สวทช. เปิดตัว “Cookbook” คู่มือปรุงอาหารส่วนเกิน สู่ “เมนูระดับเชฟ” ผนึกพันธมิตรหนุน “ครัวรักษ์อาหาร” เปลี่ยน ‘วัตถุดิบเหลือเฟือ’ เป็น ‘อาหารมื้อพิเศษ’

(วันที่ 2 กันยายน 2569) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับมูลนิธิสโกลารส์ ออฟ ซัสทีแนนซ์ (SOS) และ 5 หน่วยงานพันธมิตร เปิดตัว “คู่มือรวบรวมสูตรอาหารจากวัตถุดิบอาหารส่วนเกิน (Cookbook)” อย่างเป็นทางการ โดยรวบรวม 23 เมนูสร้างสรรค์จากเชฟและผู้เชี่ยวชาญด้านอาหาร เพื่อส่งต่อสูตรอาหารและองค์ความรู้สู่เครือข่ายอาสาสมัคร Thailand’s Food Bank โดยเฉพาะ “ครัวรักษ์อาหาร” นำไปประยุกต์ใช้ปรุงอาหารที่มีคุณภาพ ปลอดภัย และส่งมอบความสุขให้แก่ผู้รับ โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางทั่วประเทศให้อร่อยอย่างยั่งยืน ภายในงานมี ดร.วรวรงค์ รักเรืองเดช รองผู้อำนวยการ สวทช. เป็นประธานเปิดงาน ภายในงานมีตัวแทนเชฟ อาทิ เชฟแจ๊คกี้ – Tse Chi Wai เชฟจากโรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ เชฟผู้พิชิตเชฟกระทะเหล็กแห่งประเทศไทย ปี 2025 มาร่วมสร้างสรรค์เมนูจากวัตถุดิบอาหารส่วนเกินเป็นเมนูสุดพิเศษ ให้ผู้เข้าร่วมงานและสื่อมวลชนได้ชิมรสชาติอาหารแห่งความยั่งยืน ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ

ดร.วรวรงค์ รักเรืองเดช รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กล่าวว่า การบริหารจัดการอาหารส่วนเกินเป็นตัวอย่างหนึ่งของการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาใช้สนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด ซึ่งการขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมนั้น สวทช. ไม่ได้มุ่งเพียงการพัฒนาเทคโนโลยี แต่ยังให้ความสำคัญกับการสร้างองค์ความรู้ เครื่องมือ และกลไกที่ช่วยให้ภาคส่วนต่าง ๆ สามารถทำงานร่วมกัน และนำทรัพยากรที่มีอยู่กลับมาใช้ให้เกิดคุณค่าต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม การเปิดคู่มือ Cookbook เล่มนี้จึงเป็นเครื่องมือเปลี่ยนมุมมองของสังคมและนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์จริงในพื้นที่

ดร.ปัทมาพร ประชุมรัตน์ นักวิจัยนโยบายอาวุโส สวทช. กล่าวว่า การดำเนินงานโครงการ Thailand’s Food Bank มุ่งเน้นการแก้ปัญหาอาหารส่วนเกินตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่การผลิต การแปรรูป จนถึงการบริโภค พร้อมทั้งสร้างความเข้าใจอันดีต่อสังคมว่า อาหารส่วนเกินหากได้รับการจัดการ คัดเลือก ขนส่ง และเก็บรักษาอย่างถูกสุขลักษณะตามหลักความปลอดภัยอาหาร จะยังคงเป็นอาหารที่มีคุณภาพสูง ปลอดภัย และสามารถนำมาปรุงเป็นอาหารเลิศรสได้ ซึ่งช่วยลดการเกิดขยะอาหาร (Food Waste) และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างยั่งยืน

ดร.ปัทมาพร กล่าวต่อว่า นอกจากการทำงานร่วมกับมูลนิธิสโกลารส์ ออฟ ซัสทีแนนซ์ (SOS) อย่างเหนียวแน่น วันนี้ สวทช. มีพันธมิตรภาคเอกชนทั้ง 5 ได้แก่ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ บริษัท ซีพี แอ็กซ์ ตร้า จำกัด (มหาชน) บริษัท อิออน (ไทยแลนด์) จำกัด บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) และมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ที่มีแนวคิดเดียวกันที่อยากชวนสังคมเปิดมุมมองใหม่ของเมนูอาหารส่วนเกิน ให้เป็นอาหารที่อร่อยได้อย่างยั่งยืน หรือเป็นการสร้าง ‘การกินดีอยู่ดี’ ร่วมกัน ซึ่งพันธมิตรภาคเอกชนทั้ง 5 ส่งเชฟและผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารจำนวน 18 คน ร่วมกับเชฟอิสระอีก 1 คน รวมเป็น 19 คน มาร่วมสร้างสรรค์เมนูจากวัตถุดิบอาหารส่วนเกินพร้อมรวบรวมสูตรไว้ใน Cookbook เพื่อแสดงให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่า วัตถุดิบที่อาจถูกมองข้ามสามารถเปลี่ยนเป็นอาหารที่มีคุณภาพและน่ารับประทานได้ เมื่อได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมและผสานเข้ากับองค์ความรู้ ทักษะ และความคิดสร้างสรรค์ ได้เมนูอาหาร 23 เมนู ได้แก่ 1.โครงเป็ดทอดกระเทียมพริกไทยสไตล์ฮ่องกง 2.ซุปไก่เวียดนามไข่มุกขาว 3.ต้มยำหัวปลาแซลมอนสมุนไพรไทย 4.เต้าหู้ทองกรอบซอสกะเพรา 5.พาสต้าหมูสับซอสแดงสไตล์ไทย 6.หัวปลาแซลมอนตุ๋นซีอิ๊วญี่ปุ่น 7.จับฉ่ายทรงเครื่อง 8.ถุงทองไส้ผักรวม 9.สลัดมันฝรั่ง 10.แฮมเบิร์กสเต็ก 11.ครอแก็ตเต้าหู้ชีสเต้าหู้ชีส (Tofu Cheese Croquette) 12.คุกกี้ลิ้นแมว (Langue de chat) 13.ซุปเยื่อไผ่เต้าหู้น้ำแดง 14.ตับเป็ดกระเทียมพริกไทยผัดพริกสด 15.เบเกิลไข่กวน (Bagel Scrambled) 16.เบรด (เบเกิล) พุดดิ้ง (Bread Pudding) 17.หัวปลาแซลมอนคาบูโตนิ (ต้มซีอิ๊วญี่ปุ่น) 18.ก๋วยเตี๋ยวเป็ดพะโล้ 19.ดาวทรงเครื่อง 20.เส้นใหญ่ราดหน้า 21.ข้าวผัดรุ่นเก่า (ข้าวผัดโบราณ) 22.พาสตาซอสมะเขือเทศและเนื้อสัตว์หลากหลายชนิด และ 23.หมี่คลุกแห้งทรงเครื่อง

ภายในงานตัวแทนจากหน่วยงานพันธมิตรหลักทั้ง 4 ภาคส่วน ได้ร่วมสะท้อนมุมมองและบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการบริจาคอาหารส่วนเกินที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมและสุขอนามัยของผู้รับเป็นสำคัญ

นายวุฒิศักดิ์ พิชญกานต์ ผู้จัดการทั่วไป โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ กล่าวว่า ในฐานะผู้ประกอบการด้านการบริการและอาหาร เรามีความมุ่งมั่นอย่างยิ่งในการคัดแยกและบริหารจัดการวัตถุดิบส่วนเกินในครัวของโรงแรมด้วยมาตรฐานสุขอนามัยสูงสุดเทียบเท่าอาหารปกติ พร้อมสนับสนุนเชฟมืออาชีพมาร่วมรังสรรค์เมนูคุณภาพ เพื่อให้มั่นใจว่าทุกมื้ออาหารที่ส่งต่อไปยังผู้รับผ่านเครือข่าย Food Bank จะสะอาด ปลอดภัย อร่อย และช่วยลดภาระด้านสิ่งแวดล้อมจากการสูญเสียอาหารในภาคธุรกิจบริการได้อย่างแท้จริง

นายอัตถสิทธิ์ เจียมฉวี ผู้จัดการอาวุโส ฝ่ายองค์กรสัมพันธ์และประสานรัฐกิจ บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน)กล่าวว่า เราให้ความสำคัญกับการจัดการอาหารส่วนเกินตลอดห่วงโซ่ธุรกิจค้าส่ง-ค้าปลีก โดยมีระบบคัดแยกและตรวจสอบคุณภาพอาหารสดและสินค้าที่ยังคงคุณค่าทางโภชนาการอย่างเข้มงวด การร่วมมือกับ สวทช. และเครือข่ายในครั้งนี้ สะท้อนความตั้งใจของเราในการลดอาหารส่วนเกินจากหน้าร้านเพื่อคืนทรัพยากรสู่สังคม พร้อมทั้งส่งเสริมสุขอนามัยและความปลอดภัยของผู้รับในชุมชนควบคู่ไปกับการดูแลสิ่งแวดล้อมของประเทศ

นางสาววลัยรัตน์ อภินัยนาถ GM of corporate planning บริษัท อิออน (ไทยแลนด์) จำกัด (MaxValu) กล่าวว่า บริษัทฯ มุ่งมั่นดำเนินธุรกิจควบคู่ไปกับการรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม การสนับสนุนโครงการ Thailand’s Food Bank และ Cookbook ในครั้งนี้ ถือเป็นฟันเฟืองสำคัญในการเปลี่ยนมุมมองของสังคมต่ออาหารส่วนเกิน เราเชื่อมั่นว่าการส่งต่อวัตถุดิบคุณภาพดีที่ผ่านกระบวนการจัดการที่ถูกสุขลักษณะ จะช่วยลดปริมาณขยะอาหารฝังกลบ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และสร้างคุณค่าทางโภชนาการที่ดีแก่ผู้ด้อยโอกาสในสังคมอย่างยั่งยืน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ว่าที่ร้อยตรี ดร.ธนพัฒน์ แสงรุ่งเรือง คณบดีโรงเรียนการเรือน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต กล่าวว่า ในฐานะสถาบันอุดมศึกษาที่มีความเชี่ยวชาญด้านอาหารและโภชนาการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิตมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้นำองค์ความรู้ทางวิชาการและทักษะฝีมือของคณาจารย์เชฟมาร่วมพัฒนาสูตรอาหารจากวัตถุดิบส่วนเกินใน Cookbook ฉบับนี้ เราใส่ใจในทุกขั้นตอนการปรุงเพื่อให้ถูกหลักสุขาภิบาลอาหาร โภชนาการครบถ้วน และนำไปปฏิบัติได้จริงใน “ครัวรักษ์อาหาร” เพื่อให้ผู้รับได้รับประทานอาหารที่สะอาด ปลอดภัย และอิ่มเอมใจในคุณค่าของมื้ออาหาร