สวทช. โดยแผนงานนวัตกรรมชุดตรวจรวดเร็ว-สภาเภสัชกรรม จัดอบรมเภสัชกร ยกระดับศักยภาพบุคลากรรับมือโรคไตเรื้อรัง ด้วยนวัตกรรมชุดตรวจโรคไต

วันที่ 20 มิถุนายน 2569 ณ อาคารมหิตลาธิเบศร กระทรวงสาธารณสุข – สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย แผนงานนวัตกรรมชุดตรวจรวดเร็ว ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) และสภาเภสัชกรรม จัดการอบรม “หลักสูตรเภสัชกรนักปฏิบัติในการจัดการด้านยาโรคไตเรื้อรัง รุ่นที่ 1” จำนวน 50 คน ยกระดับศักยภาพบุคลากรทางด้านเภสัชกรรมในการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังได้อย่างถูกวิธี พร้อมหนุนใช้นวัตกรรมชุดตรวจโรคไต สู่เครื่องมือคัดกรองที่เข้าถึงได้ง่าย รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ ตอบโจทย์ด้านสุขภาพและสาธารณสุขของประเทศอย่างยั่งยืน โดยได้รับเกียรติจาก ภก. ปรีชา พันธุ์ติเวช นายกสภาเภสัชกรรม และกรรมการบริหารศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ เป็นประธานเปิดงาน พร้อมด้วย ดร. ภญ.อุรชา รักษ์ตานนท์ชัย ผู้อำนวยการศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช., ศ.พญ. ศิริรัตน์ อนุตระกูลชัย กรรมการบริหารสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย,  รศ.ภญ.สุณี เลิศสินอุดม เลขาธิการสภาเภสัชกรรม, ผศ.ภญ. ดาราพร รุ้งพราย วิทยาลัยเภสัชบำบัดแห่งประเทศไทย และดร.เดือนเพ็ญ จาปรุง ผู้อำนวยการขับเคลื่อนแผนงานนวัตกรรมชุดตรวจรวดเร็ว สวทช. เข้าร่วมและนำเสนอข้อมูลความรู้ภายในงาน

ปัจจุบัน โรคไตเรื้อรังยังคงเป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพสำคัญ โดยข้อมูลด้านสาธารณสุขสะท้อนให้เห็นแนวโน้มผู้ป่วยโรคไตเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนและภาระค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขของประเทศ การอบรม “หลักสูตรเภสัชกรนักปฏิบัติในการจัดการด้านยาโรคไตเรื้อรัง รุ่นที่ 1” จัดขึ้นเพื่อเสริมสร้างองค์ความรู้และยกระดับศักยภาพบุคลากรทางด้านเภสัชกรรมในการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังได้อย่างถูกวิธี ตั้งแต่การคัดกรอง การจัดการยา การให้คำแนะนำการใช้ยา ตลอดจนการติดตามผลการรักษา เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยสามารถดูแลตนเองได้อย่างเหมาะสม ที่จะช่วยยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง

การมีเครื่องมือคัดกรองที่เข้าถึงได้ง่าย รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ จึงเป็นกลไกสำคัญที่จะช่วยให้ประชาชนได้รับการดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และสร้างความตระหนักรู้ในการดูแลสุขภาพของตนเอง นาโนเทค สวทช. โดยดร.สาธิตา ตปนียากร และทีมวิจัย จึงได้นำองค์ความรู้ด้านนาโนเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาชุดตรวจไมโครอัลบูมินในปัสสาวะ สำหรับคัดกรองโรคไตเรื้อรังและภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน ช่วยตรวจหาค่าการรั่วของโปรตีนอัลบูมินในปัสสาวะ ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดสำคัญของความผิดปกติของไตในระยะเริ่มต้น โดยเทคโนโลยีดังกล่าวได้รับการพัฒนาเป็น “ชุดตรวจไมโครอัลบูมินในปัสสาวะ (AL–Strip)” โดยเป็นชุดตรวจแบบง่าย สามารถใช้งานได้สะดวก มีความแม่นยำสูง ใช้เวลาอ่านผลประมาณ 5 นาที เหมาะสำหรับการตรวจคัดกรองเบื้องต้นด้วยตัวเอง (self-test) ช่วยเพิ่มโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงการตรวจสุขภาพได้มากขึ้น

นอกจากนี้ สวทช. โดยแผนงานนวัตกรรมชุดตรวจแบบรวดเร็ว ได้ดำเนินโครงการขยายผลการตรวจคัดกรองโรคไตเรื้อรังด้วยชุดตรวจแบบรวดเร็วร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรในพื้นที่อย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2568 เป็นต้นมา ส่งผลให้ประชาชนได้รับประโยชน์จากการคัดกรองโรคไตเรื้อรังแล้วมากกว่า 15,000 คน โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูง ทั้งนี้ สวทช. มุ่งหวังที่จะผลักดันการนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปสู่การใช้ประโยชน์จริงในระบบสุขภาพของประเทศ ผ่านความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานวิจัย หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ และองค์กรวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับการเข้าถึงการคัดกรองและการดูแลสุขภาพของประชาชนอย่างยั่งยืน