กิจกรรม “เมนูแห่งรัก จากสูตรพระราชทานสู่บ้านของเรา สร้างความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัว”

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยฝ่ายประสานงานหน่วยงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนากำลังคนและโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (PAR) ได้สนองพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในการน้อมนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ทั้งจากภายในประเทศและต่างประเทศ มาส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศไทย เพื่อยกระดับคุณภาพการเรียนรู้และเสริมสร้างศักยภาพเยาวชนไทยให้ก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของโลก
ดังนั้น เพื่อส่งเสริมให้บ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร เป็นพื้นที่จุดประกายนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ ผ่านแรงบันดาลใจจากแนวพระราชดำริที่ทรงเปรียบเสมือน “แผนที่นำทางสู่ความสุขของประชาชน” ฝ่ายประสานงานหน่วยงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนากำลังคนและโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ จึงจัดทำ “โครงการแนวพระราชดำริสู่บ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร: จุดประกายนักวิทย์รุ่นใหม่” ขึ้น โดยจัดกิจกรรมให้เด็ก เยาวชน และครอบครัว ได้สัมผัสกิจกรรมการเรียนรู้ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการมีส่วนร่วมกับนักวิจัย สวทช. ที่ทำงานสนองพระราชดำริ นำงานวิจัยไปแก้ไขปัญหาและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน พร้อมถ่ายทอดแนวคิดและองค์ความรู้สู่เด็กและเยาวชน เพื่อปลูกฝังความรักในวิทยาศาสตร์ และสร้างนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ที่มีคุณภาพและมีจิตสำนึกในการสืบสานพระราชดำริจากหัวใจสู่การปฏิบัติจริง
กิจกรรม “เมนูแห่งรัก จากสูตรพระราชทานสู่บ้าน ของเรา สร้างความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัว” (กิจกรรมครอบครัว) จัดขึ้นในงานประชุมวิชาการประจำปี สวทช. ครั้งที่ 21 ในวันที่ 25 เมษายน 2569 ณ บ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร สวทช. จังหวัดปทุมธานี โดยกิจกรรมนี้เกิดจากแรงบันดาลใจจากแนวพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงเริ่มงานพัฒนาเด็กและเยาวชน ด้วยมีพระราชประสงค์ที่จะให้เด็กและเยาวชนของชาติที่ยังขาดโอกาส อาจเนื่องด้วยความแตกต่างทางภูมิศาสตร์ สังคม และวัฒนธรรม ได้มีโอกาสเข้าถึงความมั่นคงทางอาหารและโภชนาการ มีสุขภาพแข็งแรง ได้รับการศึกษาอย่างมีคุณภาพ สามารถพัฒนาตนเองให้เป็นคนดี พึ่งตนเองและช่วยเหลือพัฒนาชุมชน ให้ทุกคนมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และได้มีการดำเนินงานโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันตามพระราชดำริฯ เพื่อช่วยแก้ปัญหาโภชนาการในเด็กนักเรียน ให้ได้รับอาหารที่ปลอดภัย ครบถ้วนตามหลักโภชนาการ ผ่านการผลิตอาหารในโรงเรียนในถิ่นทุรกันดารขึ้น ซึ่งแนวพระราชดำริฯ ดังกล่าวนี้เป็นหลักปฏิบัติที่สามารถนำมาเป็นแนวทางในการปรับใช้ให้เกิดประโยชน์กับทุกครอบครัวได้


ข้อมูลจาก: ไดอะรี่ “ครัวสระปทุม”
กิจกรรมได้ให้ความรู้ เรื่อง“วิทยาศาสตร์อาหารและการดูแลสุขภาพครอบครัว” วิทยากรโดย ดร.อติกร ปัญญา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยส่วนผสมฟังก์ชั่นและนวัตกรรมอาหาร ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (BIOTEC) ได้ให้ความรู้เกี่ยวกับโภชนาการและการดูแลสุขภาพอย่างถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์ โดยเน้นความสำคัญของการบริโภคอาหารครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสม และการเลือกอาหารสดใหม่เพื่อลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง ได้เรียนรู้การอ่านฉลากอาหาร การหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป และเข้าใจปัจจัยที่ส่งผลต่อสุขภาพ เช่น ไขมัน น้ำตาล และสารปนเปื้อนในอาหาร ช่วยส่งเสริมความตระหนักในการปรับพฤติกรรมการกิน การดื่มน้ำ และการออกกำลังกาย เพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว
หลังจากนั้นสมาชิกในครอบครัว ได้ร่วมกันลงมือปฏิบัติ สร้างสรรค์อาหารจากเมนูสูตรพระราชทาน เมนู “ยาพอกหัวเด็ก : เป็นอุบายให้เด็กประทานผัก” วิทยากรโดย ผศ.ดร. สายฝน โพธิสุวรรณ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
ในการลงมือปฏิบัติสร้างสรรค์เมนู “ยาพอกหัวเด็ก” ซึ่งเป็นเมนูพระราชทานจากครัวสระปทุม สู่สูตรยาแก้เด็กไม่กินผัก นอกจากได้เรียนรู้สูตร วิธีการทำ และส่งเสริมความรักสามัคคีในครอบครัวแล้ว ยังได้เรียนรู้เกี่ยวกับ วิทยาศาสตร์การอาหาร จากเมนู “ยาพอกหัวเด็ก” ดังนี้
- โภชนาการ : สารอาหารจากเมนูยาพอกหัวเด็ก และการเลือกวัตถุดิบ เช่น การเลือกขนมปังตามหลักโภชนาการ จับคู่เมนูโปรดกับชีสที่ใช่ การเลือกซื้อผักโขม ขนมปัง เนย นม
- ปฏิกิริยาเคมี: วิทยาศาสตร์เบื้องหลังความนุ่มฟู จากแป้งสู่ขนมปัง, การอบ ปฏฺิกิริยาแห่งความร้อน, วิทยาศาสตร์เนื้อสัมผัส เคล็ดลับการรักษาความชื้น เป็นต้น
- วิทยาศาสตร์ใครัว เคล็ดลับ “ชั่ง ตวง วัด” เพื่อรสชาติที่แม่นยำ
- ฝึกกระบวนการคิดที่เป็นวิทยาศาสตร์

ตัวอย่างผลงานของเด็กๆ

สมาชิกในครอบครัวช่วยกันทำยาพอกหัวเด็ก
