สวทช. ร่วมขับเคลื่อน STEM Education อาเซียน เดินหน้าสร้างเครือข่ายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สู่เวทีนานาชาติสร้างกำลังคนพร้อมรับอนาคต

29-30 กันยายน 2569 ณ โรงแรมปทุมวัน ปริ๊นเซส กรุงเทพมหานคร ศาสตราจารย์ ดร. ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ในฐานะผู้แทนประเทศไทย ในคณะกรรมการบริหารศูนย์ระดับภูมิภาคว่าด้วยสะเต็มศึกษาของซีมีโอ (SEAMEO Regional Centre for STEM Education: SEAMEO STEM-ED) ได้รับเลือกจากที่ประชุม SEAMEO STEM-ED ครั้งที่ 9 ให้ดำรงตำแหน่งเป็นประธานกรรมการบริหารศูนย์ระดับภูมิภาคว่าด้วยสะเต็มศึกษาของซีมีโอ รับบทบาทต่อจาก Ms. Hajah Suriani binti Haji Noor Hashim ผู้แทนจากประเทศบรูไนดารุสซาลาม โดย Mr. Haji Metusin Haji Jais หัวหน้าศูนย์วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม (Ketua Pusat STEP) หรือ Head of Science, Technology and Environment Partnership Centre (STEP Centre) ภายใต้กระทรวงศึกษาธิการ ประเทศบรูไนดารุสซาลาม เป็นผู้แทนมอบ มีวาระในการดำรงตำแหน่ง 2 ปี

ศาสตราจารย์ ดร. ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า การศึกษาด้านสะเต็ม (STEM Education) ในปัจจุบันไม่ได้เป็นเพียงการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเท่านั้น แต่เป็นกลไกและรากฐานสำคัญในการสร้างขีดความสามารถการแข่งขันทางเศรษฐกิจ การพัฒนาที่ยั่งยืน และการสร้างความเท่าเทียมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ท่ามกลางยุคแห่งการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีอย่างก้าวกระโดด ทั้งด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง การเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืนสีเขียว (Green Transition) และความท้าทายระดับโลก และขอบคุณคณะกรรมการบริหารศูนย์ SEAMEO STEM-ED ที่ให้ความไว้วางใจในการทำหน้าที่ประธานบอร์ดในครั้งนี้

“บทบาทสำคัญของศูนย์ SEAMEO STEM-ED คือการเป็นสะพานเชื่อมโยงความร่วมมือ ถ่ายทอดองค์ความรู้ และขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติจริงในโรงเรียนและชุมชน ในฐานะประธานคณะกรรมการบริหาร จะมุ่งเน้นการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอย่างใกล้ชิดและเปิดกว้าง เพื่อต่อยอดโครงการสำคัญต่าง ๆ เช่น โครงการพัฒนาทักษะแห่งอนาคตและปัญญาประดิษฐ์ (AI & Future Skills) โครงการคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking) รวมถึงโครงการส่งเสริมการเรียนรู้สะเต็มและทักษะสีเขียวผ่านโครงงาน (RISE-Green) เพื่อให้เยาวชนทุกกลุ่มในภูมิภาคสามารถเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพและมีทักษะพร้อมรับมือกับโลกยุคใหม่ได้อย่างเท่าเทียม” ผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวเน้นย้ำ

ภายในการประชุมตลอดทั้งสองวัน ยังมีการร่วมหารือและนำเสนอผลงานวิจัยนวัตกรรมด้านการศึกษาที่สำคัญ ซึ่ง สวทช. และหน่วยงานพันธมิตรในประเทศไทยได้ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้และขยายผลสู่ระดับภูมิภาค แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ที่ได้ดำเนินงานโครงการด้านการศึกษา สร้างโอกาสความร่วมมือ และต่อยอดการพัฒนาผ่านเครือข่ายประเทศสมาชิก SEAMEO STEM-ED โดย ดร. เทพชัย ทรัพย์นิธิ นักวิจัยกลุ่มวิจัยปัญญาประดิษฐ์ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) นำเสนอ เกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีของมัลติมีเดียได้แก่การประมวลผลข้อความเสียงรูปภาพและวีดีโอ เพื่อใช้เป็นเครื่องมือช่วยครูในการพัฒนาศักยภาพการสอน และเข้าใจบรรยากาศในชั้นเรียน

นอกจากนี้ยังสามารถประยุกต์ในการนำไปใช้ในการยกวิทยฐานะให้กับครูในประเทศไทยได้ และคุณฤทัย จงสฤษดิ์ ผู้อำนวยการฝ่ายบริการทางวิชาการและการประเมินหลักสูตรด้านพัฒนากำลังคน บ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร นำเสนอ การดำเนินงานโครงการบ้านวิทยาศาสตร์น้อยประเทศไทย และโครงการส่งเสริมเด็กและเยาวชนปฐมวัย ประถมศึกษาตอนต้น เน้นกระบวนการเรียนรู้สืบเสาะ การตั้งคำถาม และการเตรียมพร้อมด้านทักษะต่างๆ ที่สำคัญในอนาคต

นอกจากนี้ สวทช. ได้ร่วมจัดแสดงผลงานวิจัยพัฒนา ในโครงการที่ผลักดันการใช้ AI สนับสนุนการเรียนรู้แบบเฉพาะบุคคล พัฒนาครู และสนับสนุนครูในการวัดและประเมินผล ตลอดจนช่วยปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับศักยภาพและความต้องการของผู้เรียนแต่ละคน หรือ Personalized Learning เพื่อสร้างโอกาส สร้างคน และสร้างการเปลี่ยนแปลง ให้เกิดขึ้นในระบบการศึกษาและสังคมในวงกว้าง ได้แก่ แพลตฟอร์มติดตาม วิเคราะห์ และประเมินผลการเรียนรู้เฉพาะบุคคล โดยกลุ่มวิจัยการสื่อสารและเครือข่าย เนคเทค สวทช. และนวัตกรรมสื่อการเรียนรู้ STEM ผลงานประดิษฐ์ Math Jigsaw Robot Innovation โดยบ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร

ศูนย์ SEAMEO STEM-ED เป็นองค์การระหว่างประเทศที่จัดตั้งขึ้นในประเทศไทยตามมติคณะรัฐมนตรี ภายใต้การตกลงร่วมกันระหว่างสภารัฐมนตรีศึกษาแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Southeast Asian Ministers of Education Council หรือ SEAMEC) ของกลุ่มชาติสมาชิกอาเซียน ภารกิจหลักเพื่อเป็นศูนย์กลางวิจัยพัฒนา เผยแพร่องค์ความรู้นวัตกรรมด้านสะเต็มศึกษา พร้อมให้คำเสนอแนะแก่ผู้กำหนดนโยบายใน 11 ชาติอาเซียน และเป็นหนึ่งในสถาบันเฉพาะทางทั้ง 26 แห่งของซีมีโอ (SEAMEO)

ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 โดยมีเป้าหมายเพื่อเป็นผู้บุกเบิก พัฒนา และเสริมสร้างศักยภาพด้านสะเต็มศึกษา (STEM Education) ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ศูนย์แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางความรู้ระดับภูมิภาคสำหรับบุคลากรทางการศึกษา และมุ่งมั่นอย่างแรงกล้าที่จะยกระดับมาตรฐานการศึกษาในภูมิภาคผ่านการวิจัย การทดลอง การพัฒนาทรัพยากรทางการศึกษา และการผลักดันเชิงนโยบาย

การได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการบริหารศูนย์ SEAMEO STEM-ED ของผู้อำนวยการ สวทช. ในครั้งนี้ สะท้อนถึงบทบาทนำและความเชื่อมั่นในระดับสากลที่มีต่อประเทศไทย ทั้งด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และการพัฒนากำลังคน ซึ่งจะเป็นก้าวสำคัญในการเชื่อมโยงศักยภาพงานวิจัยและเทคโนโลยีขั้นสูงเข้ากับการพัฒนาระบบการศึกษา เพื่อขับเคลื่อนการเติบโตของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างยั่งยืนต่อไป