สวทช. พร้อมเครือข่ายอุทยานวิทยาศาสตร์ไทย ร่วมเวทีโลก IASP 2026 ชูแนวคิด “Tech for Humanity” ขับเคลื่อน Responsible AI และอธิปไตยดิจิทัลสู่ความยั่งยืน

เมืองคานส์, ประเทศฝรั่งเศส (27–30 ตุลาคม 2569) – ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) พร้อมด้วย ดร.จุฬารัตน์ ตันประเสริฐ รองผู้อำนวยการ สวทช. และผู้อำนวยการอุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย รองศาสตราจารย์ ดร.วีระพงษ์ แพสุวรรณ กรรมการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ และประธานคณะกรรมการอำนวยการส่งเสริมกิจการอุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาค ตลอดจนคณะผู้บริหารกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และเครือข่ายอุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาค ร่วมการประชุมระดับโลก IASP World Conference ครั้งที่ 43 ท่ามกลางผู้แทนและผู้นำอุทยานวิทยาศาสตร์กว่า 700 คน จากกว่า 60 ประเทศทั่วโลก

การประชุม IASP World Conference 2026 จัดขึ้นภายใต้แนวคิดหลัก “Tech for Humanity: Shaping values for a human-centric future” (การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อรับใช้มนุษยชาติ) มุ่งเน้นการขับเคลื่อนความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ควบคู่กับมิติด้านจริยธรรม ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และการสร้างอธิปไตยทางดิจิทัล โดยมี 4 แกนสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาและประยุกต์ใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ (Responsible AI), การส่งเสริมนวัตกรรมที่คำนึงถึงมนุษย์และสังคม, การพัฒนานวัตกรรมอย่างทั่วถึงและยั่งยืน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระดับสากล เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายระดับโลก ทั้งการรับมือภัยพิบัติ การดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุและกลุ่มเปราะบาง ตลอดจนการยกระดับภาคอุตสาหกรรมจริง

ในพิธีเปิดการประชุม นายซัลวาตอเร มาโยรานา (Salvatore Majorana) ประธาน IASP และ นางเอ็บบา ลุนด์ (Ebba Lund) ซีอีโอ IASP เน้นย้ำว่าอุทยานวิทยาศาสตร์ต้องทำหน้าที่เป็น “ผู้บุกเบิกและสะพานเชื่อมโยง” ข้ามพรมแดน ผสานความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย องค์กรวิจัย และภาคอุตสาหกรรม ขณะที่ นายฌอง เลโอเน็ตติ (Jean Leonetti) ประธานประชาคม Sophia Antipolis และ นายแบร์นาร์ คลีย์นฮอฟฟ์ (Bernard Kleynhoff) ผู้แทนประธานแคว้นพรอว็องซาลป์โกตดาซูร์ ได้ร่วมแบ่งปันโมเดลความสำเร็จของ Sophia Antipolis ซึ่งมีสถานประกอบการกว่า 2,700 แห่ง บุคลากรวิจัยกว่า 46,000 คน โดยยังคงรักษาพื้นที่สีเขียวไว้ได้ถึงร้อยละ 90 สอดคล้องกับมุมมองของ นายชาร์ล อ็องฌ์ ชิเนซี (Charles Ange Ginésy) ประธานสภาจังหวัดอาลป์-มารีตีม ที่ชี้ว่าเทคโนโลยีต้องไม่ละเลยคุณค่ามนุษย์ พร้อมยกตัวอย่างการใช้ AI บริหารจัดการภัยพิบัติไฟป่า-น้ำท่วม และการพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้เจาะลึกแนวทางการกำกับดูแล Responsible AI โดยชี้ว่าต้องสร้างขีดความสามารถของระบบนิเวศ (Ecosystem Capability) ผ่านการมีส่วนร่วม การทดลองจริง และการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ควบคู่กับการยกระดับทักษะแรงงาน (Skilled Workforce) ให้พร้อมปรับตัวและทำงานร่วมกับ AI ได้อย่างมั่นคง

ในส่วนของกิจกรรมศึกษาดูงานทางเทคนิค (Technical Tour) ณ นิคมนวัตกรรม Sophia Antipolis คณะผู้แทนไทยได้ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองกับกลุ่มผู้นำอุตสาหกรรม ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยไซเบอร์ และองค์กรกำหนดมาตรฐานระดับโลก โดยให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อน “อธิปไตยทางปัญญาประดิษฐ์” (AI Sovereignty) เพื่อสร้างเสรีภาพในการเลือกและลดการผูกขาดเทคโนโลยี ควบคู่ไปกับการยกระดับการตรวจสอบความมั่นคงปลอดภัยเชิงลึกตั้งแต่ระดับรากฐาน การพัฒนาคุณภาพข้อมูล (Data Quality) ที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ ตลอดจนการผลักดันมาตรฐานสากลเพื่อสร้างความเชื่อมั่นและการเชื่อมโยงการทำงานร่วมกันอย่างปลอดภัยในระบบนิเวศ AI ทั่วโลก

ขณะเดียวกัน คณะยังได้เจาะลึกการประยุกต์ใช้นวัตกรรมตามแนวคิด “Tech for Humanity” เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและการบริหารจัดการความยั่งยืน (ESG) สู่เป้าหมาย Net Zero โดยศึกษาแนวทางการบริหารโครงสร้างพื้นฐานพลังงานที่เป็นมิตรผ่าน Data Center แบบกระจายศูนย์เพื่อลดปัญหาคอขวดของโครงข่ายไฟฟ้า การพัฒนาสถาปัตยกรรมข้อมูลสำหรับเมืองอัจฉริยะ (Smart Cities) ที่ตอบสนองเชิงรุก รวมถึงการนำโมเดลดิจิทัลทวิน (Digital Twin) มาใช้บริหารจัดการพลังงานในอาคารและวิทยาเขตอัจฉริยะอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการนำมาปรับใช้พัฒนาระบบนิเวศอุทยานวิทยาศาสตร์ของไทยให้พร้อมรองรับเทคโนโลยีขั้นสูงอย่างยั่งยืน

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2569 ศ. ดร.ชูกิจ พร้อมคณะ ยังได้เข้าประชุมหารือกับ Kilometro Rosso อุทยานวิทยาศาสตร์ชั้นนำ ณ เมืองแบร์กาโม ประเทศอิตาลี เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์การบริหารอุทยานวิทยาศาสตร์เอกชนที่มุ่งเน้นการวิจัยประยุกต์ระดับ TRL 6–8 รวมถึงกลไก Joint Lab ร่วมกับสถาบันเทคโนโลยีแห่งอิตาลี (IIT) ในการเร่งถ่ายทอดเทคโนโลยีขั้นสูงสู่ SMEs ซึ่งจะเป็นต้นแบบสำคัญในการยกระดับกลไกสนับสนุนภาคเอกชนของอุทยานวิทยาศาสตร์ไทยต่อไป