สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ร่วมพิธีเปิดการประชุมสุดยอดนักวิทยาศาสตร์เยาวชนโลก ค.ศ. ๒๐๒๖ (GYSS 2026)

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเข้าร่วมพิธีเปิดการประชุมสุดยอดนักวิทยาศาสตร์เยาวชนโลก ค.ศ. ๒๐๒๖ (Global Young Scientists Summit – GYSS 2026) เมื่อวันที่ ๖ มกราคม ๒๕๖๙ ณ หอประชุมของมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ (National University of Singapore) สาธารณรัฐสิงคโปร์

การประชุมสุดยอดนักวิทยาศาสตร์เยาวชนโลก จัดขึ้นโดย National Research Foundation (NRF) แห่งสาธารณรัฐสิงคโปร์ เป็นเวทีประชุมวิชาการระดับนานาชาติที่จัดขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ ๑๔ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ เปิดโอกาสในการแลกเปลี่ยนความรู้ และเชื่อมโยงเครือข่ายระหว่างนักวิทยาศาสตร์เยาวชนจากทั่วโลกกับนักวิทยาศาสตร์และนักเทคโนโลยีชั้นนำระดับโลก รูปแบบการประชุมประกอบด้วย การบรรยายพิเศษ (Plenary Lectures) การเสวนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การอภิปรายเชิงลึกในกลุ่มย่อย กิจกรรมพบปะอย่างใกล้ชิดระหว่างนักวิทยาศาสตร์ระดับโลกกับนักวิทยาศาสตร์เยาวชน รวมถึงกิจกรรมสร้างเครือข่ายทางวิชาการ เพื่อส่งเสริมมุมมองสหสาขาวิชา และการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการแก้ปัญหาของโลกในอนาคต ตลอดระยะเวลาการจัดประชุมที่ผ่านมา GYSS ได้เชิญนักวิทยาศาสตร์ผู้ได้รับรางวัลระดับโลกเข้าร่วมเป็นวิทยากร อาทิ นักวิทยาศาสตร์รางวัลโนเบล นักวิทยาศาสตร์รางวัลเหรียญฟิลด์ส (Fields Medal) ด้านคณิตศาสตร์ นักวิทยาศาสตร์รางวัลทูริ่ง (Turing Award) ด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ นักวิทยาศาสตร์รางวัลมิลลิเนียมเทคโนโลยี (Millennium Technology Prize) รวมถึงนักวิทยาศาสตร์รางวัลและผู้เชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับนานาชาติอีกหลายสาขา

การประชุม GYSS 2026 จัดขึ้นระหว่างวันที่ ๕–๙ มกราคม ๒๕๖๙ มีนักวิทยาศาสตร์ระดับโลกจำนวน ๒๒ คน เข้าร่วมเป็นวิทยากร ประกอบด้วย นักวิทยาศาสตร์ที่ได้รับรางวัลโนเบลด้านเคมี ๓ คน ด้านฟิสิกส์ ๕ คน ด้านสรีรวิทยาหรือการแพทย์ ๓ คน นักวิทยาศาสตร์รางวัลทูริ่ง ๓ คน นักวิทยาศาสตร์รางวัลมิลลิเนียมเทคโนโลยี ๒ คน นักวิทยาศาสตร์ที่ได้รับรางวัลด้านวิทยาการคำนวณของสมาคมคอมพิวเตอร์เอซีเอ็ม (The ACM Prize in Computing) ๑ คน นักวิทยาศาสตร์ที่ได้รับรางวัลสต็อคโฮล์มวอเทอร์ (The Stockholm Water Prize) ๑ คน นักวิทยาศาสตร์รางวัลนากาโซเนะ (HFSP Nakasone Award) ซึ่งมอบโดยโครงการ Human Frontier Science Program (HFSP) ๑ คน นักวิทยาศาสตร์รางวัล Breakthrough Prize in Life Sciences ๑ คน และนักวิทยาศาสตร์รับเชิญซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บริหารด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับโลก ๒ คน สะท้อนถึงความหลากหลายและความเป็นเลิศทางวิชาการของการประชุมครั้งนี้

สำหรับปี ๒๕๖๙ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชวินิจฉัยคัดเลือกนักวิทยาศาสตร์เยาวชนจากประเทศไทยเข้าร่วมการประชุม GYSS 2026 จำนวน ๒๐ คน และนับตั้งแต่การประชุมครั้งแรกจนถึงปัจจุบัน มีนักวิทยาศาสตร์เยาวชนจากประเทศไทยเข้าร่วมการประชุมสุดยอดนักวิทยาศาสตร์เยาวชนโลกครบทั้ง ๑๔ ครั้ง รวมทั้งสิ้นจำนวน ๑๓๕ คน ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ และ ดร.พัชร์ลิตา ฉัตรวริศพงศ์. ผู้ช่วยผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ด้านพัฒนากำลังคนทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในฐานะหน่วยงานร่วมดำเนินการจัดสัมภาษณ์ให้คณะกรรมการกลั่นกรองคุณสมบัติ และการเตรียมความพร้อมด้านวิชาการและการเข้าร่วมงาน GYSS ของนักวิทยาศาสตร์เยาวชนไทย ร่วมกับมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ได้กล่าวว่า เพื่อให้นักวิทยาศาสตร์เยาวชนไทยได้ปฏิบัติหน้าที่สมกับได้รับโอกาสที่สำคัญ จึงได้เตรียมความพร้อมด้านต่าง ๆ ได้แก่ การปฐมนิเทศการเข้าร่วมกิจกรรม จัดทำรายงานผลงานและประวัติของวิทยากรที่มาบรรยายในงาน GYSS 2026 การพัฒนาทักษะการสื่อสารในการแนะนำงานวิจัยให้กับผู้อื่น การสร้างเครือข่ายระหว่างนักวิทยาศาสตร์ด้วยกันในการทำงานในอนาคต และการวางแผนในการนำประสบการณ์และความรู้ของเครือข่ายนักวิทยาศาสตร์มาช่วยเหลือสังคม เช่น การบรรยายพิเศษและจัดกิจกรรมทางวิทยาศาสตร์ให้กับเยาวชนและครู

นักวิทยาศาสตร์เยาวชนที่เข้าร่วมโครงการได้ร่วมสะท้อนประสบการณ์จากการเข้าร่วมโครงการ Global Young Scientists Summit 2026 (GYSS 2026) ดังนี้

นายเสฏฐวุฒิ บัวดี นักศึกษาแพทย์ ชั้นปีที่ 5 คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า “ผมรู้สึกประทับใจ ดีใจ และตื่นตาตื่นใจเป็นอย่างยิ่งที่ได้เข้าร่วมโครงการ GYSS 2026 โครงการนี้เปิดโอกาสให้ผมได้พบและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับนักวิทยาศาสตร์ระดับรางวัลโนเบล (laureates) รวมถึงผู้เข้าร่วมโครงการจากหลากหลายสาขาวิชา ทั้งในสายงานเดียวกันและต่างสาขา ผมได้รับทั้งองค์ความรู้ มุมมองใหม่ ข้อคิด และคำแนะนำที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนางานวิจัยและการพัฒนาตนเอง
นอกจากนี้ การเข้าร่วมโครงการยังช่วยให้ผมได้สร้างมิตรภาพและเครือข่ายความร่วมมือที่ดีกับผู้แทนประเทศไทยและผู้เข้าร่วมจากประเทศต่าง ๆ ซึ่งจะเป็นพื้นฐานสำคัญในการต่อยอดความร่วมมือทางวิชาการและการทำงานร่วมกันในอนาคต”

ขณะที่ นายภูมิรพี เอี่ยมทอง นักศึกษาปริญญาโทควบเอก ชั้นปีที่ 6 สาขาวิศวกรรมชีวโมเลกุล สำนักวิชาวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมชีวโมเลกุล สถาบันวิทยสิรินเมธี กล่าวว่า “การได้เข้าร่วมการประชุม GYSS 2026 ในครั้งนี้ ถือเป็นเกียรติสูงสุดและเป็นโอกาสสำคัญที่ช่วยเปิดโลกทัศน์ทางวิทยาศาสตร์ของผมให้กว้างไกลยิ่งขึ้น การได้พบกับนักวิทยาศาสตร์ชั้นนำระดับโลก ได้แลกเปลี่ยนแนวคิด รับฟังทัศนคติ และสร้างมิตรภาพกับเพื่อนใหม่จากทั่วทุกมุมโลก ทำให้ผมตระหนักว่าโลกของวิทยาศาสตร์นั้นเต็มไปด้วยความท้าทาย ความสนุก และยังมีองค์ความรู้อีกมากมายที่รอให้เราไปค้นหา ประสบการณ์ครั้งนี้เปรียบเสมือนการจุดประกายไฟแห่งการเรียนรู้ และสร้างแรงบันดาลใจให้ผมมุ่งมั่นพัฒนาศักยภาพของตนเองอย่างต่อเนื่อง เพื่อนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับไปต่อยอดสู่งานวิจัยที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติในอนาคต”
นายภูมิรพี ยังกล่าวเพิ่มเติมถึงคำกล่าวที่ได้รับแรงบันดาลใจจาก Sir Tim Hunt ว่า “New discoveries always come from stupid mistakes” หรือ “การค้นพบใหม่ ๆ มักเกิดจากข้อผิดพลาดที่ดูเหมือนไม่สำคัญ” ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าความผิดพลาดไม่ใช่เรื่องน่าอาย หากแต่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้ และอาจนำไปสู่การค้นพบที่ยิ่งใหญ่ได้
สุดท้ายนี้ “กระผมรู้สึกสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงมีพระเมตตาและทรงให้ความสำคัญต่อการพัฒนาวิทยาศาสตร์และนักวิทยาศาสตร์เยาวชนของประเทศไทยมาโดยตลอด รวมถึงขอขอบคุณมูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ที่ให้การสนับสนุนและมอบโอกาสอันล้ำค่าให้พวกเราได้เข้าร่วมกิจกรรมระดับโลกครั้งนี้ ประสบการณ์ที่ได้รับจะเป็นแรงผลักดันให้ผมไม่หยุดพัฒนาตนเอง และมุ่งมั่นเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศไทยต่อไป”

นางสาวธนกานต์ ปลัดกอง นักศึกษาปริญญาเอก ภาควิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า “การได้รับคัดเลือกให้เข้าร่วมโครงการ Global Young Scientists Summit (GYSS) ในปีนี้ ถือเป็นโอกาสสำคัญยิ่งครั้งหนึ่งในชีวิต ที่ทำให้ข้าพเจ้าได้พบกับผู้ที่มีความรักและความมุ่งมั่นในวิทยาศาสตร์เช่นเดียวกัน จากหลากหลายสาขาวิชา ทั้งด้านวิทยาศาสตร์พื้นฐานและวิทยาศาสตร์ประยุกต์
สิ่งที่ทำให้ GYSS 2026 มีความโดดเด่นและแตกต่างจากการประชุมวิชาการทั่วไป คือการเป็นเวทีที่เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้สร้างเครือข่ายความร่วมมือและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้อย่างแท้จริง ทั้งกับนักวิจัยรุ่นใหม่จากทั่วโลก และที่สำคัญที่สุดคือการได้พูดคุยแลกเปลี่ยนมุมมองอย่างใกล้ชิดกับนักวิทยาศาสตร์รางวัลโนเบล (Nobel Laureates) ซึ่งประสบการณ์และข้อคิดที่ได้รับจากท่านเหล่านั้นเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหาได้จากตำราเรียน
บรรยากาศของการประชุมได้รับการออกแบบให้มีความอบอุ่น เป็นกันเอง แม้จะเป็นการรวมตัวของนักวิทยาศาสตร์ระดับโลกจำนวนมากก็ตาม ประสบการณ์ในครั้งนี้ช่วยจุดประกายไฟแห่งการเรียนรู้ และทำให้ข้าพเจ้าเห็นแนวทางที่ชัดเจนยิ่งขึ้นในการพัฒนาตนเองสู่การเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่มีคุณภาพในอนาคต
ความสำเร็จและโอกาสอันทรงคุณค่านี้จะไม่อาจเกิดขึ้นได้ หากปราศจากการสนับสนุนอย่างดียิ่ง ข้าพเจ้าขอสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี และขอขอบพระคุณ มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ตลอดจนคณะผู้จัดงานและทีมงานทุกท่าน ที่ให้การสนับสนุนและดูแลผู้แทนประเทศไทยเป็นอย่างดี จนทำให้ข้าพเจ้าได้รับประสบการณ์ระดับโลกอันทรงคุณค่าในครั้งนี้”

ดร.ประภัสสร นำเกียรติสกุล นักวิจัย กลุ่มวิจัยเซรามิกส์และวัสดุก่อสร้าง ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ กล่าวว่า
“ประสบการณ์จากการเข้าร่วมโครงการ GYSS 2026 เป็นโอกาสสำคัญที่เปิดมุมมองใหม่ให้กับการทำงานวิจัย เนื่องจากได้เรียนรู้แนวคิดและวิธีคิดจากนักวิทยาศาสตร์หลากหลายสาขา ซึ่งช่วยให้เห็นภาพรวมของการบูรณาการองค์ความรู้ข้ามศาสตร์ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
จุดเด่นของโครงการนี้คือบรรยากาศของการแลกเปลี่ยนที่เต็มไปด้วยพลัง ความกระตือรือร้น และความสนใจในวิทยาศาสตร์อย่างแท้จริง ทำให้สามารถสื่อสารและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันได้อย่างเป็นธรรมชาติ แม้ผู้เข้าร่วมจะมาจากต่างสาขาวิชา ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่หาได้ยากจากเวทีวิชาการทั่วไป
นอกจากนี้ การได้พูดคุยกับนักวิทยาศาสตร์ระดับโลก รวมถึงการได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้เข้าเฝ้า สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ล้วนเป็นประสบการณ์ที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่ง
สุดท้ายขอขอบพระคุณ ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. ที่กรุณาสละเวลาแลกเปลี่ยนพูดคุยอย่างเป็นกันเองกับกลุ่มนักวิทยาศาสตร์เยาวชนผู้เข้าร่วมโครงการ ในฐานะพนักงาน สวทช.ที่เพิ่งเริ่มทำงานใหม่ รู้สึกประทับใจอย่างยิ่งในคำแนะนำด้านแนวคิดการทำงานวิจัยและพัฒนา การทำงานเป็นทีม และการคำนึงถึงเป้าหมายสูงสุดที่จะให้ผู้ที่จะได้รับประโยชน์จากงานวิจัย ตลอดจนการต่อยอดองค์ความรู้จากเวทีนานาชาติสู่การสร้างผลงานวิจัยที่ก่อให้เกิดคุณค่าและผลกระทบเชิงบวกต่อประเทศอย่างแท้จริง”

ทั้งนี้ผู้สนใจเข้าร่วมโครงการ Global Young Scientists Summit (GYSS) ณ สาธารณรัฐสิงคโปร์ สามารถติดต่อได้ที่ฝ่ายบริการทางวิชาการและการประเมินหลักสูตรด้านพัฒนากำลังคน (ASI) สวทช. โทรศัพท์ 02 564 7000 ต่อ 77206 หรือทางแฟนเพจ https://www.facebook.com/GYSSTH