สวทช. ร่วมพิธีเปิดการประชุมระดับโลก GRC Annual Meeting 2026 มุ่งขับเคลื่อนนโยบายวิจัยและนวัตกรรมสู่ความยั่งยืน

วันที่ 20 พฤษภาคม 2569 ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)  เป็นประธานในพิธีเปิดการประชุมประจำปี Global Research Council (GRC) ครั้งที่ 14 ประจำปี 2569 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 18 – 22 พฤษภาคม 2569 โดย Thailand RISE Fund หรือ กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) โดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ร่วมกับ Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada (NSERC) ประเทศแคนาดา โดยมี ศาสตราจารย์ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวง อว. ทพญ.ศรีญาดา ปาลิมาพันธ์ ที่ปรึกษารัฐมนตรีประจำกระทรวง อว. ศาสตราจารย์ ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการ สกสว. Prof. Dr. Alejandro Adem ประธาน Governing Board ของ Global Research Council (GRC) และ President of Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada (NSERC) , H.E. Ms. Ping Kitnikone เอกอัครราชทูตแคนาดาประจำประเทศไทย พร้อมด้วย ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)  และผู้แทนองค์กรบริหารทุนวิจัย หน่วยงานด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมจาก 38 ประเทศ ตลอดจนคณะผู้แทนทางการทูตจาก 70 ประเทศทั่วโลกเข้าร่วม เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองและกำหนดทิศทางความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมระดับนานาชาติ ณ โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพมหานคร

รองนายกฯ และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. กล่าวว่า การสร้างระบบวิจัยที่เข้มแข็งไม่ใช่เพียงเรื่องงบประมาณ แต่ต้องสร้างระบบนิเวศที่เปิดกว้างและเอื้อต่อความร่วมมือจากหลากหลายสาขา โดย “Open Science” จะมีบทบาทสำคัญในการเปิดการเข้าถึงองค์ความรู้ การแบ่งปันข้อมูล โครงสร้างพื้นฐาน และทรัพยากรด้านวิจัยร่วมกัน ซึ่งจะช่วยเร่งการพัฒนาวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ปัญหาระดับโลก

“การประชุม GRC 2026 จะเป็นอีกหนึ่งเวทีสำคัญในการสร้างความร่วมมือ แลกเปลี่ยนแนวคิด และร่วมกันกำหนดทิศทางของระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ของโลก เพื่อให้สามารถสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจ สังคม และคุณภาพชีวิตของประชาชนได้อย่างเป็นรูปธรรม เราอาจหยุดการเปลี่ยนแปลงของโลกไม่ได้ แต่เราสามารถร่วมกันกำหนดทิศทางของเทคโนโลยีให้ถูกใช้เพื่อมนุษย์และสังคมได้” ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน กล่าว

ด้าน ศ.ดร.สมปอง กล่าวว่า การประชุม GRC 2026 สะท้อนบทบาทความร่วมมือระหว่างประเทศในการขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) โดยปีนี้มุ่งหารือ 2 ประเด็นหลัก ได้แก่ “Open Science” และ “Research for Sustainable Communities” เพื่อรับมือความท้าทายสำคัญของโลก ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความเหลื่อมล้ำ ความมั่นคงด้านอาหาร สุขภาพ และการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยี

ขณะที่ Prof. Dr. Alejandro Adem ระบุว่า ความร่วมมือพหุภาคีและองค์กรบริหารทุนวิจัยมีบทบาทสำคัญต่อการขับเคลื่อน ววน. ของโลก โดยเฉพาะในช่วงที่โลกเผชิญความท้าทายซับซ้อนร่วมกัน พร้อมผลักดันประเด็น Open Science การวิจัยเพื่อชุมชนยั่งยืน และการพัฒนาระบบนิเวศวิจัยที่เปิดกว้างและเท่าเทียม

ด้าน H.E. Ms. Ping Kitnikone กล่าวว่า แคนาดาจะสนับสนุนการพัฒนาบุคลากรวิจัยและการแลกเปลี่ยนนักศึกษาและนักวิจัยระหว่างสองประเทศ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระยะยาว

การประชุมประจำปีระดับโลก GRC Annual Meeting 2026  ภายใต้การประชุมดังกล่าว ได้มีการจัดกิจกรรม Side Event เรื่อง “Diamond Open Access as a Foundation for Research Sovereignty and Trust in Science” เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองและประสบการณ์ระหว่างหน่วยงานให้ทุนวิจัย องค์กรระหว่างประเทศ และผู้กำหนดนโยบายจากหลายประเทศ ได้แก่ ไทย แคนาดา ฝรั่งเศส อินโดนีเซีย แอฟริกาใต้ ตุรกี และแองโกลา รวมถึงองค์การ UNESCO เกี่ยวกับอนาคตของระบบการเผยแพร่ผลงานวิจัยแบบเปิดที่มีความเสมอภาค ยั่งยืน และตอบสนองต่อประโยชน์สาธารณะ มุ่งเน้นไปที่สองประเด็นความท้าทายสำคัญของโลก ได้แก่:

1. การส่งเสริมวิทยาศาสตร์แบบเปิด (Open Science) เพื่อสร้างระบบนิเวศการวิจัยที่เข้าถึงได้และโปร่งใส
2. การวิจัยเพื่อชุมชนที่ยั่งยืน (Research for Sustainable Communities)

การเข้าร่วมงานของผู้บริหาร สวทช. ในครั้งนี้ สะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการผสานความร่วมมือกับเครือข่ายพันธมิตรด้านการวิจัยระดับนานาชาติ เพื่อนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาใช้ขับเคลื่อนการพัฒนาสังคมและชุมชนอย่างยั่งยืน สอดคล้องกับทิศทางนโยบายวิจัยในเวทีโลกต่อไป

สำหรับ สกสว. เวทีนี้จึงไม่ใช่เพียงพื้นที่สำหรับการแลกเปลี่ยนมุมมองทางวิชาการในระดับนานาชาติ แต่ยังเป็นโอกาสสำคัญในการเชื่อมโยงวาระด้าน Open Science ระดับโลกเข้ากับการพัฒนาระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศไทย ตลอดจนการผลักดันให้แนวคิด Open Science ก้าวสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้การลงทุนด้านการวิจัยของประเทศนำไปสู่องค์ความรู้ที่เข้าถึงได้ เชื่อถือได้ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชนและสังคมไทยในระยะยาว

ข้อมูลเพิ่มเติม: https://grc2026.tsri.or.th/