สวทช. ร่วมขับเคลื่อนนวัตกรรมในงาน SPC2026 ชูบทบาทฟิสิกส์ก้าวสู่ความยั่งยืน ผ่าน “เทคโนโลยีเซนเซอร์อัจฉริยะ-บริการวิเคราะห์ระดับนาโน”

(วันที่ 21 พฤษภาคม 2569) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. ในฐานะที่ปรึกษาสมาคมฟิสิกส์ไทย ได้เข้าร่วมงานประชุมวิชาการฟิสิกส์ระดับชาติ ครั้งที่ 21 หรือ Siam Physics Congress 2026 (SPC2026) ระหว่างวันที่ 20 – 22 พฤษภาคม 2569 ณ โรงแรมดุสิตธานี หัวหิน จังหวัดเพชรบุรี โดยงานดังกล่าวเป็นการผนึกกำลังครั้งสำคัญของสมาคมฟิสิกส์ไทย สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน ร่วมเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมเพื่อร่วมกันยกระดับองค์ความรู้ทางฟิสิกส์ให้กลายเป็นกลไกสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ยั่งยืน ภายใต้แนวคิด “ผสานพลังฟิสิกส์ สร้างสรรค์นวัตกรรม สู่ความยั่งยืน”

ภายในงาน สวทช. ได้นำนวัตกรรมและบริการทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูงไปร่วมจัดแสดงเพื่อสะท้อนบทบาทสำคัญของฟิสิกส์ในการตอบโจทย์ความท้าทายใหม่ของโลก โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) ได้นำผลงานวิจัยของกลุ่มวิจัยอุปกรณ์สเปกโทรสโกปีและเซนเซอร์มาแสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าของการพัฒนาระบบตรวจวัดอัจฉริยะที่มีความไวและความแม่นยำสูง ซึ่งเปลี่ยนรูปแบบการวิเคราะห์สสารจากเดิมที่ต้องทำในห้องปฏิบัติการให้กลายเป็นการตรวจวัดแบบเรียลไทม์ในพื้นที่จริง เพื่อช่วยให้ภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมสามารถควบคุมคุณภาพและบริหารจัดการทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

นอกจากนี้ ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. ได้นำเสนอบริการวิเคราะห์ทดสอบระดับนาโน ซึ่งถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เปรียบเสมือนดวงตาของนักวิจัยและผู้ประกอบการ ในการตรวจสอบโครงสร้างวัสดุระดับนาโนเมตรเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่และแก้ปัญหาทางเทคนิคในอุตสาหกรรม โดยอาศัยเครื่องมือวิทยาศาสตร์ชั้นนำที่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ

ทั้งนี้ความร่วมมือของ สวทช. กับสมาคมฟิสิกส์ไทยและเครือข่ายพันธมิตรในงานครั้งนี้ ถือเป็นการหลอมรวมเครื่องยนต์วิจัยของ สวทช. เข้ากับฐานรากทางวิชาการฟิสิกส์ของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม โดย สวทช. จะทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการนำองค์ความรู้ทางฟิสิกส์เชิงทฤษฎีมาต่อยอดผ่านโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ทันสมัย เพื่อสร้างเป็นนวัตกรรมที่ใช้งานได้จริงในภาคธุรกิจและสังคม ตลอดจนการนำเครื่องมือวิจัยและผู้เชี่ยวชาญไปสนับสนุนเครือข่ายนักฟิสิกส์ทั่วประเทศจะช่วยให้เกิดการบ่มเพาะเทคโนโลยีอนาคตที่ตอบโจทย์ความท้าทายของโลกยุคใหม่ ทั้งในด้านสิ่งแวดล้อม พลังงาน และการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ ซึ่งการบูรณาการความร่วมมือดังกล่าว ไม่เพียงช่วยบ่มเพาะสร้างคนรุ่นใหม่ให้เห็นคุณค่าของวิทยาศาสตร์เท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างระบบนิเวศทางนวัตกรรมที่แข็งแกร่ง ซึ่งจะช่วยผลักดันให้ประเทศไทยสามารถเปลี่ยนผ่านจากประเทศผู้ใช้เทคโนโลยีไปสู่ประเทศผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมอย่างเต็มตัว เพื่อการเติบโตที่ยั่งยืนในระยะยาวต่อไป