาพชีวิตด้วยกลไกความร่วมมือระดับจังหวัด
นายเศวต เพชรนุ้ย รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครสวรรค์ กล่าวว่า เจตนารมณ์ภายใต้ความร่วมมือครั้งนี้จังหวัดนครสวรรค์ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการยกระดับจังหวัดนครสวรรค์คุณภาพชีวิตของประชาชนและการบริหารจัดการทรัพยากรภายในจังหวัด การจัดตั้งคณะกรรมการบริหารจัดการอาหารส่วนเกินของจังหวัดนครสวรรค์ที่มีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน และมี พมจ. เป็นฝ่ายเลขานุการ เพื่อขับเคลื่อนทั้ง 15 อำเภอของจังหวัดนครสวรรค์ ช่วยเปลี่ยนอาหารส่วนเกิน เป็นการสร้างความมั่นคงทางอาหารในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ และเป็นจังหวัดต้นแบบให้จังหวัดอื่น ๆ ถือเป็นการบูรณาการทำงานร่วมกันอย่างแท้จริงระหว่างภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และเครือข่ายภาคประชาสังคม ซึ่งความร่วมมือในวันนี้ จะเป็นก้าวสำคัญในการสร้างระบบนิเวศอาหารที่มั่นคง นำอาหารที่ปลอดภัยไปถึงมือกลุ่มเปราะบางได้อย่างตรงจุด พร้อมทั้งสร้างจิตสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อมให้เกิดขึ้นอย่างยั่งยืนในสังคม
ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สร้างระบบนิเวศอาหารระดับประเทศ
ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กล่าวว่า เป้าหมายของ สวทช. ไม่ใช่เพียงการเพิ่มจำนวน Food Bank แต่คือการสร้าง “ระบบบริหารจัดการอาหารส่วนเกินของประเทศ” โดย สวทช. ได้นำองค์ความรู้จากศูนย์แห่งชาติมาประยุกต์ใช้ครบวงจร ทั้งด้านความปลอดภัยอาหารโดย BIOTEC ที่ร่วมผลักดันแนวปฏิบัติระดับประเทศ, แพลตฟอร์มดิจิทัล NECTEC (Thailand’s Food Bank Digital Platform) สำหรับติดตามและตรวจสอบย้อนกลับ, การประเมินคาร์บอนเครดิตจาก MTEC และ อบก., ตลอดจนงานวิจัยเชิงนโยบายเพื่อปลดล็อกอุปสรรคทางภาษีภายใต้แนวคิด “การบริจาคไม่ควรเสียเปรียบการทำลาย” เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ภาคเอกชนร่วมขับเคลื่อนอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ดีประเทศไทยยังมีกลุ่มเปราะบางที่ขาดแคลนเข้าถึงอาหาร และหากทิ้งไว้จะกลายเป็นขยะอาหารสร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สวทช. จึงได้เข้ามาพัฒนาองค์ความรู้ เทคโนโลยี และเครื่องมือสนับสนุน ร่วมกับมูลนิธิ SOS และเครือข่ายในพื้นที่จนเกิดเป็นความสำเร็จของ “Nakhon Sawan Food Bank” ในวันนี้
กอบกู้อาหาร 51 ตัน สู่มื้ออาหาร 218,000 มื้อ
ดร.ปัทมาพร ประชุมรัตน์ หัวหน้าชุดโครงการพัฒนาเครื่องมือสำหรับบริหารจัดการอาหารส่วนเกินเพื่อลดปัญหาขยะอาหาร กล่าวเสริมว่า จากเดิมที่นครสวรรค์มีอาสาสมัครรักษ์อาหารเพียง 42 คน ปัจจุบันภายใต้การหนุนเสริมของโครงการฯ ทำให้มีอาสาสมัครเพิ่มขึ้นเป็น 292 คน ครอบคลุมพื้นที่ครบทั้ง 15 อำเภอ ส่งผลให้ปริมาณอาหารที่กอบกู้ได้เพิ่มขึ้นถึง 4 เท่า หรือกว่า 12,000 กิโลกรัมต่อเดือน และหากนับสะสม 2 ปี ตั้งแต่ปี 2567 จนถึงเดือนกรกฎาคม 2569 จังหวัดนครสวรรค์สามารถกอบกู้อาหารส่วนเกินได้แล้วกว่า 51,900 กิโลกรัม หรือกว่า 51 ตัน คิดเป็นกว่า 218,000 มื้ออาหาร ช่วยลดขยะอาหารและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 131 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า สะท้อนถึงความเชื่อมั่นและความสำเร็จของกลไกการบริหารจัดการในระดับพื้นที่ ที่มีคณะกรรมการระดับจังหวัดและสำนักงาน พมจ.นครสวรรค์ เป็นกลไกหลักในการดูแลกลุ่มเปราะบางอย่างเป็นระบบ
มาตรฐานความปลอดภัยและสะพานบุญสู่ชุมชน
นายทวี อิ่มพูลทรัพย์ ผู้จัดการประจำประเทศไทย มูลนิธิสโกลารส์ ออฟซัสทีแนนซ์ (SOS) กล่าวว่า มูลนิธิ SOS มีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้สานต่อและยกระดับการทำงานร่วมกับจังหวัดนครสวรรค์และ สวทช. ในครั้งนี้ การลงนาม MOU จะช่วยเชื่อมโยงผู้บริจาค อาสาสมัคร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ประสานพลังกันได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น พร้อมกันนี้ยังเชื่อมั่นว่าบทเรียนและความสำเร็จจาก “นครสวรรค์โมเดล” จะเป็นต้นแบบสำคัญในการขยายผลระบบบริหารจัดการอาหารส่วนเกินไปยังพื้นที่อื่น ๆ ทั่วประเทศไทยต่อไปในอนาคต
ด้าน นายนพนันต์ ทับทิม ผู้ประสานงานเครือข่าย SOS จังหวัดนครสวรรค์ เปิดเผยถึงการทำงานภาคสนามว่า เครือข่ายอาสาสมัครทำหน้าที่เสมือน “สะพานบุญ” ในการกอบกู้และส่งต่ออาหารส่วนเกิน ทั้งอาหารพร้อมทาน ผัก ผลไม้ ขนมปัง และอาหารปรุงสุก จากผู้บริจาคภาคเอกชนรายใหญ่ในเมืองนครสวรรค์ อาทิ บิ๊กซี ร้านสะดวกซื้อ แม็คโคร และเอสแอนด์พี เฉลี่ยวันละ 150–200 กิโลกรัม ความโดดเด่นของอาสาสมัครชุดนี้คือการทำงานภายใต้มาตรฐานความปลอดภัยที่เข้มงวด โดยได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้จากมูลนิธิ SOS และนักวิจัยโครงการ Foodbank สวทช. ที่มอบชุดตรวจอย่างง่ายเพื่อใช้ตรวจสอบคุณภาพอาหารระหว่างการขนส่ง สร้างความมั่นใจว่าอาหารทุกชิ้นมีความสะอาด ปลอดภัย และผ่านกระบวนการที่ได้มาตรฐานก่อนถึงมือผู้รับ
“พวกเราทำงานด้วยใจเพราะเห็นประโยชน์ที่ช่วยลดขยะอาหารและช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ ปัจจุบันจำนวนสมาชิกอาสาสมัครเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่อาหารจากผู้บริจาคในพื้นที่อำเภอต่าง ๆ ยังมีไม่เพียงพอกับความต้องการของผู้รับ จึงอยากเชิญชวนภาคเอกชนมาร่วมสมทบเพิ่มเติม เพื่อให้เราสามารถส่งต่ออาหารคุณภาพดีนี้ ไปช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในครัวเรือนให้แก่พี่น้องกลุ่มเปราะบางได้อย่างกว้างขวางยิ่งขึ้น” นายนพนันต์ กล่าวทิ้งท้าย
สรุปประเด็นสำคัญ (Key Takeaways)
เป้าหมาย: สวทช. จ.นครสวรรค์ และมูลนิธิ SOS ร่วมผลักดัน “Nakhon Sawan Food Bank” ขยายพื้นที่ครอบคลุม 15 อำเภอ
ผลลัพธ์: ตลอด 2 ปี กอบกู้อาหารส่วนเกินได้กว่า 51 ตัน แปลงเป็นอาหารกว่า 218,000 มื้อ ลดก๊าซเรือนกระจก 131 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า
เทคโนโลยี สวทช.: บูรณาการองค์ความรู้จาก ไบโอเทค (ความปลอดภัยอาหาร), เนคเทค (แพลตฟอร์มตรวจสอบย้อนกลับ) และ เอ็มเทค (การประเมินคาร์บอน)
- ต้นแบบสู่ระดับประเทศ (Nakhon Sawan Model): มุ่งหวังให้ความสำเร็จของนครสวรรค์เป็นกลไกต้นแบบในการจัดตั้งและขยายผลระบบบริหารจัดการอาหารส่วนเกินและธนาคารอาหารไปยังจังหวัดอื่น ๆ ทั่วประเทศ
ข้อมูลเพิ่มเติม / ติดตามรายละเอียดต่อได้ที่
โครงการจัดตั้งธนาคารอาหารแห่งประเทศไทย (Thailand’s Food Bank): https://www.nstda.or.th/foodbank/ หรือ Facebook Page: Thailand’s Food Bank
มูลนิธิสโกลารส์ ออฟซัสทีแนนซ์ (SOS Thailand): https://www.scholarsofsustenance.org/th หรือ Facebook Page: SOS Thailand (สำหรับภาคเอกชนที่ประสงค์ร่วมบริจาคอาหารส่วนเกินเข้าสู่ระบบ)
0-2564-8000
