กรมควบคุมโรค จับมือ สวทช. เปิดตัวระบบดิจิทัล “Envocc” ยกระดับการเฝ้าระวังโรคจากการทำงานและสิ่งแวดล้อมทั่วประเทศ

(11 สิงหาคม 2569) : กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดตัว “ระบบขึ้นทะเบียน ประเมิน และรายงานผลการตรวจสุขภาพของสถานพยาบาล (Envocc)” อย่างเป็นทางการ มุ่งสร้างมาตรฐานใหม่ในการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ตาม พ.ร.บ. ควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2562

การพัฒนาระบบดิจิทัลแพลตฟอร์มนี้ เป็นผลสำเร็จจากการบูรณาการภาครัฐ (Synergistic Government) ภายใต้บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2569 – 2574) โดย สวทช. ได้นำความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีทางการแพทย์พัฒนาระบบตรวจรับรองการขึ้นทะเบียนสำหรับสถานพยาบาลทั้งภาครัฐและเอกชนกว่า 2,000 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งเปิดให้บริการมาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2569 ปัจจุบันมีหน่วยบริการยื่นขอขึ้นทะเบียนแล้วประมาณ 200 แห่ง และผ่านการตรวจรับรองแล้วกว่า 100 แห่ง

ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวว่า สวทช. และ กรมควบคุมโรค เล็งเห็นความสำคัญของการเพิ่มคุณภาพชีวิตและความปลอดภัยของประชาชนกลุ่มเสี่ยง อาทิ ผู้ที่สัมผัสสารตะกั่ว ฝุ่นซิลิกา แร่ใยหิน สารกำจัดศัตรูพืช และผู้ทำงานในภาวะอับอากาศ โดยข้อมูลสุขภาพที่รายงานผ่านระบบ Envocc จะเป็นฐานข้อมูลสำคัญให้กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม นำไปใช้กำหนดนโยบายเชิงป้องกัน ยกระดับการเฝ้าระวัง และลดโอกาสการเกิดโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า กรมควบคุมโรคมุ่งมั่นยกระดับการดูแลสุขภาพของลูกจ้าง แรงงาน และประชาชนกลุ่มเสี่ยงที่ได้รับหรืออาจได้รับมลพิษ ให้ได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่องและมีมาตรฐาน หัวใจสำคัญคือ “ข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน เป็นมาตรฐาน และทันเวลา” การเปิดใช้งานระบบ Envocc ถือเป็นการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลเต็มรูปแบบ เพื่อปลดล็อกข้อจำกัดเดิมเรื่องข้อมูลกระจัดกระจายและการใช้เอกสารกระดาษ เชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยบริการสาธารณสุข สถานประกอบกิจการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างสะดวก โปร่งใส และตรวจสอบได้ ภายใต้เป้าหมายสำคัญ คือ “ตรวจจับได้เร็ว ตอบโต้ได้ทัน และป้องกันโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ”

“ระบบ Envocc” ช่วยยกระดับการคุ้มครองสุขภาพแรงงาน ด้วยการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลครบวงจรเพื่อลดขั้นตอนเอกสารกระดาษ พร้อมจัดทำมาตรฐานข้อมูลกลางเชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างสถานพยาบาล สถานประกอบการ และหน่วยงานรัฐได้อย่างไร้รอยต่อ ส่งผลให้การเฝ้าระวังสุขภาพแรงงานกลุ่มเสี่ยงที่สัมผัสสารเคมีอันตราย เป็นไปอย่างแม่นยำและทันท่วงที ตลอดจนเป็นรากฐานในการต่อยอดนวัตกรรมสาธารณสุขดิจิทัลอื่น ๆ ในอนาคต เช่น การประยุกต์ใช้แพลตฟอร์ม “Traffy Fondue” สำหรับรับแจ้งปัญหาด้านสาธารณสุข และแพลตฟอร์ม “TB Landscape” ในการประมวลผลจีโนมเพื่อทำนายความเสี่ยงการดื้อยา เพื่อแก้ปัญหาและลดการแพร่กระจายของวัณโรคในประเทศไทยต่อไป