อว. จับมือ มหาวิทยาลัยเกียวโต ยกระดับความร่วมมือวิจัยดึงเทคโนโลยี AI พัฒนาวัสดุศาสตร์ หนุนยุทธศาสตร์อุตสาหกรรมเรือธงของประเทศ

 นครเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น – วันที่ 5 ตุลาคม 2569 – ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วย ศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. นายฉัตริน จันทร์หอม เลขานุการรัฐมนตรีกระทรวง อว. ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และคณะผู้บริหาร ได้เข้าร่วมการประชุมหารือทวิภาคีกับคณะผู้บริหารและคณาจารย์จากมหาวิทยาลัยเกียวโต (Kyoto University) นำโดย ศาสตราจารย์ ยาสึยูกิ โคโน (Prof. Yasuyuki Kono) เพื่อกำหนดทิศทางและขับเคลื่อนความร่วมมือทางวิชาการ การวิจัยขั้นสูง และการพัฒนากำลังคนระดับสูงระหว่างสองประเทศอย่างยั่งยืน

ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องในการผสานจุดแข็งเพื่อผลักดันงานวิจัยใน 3 มิติสำคัญ ได้แก่ การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการค้นคว้าและออกแบบวัสดุศาสตร์ขั้นสูง (AI for Material Science: AI4M) เพื่อช่วยเร่งกระบวนการค้นพบและวิเคราะห์คุณสมบัติของวัสดุชนิดใหม่อย่างก้าวกระโดด ควบคู่กับการพัฒนาเทคโนโลยีสารกึ่งตัวนำและเซมิคอนดักเตอร์ (Advanced Semiconductors)

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. กล่าวเน้นย้ำถึงแนวทางการเชื่อมโยงความร่วมมือดังกล่าวเข้ากับแผนยุทธศาสตร์ “Siam Silica” ของประเทศไทย โดยฝ่ายไทยมีความพร้อมทั้งด้านฐานข้อมูลและศักยภาพโครงสร้างพื้นฐานด้านการคำนวณสมรรถนะสูงของ สวทช. ซึ่งสามารถทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงเครือข่ายนักวิจัยระดับนานาชาติ พร้อมทั้งเปิดพื้นที่ทดสอบนวัตกรรมให้สตาร์ตอัปและภาคอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงจากญี่ปุ่นเข้ามาร่วมพัฒนาเชิงพาณิชย์ในไทย

ด้าน ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. สนับสนุนว่า สวทช. และประเทศไทยมีกลุ่มนักวิจัยที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านการคำนวณโครงสร้างอะตอมขั้นสูง (First-Principles Calculations) และวัสดุศาสตร์ที่ทำงานร่วมกันอย่างเข้มแข็ง สามารถนำปัญญาประดิษฐ์มาประยุกต์ใช้ในงานวิจัยเพื่อช่วยลดขั้นตอนและค้นหาโครงสร้างผลึกที่มีระดับพลังงานต่ำสุดได้อย่างแม่นยำ ทั้งนี้ สวทช. พร้อมร่วมบูรณาการองค์ความรู้และเชื่อมโยงกับกลุ่มนักวิจัยรุ่นใหม่ของทั้งสองฝ่าย ขยายผลเครือข่ายความร่วมมือสู่การใช้งานจริงในภาคอุตสาหกรรมและการพัฒนาเทคโนโลยีของประเทศต่อไป

ในโอกาสนี้ ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ได้นำคณะเข้าเยี่ยมชม บริษัท ชิมัดสึ และหารือกับศาสตราจารย์โคอิจิ ทานากะ (Prof. Koichi Tanaka) ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมี ปี 2545 โดยศาสตราจารย์โคอิจิ ทานากะ ฝากข้อคิดถึงวงการวิจัยไทยว่า ในอดีตวิทยาศาสตร์อาจแบ่งสาขากันชัดเจน แต่การสร้างนวัตกรรมใหม่ในอนาคต ทุกสาขาต้องบูรณาการร่วมกัน จึงอยากเห็นนักวิจัยไทยทลายกำแพงและหันมาพูดคุยทำงานข้ามสายให้มากขึ้น

ต่อมาได้หารือร่วมกับคณะผู้บริหารบริษัท OptQC ซึ่งเป็นสตาร์ทอัพเทคโนโลยีควอนตัมชั้นนำจากมหาวิทยาลัยโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น พร้อมด้วย นายคาซูฮิโระ ซูเกะ (Kazuhiro Sugie) ผู้อำนวยการสำนักงานอุตสาหกรรมควอนตัมและผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายสร้างสรรค์นวัตกรรม สังกัดกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม (METI) เพื่อผลักดันความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ด้านเทคโนโลยีการคำนวณเชิงควอนตัมด้วยแสง (Optical Quantum Computing) พร้อมขับเคลื่อนตามทิศทางนโยบายระดับชาติ

ด้าน รองศาสตราจารย์ ดร.เติมศักดิ์ ศรีคิรินทร์ ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ ดร. ภญ.อุรชา รักษ์ตานนท์ชัย ผู้อำนวยการศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ และ ดร.สมบุญ สหสิทธิวัฒน์ ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ สวทช. ได้ประชุมทวิภาคีร่วมกับ RIKEN ประเทศญี่ปุ่น เพื่อหารือแนวทางวิจัยด้านซูเปอร์คอมพิวเตอร์ คอมพิวเตอร์ควอนตัม โฟโตนิกส์ เซมิคอนดักเตอร์ และพลังงานสะอาด ซึ่งทาง RIKEN ได้นำเสนอศักยภาพของระบบ “ROQUO” ที่เชื่อมต่อคอมพิวเตอร์ควอนตัมเข้ากับ HPC โดย สวทช. และ RIKEN ได้วางแผนจะจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเชิงเทคนิคร่วมกัน เพื่อคัดเลือกข้อเสนอโครงการวิจัยจากไทยไปจับคู่กับผู้เชี่ยวชาญของ RIKEN พร้อมผลักดันการแลกเปลี่ยนนักวิจัยและการใช้โครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม