สวทช. นำคณะผู้แทนไทยต่อยอดนวัตกรรมไทยในเซี่ยงไฮ้ ผสานความร่วมมือ TDLI-หัวเว่ย ดัน ‘AI for Science’ ยกระดับวิจัยขั้นสูงสู่การใช้ประโยชน์จริง

นครเซี่ยงไฮ้ สาธารณรัฐประชาชนจีน: (วันที่ 10 พฤศจิกายน 2569) ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) นำคณะผู้บริหาร ประกอบด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.สาโรช รุจิรวรรธน์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) (สซ.) และกรรมการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ดร.รัฐภูมิ ตู้จินดา รองผู้อำนวยการหน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) ดร.เกษิณี เหมวิเชียร ผู้แทนสถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สทน.) และคุณโจ ฮอร์น พัธโนทัย พร้อมคณะผู้อำนวยการศูนย์วิจัยแห่งชาติ สวทช. เข้าเยี่ยมชมและประชุมหารือความร่วมมือทางวิชาการ ณ สถาบัน Tsung-Dao Lee Institute (TDLI) มหาวิทยาลัย Shanghai Jiao Tong (SJTU) เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านการวิจัยขั้นแนวหน้าและการพัฒนากำลังคนคุณภาพของทั้งสองประเทศ

การเยือนสถาบัน Tsung-Dao Lee Institute ในครั้งนี้ คณะผู้บริหารได้เข้าศึกษาดูงานโครงสร้างพื้นฐานด้านการวิจัยระดับแนวหน้าของ TDLI อย่างครอบคลุม ตั้งแต่ PandaX Laboratory ซึ่งเป็นห้องปฏิบัติการต้นแบบสำหรับการตรวจจับสสารมืดและอนุภาคนิวทริโน, TRIDENT Laboratory ศูนย์วิจัยและพัฒนากล้องโทรทรรศน์ตรวจวัดอนุภาคนิวทริโนใต้ทะเลลึกเขตร้อน, Muon Technology Laboratory ห้องปฏิบัติการเทคโนโลยีอนุภาคมิวออนสำหรับการตรวจวัดขั้นสูง ตลอดจน Advanced Manufacturing Laboratory ห้องปฏิบัติการการผลิตขั้นสูงที่รองรับการสร้างอุปกรณ์การทดลองทางวิทยาศาสตร์ที่มีความแม่นยำสูง

ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. เปิดเผยว่า การหารือร่วมกันในครั้งนี้นับเป็นก้าวสำคัญในการเชื่อมโยงศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมของไทย เข้าสู่โครงการวิจัยระดับ Big Science ของจีน โดยเฉพาะงานวิจัยด้านฟิสิกส์พื้นฐาน เช่น กำเนิดและวิวัฒนาการของสสารภายใต้สภาวะสุดขั้วในจักรวาล และการพัฒนาเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่ทนต่อความผิดพร่อง (Fault-Tolerant Quantum Computing) ซึ่งที่ผ่านมาสถาบัน TDLI ได้เปิดโอกาสให้นักศึกษาและนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยของไทยได้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้และทำงานวิจัยจริงมาอย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ทั้งสองฝ่ายยังได้ร่วมแลกเปลี่ยนแนวคิดเกี่ยวกับกลไกการสนับสนุนทุนวิจัย การส่งเสริมการมีส่วนร่วมในโครงการวิจัยระดับนานาชาติ และการพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ขั้นสูง โดย สวทช. และ สซ. มีความพร้อมที่จะทำหน้าที่เป็นกลไกหลักในการประสานความร่วมมือระหว่างสถาบันวิจัยและมหาวิทยาลัยของไทยกับสถาบันวิจัยชั้นนำในระดับสากล เพื่อสนับสนุนให้นักวิจัยและนักศึกษารุ่นใหม่ได้มีโอกาสสัมผัสเทคโนโลยีการทดลองระดับโลก อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนขีดความสามารถทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศให้เติบโตอย่างยั่งยืนต่อไป

ในโอกาสนี้ ผู้อำนวยการ สวทช. และคณะผู้บริหารฝ่ายไทย ได้เข้าพบหารือกับ นางสาววินัญดา วรรณสิน รองกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้ เพื่อขยายเครือข่ายความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และการวิจัยขั้นสูงในการขับเคลื่อนศักยภาพงานวิจัยไทยสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งการเยือนนครเซี่ยงไฮ้ครั้งนี้ได้มุ่งเน้นการศึกษาตัวอย่างความสำเร็จของจีนในการเชื่อมโยงงานวิจัยพื้นฐานไปสู่ภาคอุตสาหกรรม โดยมีจุดเด่นจากการที่รัฐบาลท้องถิ่นให้การสนับสนุนงบประมาณวิจัยเชิงลึกอย่างแข็งแกร่งและต่อเนื่อง ด้านรองกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้ ได้กล่าวเสริมว่า เขตเศรษฐกิจแถบปากแม่น้ำแยงซี ซึ่งครอบคลุมทั้งเซี่ยงไฮ้ เจ้อเจียง และเจียงซู ถือเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมและเปรียบเสมือน “Silicon Valley” ของจีน ที่ขับเคลื่อนด้วยนโยบายเศรษฐกิจใหม่และเทคโนโลยีขั้นสูงของจีน โดยสถานกงสุลใหญ่ฯ พร้อมทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานวิจัยไทยกับพันธมิตรในจีนเพื่อให้เกิดการเชื่อมโยงความร่วมมือทางวิชาการและภาคธุรกิจระหว่างสองประเทศอย่างใกล้ชิด

ในวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ผู้อำนวยการ สวทช. และคณะผู้บริหารหน่วยงาน พร้อมผู้อำนวยการศูนย์วิจัยแห่งชาติ สวทช. ได้เข้าเยี่ยมชมศูนย์วิจัยและพัฒนาหัวเว่ย เหลียนชิวหู (Huawei Lianqiuhu R&D Center) ณ นครเซี่ยงไฮ้ ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ยุทธศาสตร์เขตสาธิตนวัตกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีซีเฉิน ในเขตเศรษฐกิจสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี สามารถรองรับนักวิจัยได้กว่า 30,000 คน โดยมุ่งเน้นการวิจัยและพัฒนาด้านเซมิคอนดักเตอร์/การออกแบบชิป เทคโนโลยีไร้สายและเครือข่าย 5.5G (5G-Advanced) และโครงสร้างพื้นฐาน 6G ระบบขับขี่อัจฉริยะ เทคโนโลยีพลังงานสะอาดและระบบกักเก็บพลังงาน และฮาร์ดแวร์อัจฉริยะและแพลตฟอร์มการประมวลผล โดยมี นายปีเตอร์ จาง (Peter Zhang) รองประธานกลุ่มธุรกิจบริการสาธารณะระดับโลก ให้การต้อนรับ

การเยือนศูนย์วิจัยและพัฒนาหัวเว่ย เหลียนชิวหู ในครั้งนี้ถือเป็นโอกาสสำคัญในการแลกเปลี่ยน เชื่อมโยงและต่อยอดองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมของ สวทช. และหน่วยงานพันธมิตรกับองค์กรเทคโนโลยีชั้นนำระดับโลก โดยเฉพาะการบูรณาการศักยภาพของศูนย์วิจัยแห่งชาติภายใต้ สวทช. ทั้งด้านเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีพลังงานและวัสดุ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานเข้ากับเทคโนโลยีระดับแนวหน้าของหัวเว่ย เพื่อร่วมกันพัฒนาขีดความสามารถด้านวิจัยขั้นสูง เสริมสร้างระบบนิเวศนวัตกรรมและเร่งพัฒนากำลังคนทักษะสูงของประเทศไทยด้านดิจิทัลและเทคโนโลยีขั้นลึก (Deep Tech) เพื่อพร้อมรับมือกับคลื่นการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมในอนาคต

ทั้งนี้ที่ประชุมได้แลกเปลี่ยนแนวทางการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และซูเปอร์คอมพิวเตอร์ในการยกระดับงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ (AI for Science) ครอบคลุมตั้งแต่การพัฒนาวัสดุศาสตร์ ชีวการแพทย์ ไปจนถึงสาธารณสุข โดยฝ่ายไทยเน้นย้ำทิศทางเชิงนโยบายที่มุ่งเปลี่ยนผ่านจากการเป็นเพียง “ผู้ซื้อ” ไปสู่การส่งทีมนักวิจัยไทยเข้าร่วมเรียนรู้และพัฒนาเทคโนโลยีร่วมกัน (Co-creation) ควบคู่กับการใช้ประโยชน์จากระบบโอเพนซอร์ส (Open Source) เพื่อย่นระยะเวลาการวิจัย ถ่ายทอดองค์ความรู้ขั้นสูง และสร้างขีดความสามารถของบุคลากรภายในประเทศให้สามารถนำนวัตกรรมไปต่อยอดตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรมได้อย่างเป็นรูปธรรม