“YoungFit-KAN (ยังฟิต-กัน)” แพลตฟอร์มออกกำลังกายที่ “เข้าใจสุขภาพผู้สูงอายุ”

สรุปใจความสำคัญ

• YoungFit-KAN แพลตฟอร์มออกกำลังกายที่ปรับกิจกรรมให้เหมาะกับความพร้อมและเป้าหมายของผู้สูงอายุแต่ละคน
• ผสานอุปกรณ์สวมใส่และแอปพลิเคชันเพื่อติดตามการเคลื่อนไหว และอัตราการเต้นหัวใจขณะออกกำลังกาย
• ครอบคลุมกิจกรรมทั้งการยืดเหยียดเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ฝึกหัวใจและปอด การทรงตัว การฝึกสมอง และการดูแลสุขภาวะทางใจ
• ระบบนำข้อมูลก่อน ระหว่าง และหลังการออกกำลังกายมาประเมินความก้าวหน้าและปรับแผนให้เหมาะสมกับผู้ใช้งานอย่างต่อเนื่อง
• ออกแบบให้ใช้งานร่วมกันได้หลายคน พร้อมแยกข้อมูลรายบุคคล เหมาะสำหรับครอบครัว สถานพยาบาล และศูนย์บริการสุขภาพชุมชน

ทุกวันนี้ผู้สูงอายุหันมาออกกำลังกายเพื่อดูแลสุขภาพกันมากขึ้น เพื่อคงความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ และประสิทธิภาพการทำงานของหัวใจ นอกจากนี้การออกกำลังกายยังมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงหรือบรรเทาความรุนแรงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และชะลอความเสื่อมด้านการรู้คิดได้อีกด้วย โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำให้ผู้สูงอายุทำกิจกรรมทางกายแบบแอโรบิกระดับปานกลาง 150–300 นาทีต่อสัปดาห์ ควบคู่กับการฝึกกล้ามเนื้อและกิจกรรมที่ช่วยเสริมการทรงตัวและความแข็งแรงอย่างน้อย 3 วันต่อสัปดาห์

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) พัฒนา “YoungFit-KAN (ยังฟิต-กัน)” แพลตฟอร์มสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุผ่านการออกกำลังกาย ที่มาพร้อมระบบ adaptive หรือความสามารถในการปรับกิจกรรมให้เหมาะกับความพร้อมของร่างกาย และเป้าหมายการออกกำลังกายของผู้สูงอายุรายบุคคล ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยระบบสนับสนุนการเข้าถึงสารสนเทศและการสื่อสารสำหรับคนพิการและผู้สูงอายุของ สวทช.

“YoungFit-KAN” ชวนผู้สูงอายุมาเพิ่มความฟิตแบบฟิน ๆ

ผู้สูงอายุหลายคนมีใจอยากที่จะออกกำลังกาย แต่ไม่รู้ว่าควรออกกำลังกายอย่างไรจึงจะเหมาะสมกับร่างกายของตัวเอง และสอดคล้องกับเป้าหมายการดูแลสุขภาพ

ดร.วินัย ชนปรมัตถ์ นักวิจัยทีมวิจัยอิเล็กทรอนิกส์และระบบทางชีวการแพทย์ เนคเทค สวทช. เล่าว่า จุดเริ่มต้นในการพัฒนา YoungFit-KAN มาจากการที่ทีมวิจัยต้องการให้ผู้สูงอายุได้เข้าถึงการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมเพื่อการมีสุขภาพที่แข็งแรง ลดความเสี่ยงในการเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และชะลอความเสื่อมของสมอง จึงได้ศึกษารูปแบบวิธีการการออกกำลังกายที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุตามหลักวิทยาศาสตร์การกีฬา โดยได้รับการสนับสนุนองค์ความรู้จากอาจารย์ด้านวิทยาศาสตร์การกีฬาและบุคลากรทางการแพทย์ ก่อนนำมาพัฒนาเป็นแพลตฟอร์มสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุผ่านการออกกำลังกายซึ่งมุ่งเน้นการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมทั้งด้านร่างกาย สมอง และจิตใจ

YoungFit-KAN ประกอบด้วยอุปกรณ์ประเภทสวมใส่ (wearable device) เพื่อติดตามการเคลื่อนไหวและข้อมูลชีวภาพ กับแอปพลิเคชันสำหรับทำกิจกรรมออกกำลังกาย

ดร.วินัย อธิบายว่า อุปกรณ์สำหรับสวมใส่ประกอบด้วยสายรัดข้อมือ ต้นแขน และเหนือหัวเข่า (เลือกใส่เฉพาะสายรัดข้อมือได้) เพื่อติดตามการเคลื่อนไหวของร่างกายว่าทำท่าทางได้ถูกต้องและเหมาะสมหรือไม่ โดยที่สายรัดข้อมือจะมีเซนเซอร์ติดตามอัตราการเต้นของหัวใจเพื่อตรวจสอบว่ามีการออกกำลังกายที่ไม่เบาหรือหนักจนเกินไป โดยหลังจากผู้สูงอายุกรอกข้อมูลเพื่อการประเมินรูปแบบการออกกำลังกายผ่านแอปพลิเคชันแล้ว ระบบจะออกแบบและแนะนำการออกกำลังกายที่เหมาะสมให้แบบรายบุคคล

“รูปแบบการออกกำลังกายจะมีทั้งการออกกำลังกายแบบพื้นฐานในชีวิตประจำวัน การยืดเหยียด การเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การฝึกความแข็งแรงของหัวใจและปอด และการออกกำลังกายควบคู่กับการฝึกสมองหรือ dual task ผ่านกิจกรรมที่ผสานการเคลื่อนไหวกับการคิดและการตอบสนอง เช่น การฝึกการทรงตัว การเคลื่อนไหวตามการมองเห็น โดยมีดนตรีประกอบเพื่อความเพลิดเพลิน” ซึ่งจะมีการปรับระดับความยากง่ายให้เหมาะกับสมรรถภาพของผู้ใช้งาน นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมเพื่อดูแลสุขภาวะทางใจ เช่น การฝึกการหายใจ การนั่งสมาธิด้วย โดยทุกกิจกรรมภายใต้แพลตฟอร์มผ่านการออกแบบให้เข้าใจได้ง่าย สื่อสารชัดเจน ภาพสวยงาม เพื่อช่วยให้ผู้สูงอายุใช้งานได้อย่างสนุกและมีความสุข”

YoungFit-KAN ไม่ได้เพียงแนะนำรูปแบบการออกกำลังกายเท่านั้น แต่ยังติดตามข้อมูลการออกกำลังกายเพื่อนำมาประเมินและปรับแผนการออกกำลังกายให้เหมาะสม เพื่อให้การออกกำลังกายมีรูปแบบที่สอดคล้องกับความพร้อมของร่างกายและเป้าหมายของผู้ใช้งานแต่ละคนด้วย โดยนำข้อมูลตั้งแต่ก่อน ระหว่าง และหลังการออกกำลังกายมาวิเคราะห์ความพร้อมในการออกกำลังกาย ความสม่ำเสมอในการทำตามแผน รูปแบบและปริมาณการออกกำลังกาย รวมถึงความถูกต้องและความเหมาะสมของท่าทาง เพื่อประเมินความก้าวหน้าและช่วยปรับสมดุลของการออกกำลังกายให้เหมาะสม

“เครื่องเดียว ใช้ได้หลายคน” ชวนแข็งแรงไปด้วยกัน

YoungFit-KAN ผ่านการออกแบบให้เป็นอุปกรณ์ที่ใช้งานร่วมกันได้หลายคน เพราะมีการแยกเก็บและติดตามข้อมูลการออกกำลังกายของผู้ใช้งานรายบุคคล จึงเหมาะทั้งการใช้งานร่วมกันภายในครอบครัว และการติดตั้งใช้งานในสถานพยาบาลหรือศูนย์บริการด้านสุขภาพของชุมชน

ดร.วินัย อธิบายว่า แอปพลิเคชันผ่านการออกแบบให้ผู้ใช้งานเข้าสู่ระบบ (log in) ด้วยบัญชีส่วนตัวของแต่ละคน เพื่อแยกเก็บข้อมูลการออกกำลังกายและติดตามพัฒนาการได้อย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันระบบยังผ่านการออกแบบให้สามารถเปิดสิทธิ์ให้บุคลากรทางการแพทย์ ผู้ดูแลผู้สูงอายุ บุตรหลาน และบุคคลที่เกี่ยวข้องกับผู้ใช้งาน เข้าถึงข้อมูลเพื่อช่วยติดตามการออกกำลังกายและช่วยดูแลสุขภาพของผู้ใช้งานได้ด้วย

“ที่ผ่านมาทีมวิจัยได้รับความอนุเคราะห์ให้นำ YoungFit-KAN ไปติดตั้งทดสอบใช้งานที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ บริเวณคลินิกผู้สูงวัยสุขภาพดี โดยเปิดให้ผู้สูงอายุที่มาใช้บริการได้ออกกำลังกายในช่วงรอเข้ารับการตรวจหรือหลังตรวจเสร็จแล้วก่อนเดินทางกลับ ผู้สูงอายุที่ได้ใช้งานต่างให้ความสนใจในเทคโนโลยีเป็นอย่างมาก มีการสอบถามถึงช่องทางการจัดซื้อและราคาอย่างต่อเนื่อง โดยสิ่งที่ทำให้ผู้สูงอายุสนใจเป็นพิเศษคือการเป็นแพลตฟอร์มที่มีรูปแบบการใช้งานที่เข้าใจได้ง่าย เล่นสนุก และยังมีภาพที่สวยงาม”

ทีมวิจัยได้นำข้อเสนอแนะจากผู้ใช้งานจริงมาปรับปรุงเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง จนปัจจุบันแพลตฟอร์ม YoungFit-KAN อยู่ในสถานะพร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยี

ดร.วินัย กล่าวเสริมทิ้งท้ายว่า ในระยะต่อไปทีมวิจัยมีแผนขอรับการสนับสนุนจากภาครัฐเพื่อขยายการใช้งาน YoungFit-KAN ไปยังหน่วยบริการสุขภาพในชุมชน เพื่อให้ผู้สูงอายุเข้าถึงเครื่องมือออกกำลังกายที่เหมาะสมกับช่วงวัยได้สะดวกและมากยิ่งขึ้น โดยมีเป้าหมายสำคัญคือ การส่งเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในประเทศไทยด้วยการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน ลดความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และชะลอความเสื่อมของสมอง อันจะนำไปสู่การยกระดับสุขภาวะของประชาชนและเสริมความเข้มแข็งของระบบสาธารณสุขไทยในระยะยาว

ผู้ประกอบที่สนใจรับถ่ายทอดเทคโนโลยี หรือสนับสนุนการนำเทคโนโลยีไปติดตั้งใช้งานยังหน่วยบริการประชาชน ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ดร.วินัย ชนปรมัตถ์ เบอร์โทรศัพท์ 0 2564 6900 ต่อ 2478 หรืออีเมล winai.chonnaparamutt@nectec.or.th

เรียบเรียงโดย ภัทรา สัปปินันทน์ ฝ่ายสร้างสรรค์สื่อและผลิตภัณฑ์ สวทช.
อาร์ตเวิร์กโดย ภัทรา สัปปินันทน์
ภาพประกอบโดย เนคเทค สวทช.