Photonics

เทคโนโลยีแสงที่ไม่ใช่แค่การสื่อสาร แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของโลกดิจิทัล

เทคโนโลยีโฟโทนิกส์ (Photonics) กำลังก้าวขึ้นมาเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของโลกดิจิทัลในศตวรรษที่ 21 โดยมีมูลค่าตลาดโลกที่น่าจับตามองอย่างมาก คาดการณ์ว่าจะเติบโตจาก 1.1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2025 สู่ 1.5 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2030 ด้วยอัตราการเติบโตเฉลี่ย 6.3% ต่อปี ซึ่งปัจจุบันภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกเป็นผู้นำตลาดโลก โดยครองส่วนแบ่งสูงถึง 64% สะท้อนให้เห็นถึงโอกาสมหาศาลในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจผ่านเทคโนโลยีแสงที่ไม่ใช่เพียงแค่การสื่อสาร แต่ยังครอบคลุมถึงระบบเซนเซอร์และการตรวจวัดที่มีความไวสูงในลักษณะเดียวกับเทคโนโลยีควอนตัมเซนซิง เพื่อตอบโจทย์การใช้งานทั้งในภาคอุตสาหกรรมและการเกษตรแม่นยำ

หัวใจสำคัญของการปฏิวัติเทคโนโลยีนี้คือ Silicon Photonics (SiPh) ซึ่งเป็นตลาดย่อยที่เติบโตเร็วที่สุดถึง 25% ต่อปี เพื่อตอบโจทย์การรับส่งข้อมูลมหาศาลในยุค AI ควบคู่ไปกับเทคโนโลยี Co-Packaged Optics (CPO) ที่ช่วยลดการใช้พลังงานในศูนย์ข้อมูล (Data Center) ลงได้ถึง 50-60% เมื่อเทียบกับเทคโนโลยีเดิม

นอกจากนี้ โฟโทนิกส์ยังถูกนำไปประยุกต์ใช้เพื่อสร้างความยั่งยืนในหลากหลายมิติ ทั้งนวัตกรรมทางการแพทย์ (Biophotonics), ยานยนต์ไร้คนขับ (LiDAR), และเป็นรากฐานสำคัญสู่ Quantum Photonics ซึ่งเทคโนโลยีเหล่านี้จะเข้ามาเผยให้เห็นถึงสิ่งที่เครื่องมือทั่วไปมองไม่เห็น นำไปสู่การตัดสินใจที่แม่นยำและรวดเร็วยิ่งขึ้นในระดับโมเลกุล

สำหรับประเทศไทย เราได้วางยุทธศาสตร์ "สยามซิลิกา (Siam Silica)" เพื่อยกระดับประเทศจากฐานการผลิตอิเล็กทรอนิกส์สู่ศูนย์กลางเทคโนโลยีโฟโทนิกส์ขั้นสูง โดยไทยมีจุดแข็งที่โดดเด่นและมีความสามารถในการแข่งขันระดับโลกในกลุ่ม Midstream โดยเฉพาะการบรรจุภัณฑ์ชิปแสง (Advanced Packaging) และการผลิตโมดูลส่งสัญญาณความเร็วสูง (Optical Modules & Transceivers)

ทั้งนี้ สวทช. พร้อมสนับสนุนผ่านโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ทั้งการออกแบบ Photonic IC และการใช้ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ "ลันตา" (Lanta) เพื่อประมวลผลข้อมูลและจำลองระบบที่ซับซ้อน ช่วยให้ประเทศไทยก้าวไปสู่การเป็นผู้พัฒนาบูรณาการระบบ (System Integrator) และสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืนในอนาคต