“Pathumma Connect” ระบบ “Agentic AI สัญชาติไทย” มุ่งลดเวลาทำงานภาครัฐ ยกระดับการให้บริการประชาชน

สรุปใจความสำคัญ

• Pathumma Connect (ปทุมมา คอนเน็กต์) คือ แพลตฟอร์ม Agentic AI สัญชาติไทย สำหรับสนับสนุนให้ภาครัฐทำงานได้รวดเร็ว ลดขั้นตอน และมีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงเป็นระบบบริการสำหรับอำนวยความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลเปิดของรัฐให้แก่ประชาชนไทย
• Pathumma Connect มีกลไกการทำงานแบบ Agentic AI หรือเป็นผู้ช่วยอัจฉริยะที่เชื่อมโยงระบบบริการ AI หลายตัวเข้าด้วยกัน โดยมีกลไกการทำงาน คือ หลังจากผู้ใช้งานมอบหมายโจทย์ ระบบ AI จะเริ่มวางแผนแล้วลงมือทำงาน เช่น สืบค้น คิดวิเคราะห์ ตอบคำถาม สร้างเอกสาร ด้วยเครื่องมือ AI ต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องจนเสร็จงานด้วยตนเอง แล้วจึงส่งงานให้ผู้สั่งงานตรวจสอบความถูกต้องในขั้นตอนสุดท้าย ทำให้ช่วยลดระยะเวลาในการทำงานได้เป็นอย่างดี แต่ยังคงไว้ซึ่งความถูกต้อง คุณภาพ และความน่าเชื่อถือของงาน
• Pathumma Connect ผ่านการออกแบบให้ติดตั้งระบบบนโครงสร้างพื้นฐานขององค์กร (on-premises) เพื่อควบคุมการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูล และลดความเสี่ยงที่ข้อมูลจะรั่วไหลออกสู่ภายนอกได้
• ปัจจุบันอยู่ในช่วงการพัฒนาแพลตฟอร์ม Pathumma Connect ให้รองรับบริการ 7 ด้าน ได้แก่ ภาครัฐ เกษตร การบริหารจัดการน้ำ การท่องเที่ยว วัฒนธรรม การศึกษา และคลังข้อมูลเฉพาะภายในองค์กร

ทำไมประเทศไทยต้องพัฒนา AI สัญชาติไทย ในเมื่อทุกวันนี้คนส่วนใหญ่ต่างก็เข้าถึงระบบบริการ AI ได้ง่าย และยังมีผู้ให้บริการเชิงพาณิชย์มากมาย ?

คำตอบสำคัญก็คือประเทศไทยไม่ได้ต้องการเพียง AI ที่ใช้งานได้ แต่ต้องการ AI สัญชาติไทยที่เข้าใจภาษาไทย เข้าถึงบริบทของสังคมไทย สามารถปรับแต่งโมเดลให้ตอบโจทย์การใช้งานเฉพาะทางของแต่ละองค์กร รวมถึงเชื่อมโยงข้อมูลและระบบบริการของภาครัฐเพื่อยกระดับการให้บริการประชาชนได้ โดยการมีโมเดล AI ประสิทธิภาพสูงเป็นของตนเอง นอกจากช่วยเพิ่มขีดความสามารถให้ประเทศแล้ว ยังช่วยเสริมความมั่นคงและความปลอดภัยในการใช้งาน ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ และลดค่าใช้จ่ายการดำเนินงานในระยะยาว

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรพัฒนา “Pathumma Connect (ปทุมมา คอนเน็กต์)” แพลตฟอร์ม Agentic AI หรือผู้ช่วยอัจฉริยะที่รวมระบบบริการ AI สัญชาติไทยหลายรูปแบบ และเชื่อมโยงฐานข้อมูลเปิดของภาครัฐไว้ในแพลตฟอร์มเดียว โดยมุ่งเป้าเป็นเครื่องมือสนับสนุนให้ภาครัฐทำงานได้รวดเร็ว ลดขั้นตอน และมีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงเป็นระบบบริการสำหรับอำนวยความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลเปิดของรัฐให้แก่ประชาชนไทย

จาก LLM สัญชาติไทย สู่ Pathumma Connect

Large Language Model (LLM) คือ โมเดล AI ขนาดใหญ่ที่ผ่านการฝึกฝนจากข้อมูลจำนวนมหาศาล ให้มีความสามารถด้านภาษาและการสื่อสารแบบมนุษย์ โดยหนึ่งในฟังก์ชันที่มีการใช้งานแพร่หลาย คือ Generative AI หรือเอไอแบบรู้สร้าง เช่น ChatGPT, Gemini, Claude

ดร.วาทยา ชุณห์วิจิตรา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยปัญญาประดิษฐ์ เนคเทค สวทช. เล่าว่า เนคเทค สวทช. เป็นหนึ่งในองค์กรรัฐที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาโมเดล LLM สัญชาติไทยมาโดยตลอด โดยหนึ่งในภารกิจสำคัญที่ร่วมพัฒนาในช่วงปี 2568–2569 คือ ThaiLLM หรือโมเดลฐาน (foundation model) ที่ผ่านการฝึกฝนด้วยข้อมูลภาษาและบริบทไทยมากกว่า 1 แสนล้านโทเคน เพื่อให้ภาครัฐ เอกชน รวมถึงหน่วยงานวิจัยนำโมเดล AI นี้ไปปรับแต่งใช้งานเฉพาะทางได้โดยไม่ต้องเริ่มจากศูนย์ซึ่งจะช่วยประหยัดทั้งทรัพยากรและเวลาในการพัฒนาโมเดล AI ได้เป็นอย่างดี

“จากความสำเร็จในการพัฒนาโมเดล ThaiLLM ทีมวิจัยได้นำโมเดลมาต่อยอดความสามารถของ Pathumma (ปทุมมา) หรือ Generative AI สัญชาติไทยที่ได้พัฒนาก่อนหน้าและเปิดให้ทดสอบใช้บริการตั้งแต่ปี 2567 ให้มีความเชี่ยวชาญภาษาไทยและเข้าใจบริบทไทยมากขึ้นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน โดยล่าสุดในปีนี้ทีมวิจัยได้ยกระดับ Pathumma สู่ Pathumma Connect แพลตฟอร์ม Agentic AI ที่ขยายขอบเขตการให้บริการไปอีกขั้น ด้วยการรวบรวมระบบบริการ AI ทั้งหมดจาก Pathumma มาไว้ในแพลตฟอร์มเดียว รวมทั้งยังเชื่อมโยงข้อมูลเปิดของหน่วยงานภาครัฐสำหรับใช้เป็นฐานข้อมูลในการให้บริการด้วย

“เป้าหมายของทีมวิจัยคือการทำให้ Pathumma Connect เป็นผู้ช่วยอัจฉริยะที่แบ่งเบาภาระงานและลดขั้นตอนการทำงานที่ไม่จำเป็นของบุคลากรภาครัฐ โดยนำ AI มาใช้ทำงานในส่วนที่ปฏิบัติงานแทนได้ เพื่อให้บุคลากรนำเวลาไปใช้ดูแลประชาชนหรืองานส่วนอื่น ๆ ที่มีความสำคัญมากกว่า ขณะเดียวกันการพัฒนา Pathumma Connect ให้เป็นศูนย์กลางที่เชื่อมโยงข้อมูลเปิดของภาครัฐมาไว้ในที่เดียวกัน จะช่วยให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนสืบค้นข้อมูลและนำไปใช้ประโยชน์ได้ง่ายขึ้น”

ตัวอย่างระบบบริการ AI ภายใต้ Pathumma ที่นำมาให้บริการแบบ Agentic AI ใน Pathumma Connect เช่น DocChat (ด็อกแชต) AI สืบค้นและตอบคำถามข้อมูลจากเอกสาร, DocGen (ด็อกเจน) AI ช่วยสร้างเอกสารตามรูปแบบขององค์กร, DocTOR (ด็อกทีโออาร์) AI ช่วยสร้างเอกสารจัดซื้อจัดจ้าง, PartiiNote (พาทีโน้ต) ระบบถอดเทป สรุปใจความสำคัญ และตอบคำถามข้อมูลจากไฟล์เสียงหรือคลิปวิดีโอ, LangMind (แลงมายด์) แพลตฟอร์มสำหรับสร้างแชตบอตเพื่อตอบข้อมูลเฉพาะขององค์กร

ดร.วาทยา เสริมว่า ทีมวิจัยตั้งเป้าพัฒนา Pathumma Connect ให้ครอบคลุมการเชื่อมต่อข้อมูลและระบบบริการ 7 ด้านหลัก ประกอบด้วย Pathumma Connect Gov สำหรับภาครัฐ, Pathumma Connect Agri สำหรับภาคการเกษตร, Pathumma Connect Water สำหรับภาคการบริหารจัดการน้ำ, Pathumma Connect Travel สำหรับภาคการท่องเที่ยว, Pathumma Connect Culture สำหรับภาควัฒนธรรม, Pathumma Connect Education สำหรับภาคการศึกษา และ Pathumma Connect Insight สำหรับให้บริการการคลังข้อมูลเฉพาะภายในองค์กร โดยเป็นระบบที่มีการกำหนดสิทธิ์การเข้าถึงเพื่อความปลอดภัยของข้อมูล

Pathumma Connect มุ่งลดเวลาทำงานภาครัฐ ยกระดับการให้บริการประชาชน

Pathumma Connect เป็นแพลตฟอร์มที่มีกลไกการทำงานแบบ Agentic AI หรือเป็นผู้ช่วยอัจฉริยะที่เชื่อมโยงระบบบริการ AI หลายตัวเข้าด้วยกัน โดยมีกลไกการทำงาน คือ หลังจากผู้ใช้งานมอบหมายโจทย์ ระบบ AI จะเริ่มวางแผนแล้วลงมือทำงาน เช่น สืบค้น คิดวิเคราะห์ ตอบคำถาม สร้างเอกสาร ด้วยเครื่องมือ AI ต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องจนเสร็จงานด้วยตนเอง แล้วจึงส่งงานให้ผู้สั่งงานตรวจสอบความถูกต้องในขั้นตอนสุดท้าย ทำให้ช่วยลดระยะเวลาในการทำงานได้เป็นอย่างดี แต่ยังคงไว้ซึ่งความถูกต้อง คุณภาพ และความน่าเชื่อถือของงาน ทั้งนี้สามารถติดตั้งระบบ Pathumma Connect บนโครงสร้างพื้นฐานขององค์กร (on-premises) เพื่อควบคุมการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูล และลดความเสี่ยงที่ข้อมูลจะรั่วไหลออกสู่ภายนอกได้

ดร.ศราวุธ คงยัง หัวหน้าทีมวิจัยการยกระดับปัญญาประดิษฐ์ เนคเทค สวทช. เล่าถึงตัวอย่างระบบบริการที่กำลังพัฒนาภายใต้ Pathumma Connect โดยยกตัวอย่างเป็น Pathumma Connect Gov ว่า Pathumma Connect Gov คือ ระบบที่พัฒนาขึ้นเพื่ออำนวยความสะดวกในการทำงานให้แก่บุคลากรภาครัฐ รวมถึงประชาชนที่ใช้บริการหน่วยงานรัฐ ตัวอย่างงานที่ให้บริการ เช่น สรุปการประชุม ร่างเอกสารจัดซื้อจัดจ้าง ออกใบอนุญาต รับเรื่องร้องเรียน ตอบคำถามเกี่ยวกับระเบียบและกลไกการทำงานภายในหน่วยงาน ตอบข้อซักถามของประชาชน ซึ่งเป็นงานที่ใช้เวลาค่อนข้างมาก แต่ใช้ Agentic AI ในการช่วยปฏิบัติงานแทนได้เป็นอย่างดี ทำให้บุคลากรรัฐนำเวลาส่วนนี้ไปใช้ให้บริการประชาชนหรือทำงานที่สำคัญกว่าแทนได้

ดร.ชัยอนันต์ ดำรงรัตน์ นักวิจัยทีมวิจัยการยกระดับปัญญาประดิษฐ์ เนคเทค สวทช. เสริมว่า อีกตัวอย่างหนึ่งที่กำลังร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรในการวิจัยและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง คือ Pathumma Connect Agri หรือระบบ AI ที่เชื่อมโยงข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐ เพื่อให้ผู้ใช้บริการเข้าถึงข้อมูลด้านการเกษตรแบบครบวงจรผ่านแพลตฟอร์มเดียว ตัวอย่างข้อมูลที่จะมีการเชื่อมโยงฐานข้อมูลเปิดระหว่างองค์กรเพื่อนำมาให้บริการ เช่น ข้อมูลสภาพอากาศ การแนะนำประเภทของพืชที่เหมาะสมกับการเพาะปลูกในแต่ละพื้นที่ การแนะนำแนวทางการรับมือโรคพืชและศัตรูพืช การติดตามราคาจำหน่ายผลผลิต โดยระบบนี้มุ่งเน้นให้ทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาชน เข้าถึงข้อมูลเพื่อวางแผนการทำการเกษตรหรือกิจกรรมที่เกี่ยวข้องได้ง่าย สะดวก และรวดเร็ว

Pathumma Connect นับเป็นหนึ่งในเทคโนโลยี AI สัญชาติไทยที่เข้ามาช่วยให้ทุกภาคส่วนทำงานและเข้าถึงข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยหน่วยงานภาครัฐสามารถลดขั้นตอนการทำงานและเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการแก่ประชาชน ภาคเอกชนเข้าถึงข้อมูลรัฐเพื่อนำไปต่อยอดทางธุรกิจ ขณะที่ประชาชนเข้าถึงข้อมูลภาครัฐได้สะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น นับเป็นอีกก้าวขั้นของการนำ AI มาใช้ประโยชน์ได้อย่างเป็นรูปธรรม

ผู้ที่สนใจใช้งาน Pathumma และ Pathumma Connect ดูรายละเอียดเพิ่มเติมและติดตามข่าวสารระบบบริการได้ที่ pathumma.in.th

เรียบเรียงโดย ภัทรา สัปปินันทน์ ฝ่ายสร้างสรรค์สื่อและผลิตภัณฑ์ สวทช.
อาร์ตเวิร์กโดย ภัทรา สัปปินันทน์
ภาพประกอบโดย ฝ่ายประชาสัมพันธ์ สวทช. และภาพจาก Shutterstock