ไตรโคเดอร์มาสายพันธุ์ TBRC 4734: วัคซีนเสริมแกร่งทุเรียนจันท์

ไตรโคเดอร์มาสายพันธุ์ TBRC 4734: วัคซีนเสริมแกร่งทุเรียนจันท์

“ไตรโคเดอร์มาจัดการไฟทอปได้และยั่งยืน” คือคำตอบจาก มณี ภาระเปลื้อง เจ้าของสวนผลไม้พรรณมณี และ เตือนใจ อรชร สมาชิกศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนตำบลกระแจ อำเภอนายายอาม จังหวัดจันทบุรี ซึ่งมีประสบการณ์เกือบสิบปีกับการใช้ไตรโคเดอร์มาจัดการโรครากเน่าโคนเน่าทุเรียน[1] โรคพืชสำคัญของทุเรียน ชีวิตที่คลุกคลีกับสวนทุเรียนมากว่า 20 ปีของทั้งคู่ รักษาและดูแลต้นทุเรียนที่มีอาการโรครากเน่าโคนเน่ามานักต่อนัก หลายต้นประคับประคองให้ผลผลิตต่อได้ แต่ก็มีไม่น้อยที่ยืนต้นตาย [1] เกิดจากเชื้อสาเหตุ Phytophthora palmovara ที่อยู่ในดิน เมื่อมีน้ำและความชื้นเพียงพอจะงอกเป็นเส้นใยเข้าทำลายพืช เชื้อโรคสามารถแพร่ระบาดไปกับลมและน้ำ หรือติดไปกับดินปลูกหรือกิ่งพันธุ์ที่เป็นโรคได้ “แต่ก่อนใช้เคมีจัดการอย่างเดียวเห็นผลเร็วกว่า ไตรโคเดอร์มาเห็นผลช้า แต่เราก็อยากลองใช้ เพราะต้องการลดต้นทุน” จากที่เคยทำสวนตามวิธีพ่อแม่ มณี เริ่มปรับเปลี่ยนแนวทางการทำสวนทุเรียนหลังจากได้รับความรู้จากการร่วมอบรมในเวทีต่างๆ ช่วงปี พ.ศ. 2561 เขาได้ความรู้การผลิตและใช้ไตรโคเดอร์มาเพื่อจัดการโรครากเน่าโคนเน่าทุเรียน “ทุเรียนราคาเปลี่ยน การตลาดไม่แน่นอน

สท. ร่วมรับคณะสำนักงบประมาณลงพื้นที่จันทบุรี เยี่ยมชมเกษตรกรผลิต-ใช้ชีวภัณฑ์ควบคุมโรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียน

สท. ร่วมรับคณะสำนักงบประมาณลงพื้นที่จันทบุรี เยี่ยมชมเกษตรกรผลิต-ใช้ชีวภัณฑ์ควบคุมโรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียน

เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2568 น.ส.เสาวนีย์ ปานประเสริฐกุล นักวิชาการฝ่ายถ่ายทอดเทคโนโลยี สถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร (สท.) สวทช. ร่วมต้อนรับคณะจากสำนักงบประมาณเยี่ยมชม “จุดผลิตขยายเชื้อราไตรโคเดอร์มาสายพันธุ์ TBRC 4734 วิสาหกิจชุมชนพัฒนาคุณภาพทุเรียนและการเกษตรบ้านมาบโอน ต.เขาบายศรี อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี” และ “แปลงเรียนรู้การใช้ไตรโคเดอร์มา TBRC 4734 จัดการโรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียน: สวนผลไม้พรรณมณี ต.วังโตนด อ.นายายอาม จ.จันทบุรี” ซึ่ง สท. ได้ดำเนินโครงการขยายผลการถ่ายทอดเทคโนโลยีการบริหารจัดการโรครากเน่าโคนเน่าของทุเรียนด้วยเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้กลุ่มเกษตรกรในจังหวัดจันทบุรีมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2567 โดยได้ร่วมกับทีมวิจัยเทคโนโลยีการควบคุมทางชีวภาพ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) ถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตก้อนเชื้อสดราไตรโคเดอร์มาสายพันธุ์ TBRC 4734 ให้สมาชิกวิสาหกิจชุมชนพัฒนาคุณภาพทุเรียนและการเกษตรบ้านมาบโอน ปัจจุบันวิสาหกิจฯ

สท. นำแกนนำเกษตรกรผลิตไตรโคเดอร์มาจันทบุรีแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับมือผลิตชีวภัณฑ์ของ สวทช. ที่ปราจีนบุรี

สท. นำแกนนำเกษตรกรผลิตไตรโคเดอร์มาจันทบุรีแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับมือผลิตชีวภัณฑ์ของ สวทช. ที่ปราจีนบุรี

เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2568 ฝ่ายถ่ายทอดเทคโนโลยี สถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร (สท.) นำเกษตรกรแกนนำกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มพัฒนาคุณภาพทุเรียนและการเกษตรบ้านมาบโอน ต.เขาบายศรี อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี ศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้การผลิตขยายชีวภัณฑ์ ณ จุดเรียนรู้ชุมชนการผลิตและใช้ชีวภัณฑ์อย่างมีคุณภาพ ต.วังท่าช้าง อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี ซึ่งเป็นจุดเรียนรู้ฯ การผลิตขยายชีวภัณฑ์จาก สวทช. มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2564 โดยมีนายสุนทร ทองคำ ประธานศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนตำบลวังท่าช้าง ให้การต้อนรับและนำชมกระบวนการผลิตราไตรโคเดอร์มา TBRC 4734 สายพันธุ์ที่คัดเลือกโดยทีมวิจัยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. พร้อมทั้งแลกเปลี่ยนประสบการณ์การผลิตขยายชีวภัณฑ์ร่วมกัน นายบุญชู ทองจุนเจือ ประธานวิสาหกิจกลุ่มพัฒนาคุณภาพและการเกษตรบ้านมาบโอน กล่าวว่า วันนี้ได้ความรู้และเทคนิคหลายอย่างที่จะกลับไปปรับการผลิตของกลุ่มฯ เช่น ความแรงของไฟที่ใช้นึ่งข้าว

“บ้านไตรโค” จุดผลิตชีวภัณฑ์จัดการโรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียน

“บ้านไตรโค” จุดผลิตชีวภัณฑ์จัดการโรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียน

“ใช้เคมี โรคหาย แต่ไม่นานก็เป็นอีก ใช้ขีวภัณฑ์เห็นผลช้า แต่ยั่งยืนกว่า” ถ้อยคำจาก พงษ์ธร เกษรบัว เกษตรกรวัย 75 ปี อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี ผู้ผ่านประสบการณ์จัดการโรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียนด้วยราไตรโคเดอร์มา ตลอดชีวิตการทำสวน พงษ์ธร ยึดแนวทางการทำเกษตรปลอดภัย ลด ละการใช้สารเคมีตั้งแต่ทำสวนผสมผสานทั้งพริกไทย เงาะ ลองกอง ก่อนลงมือทำทุเรียนจริงจังได้ 10 กว่าปี ในช่วงที่ทุเรียนราคาดี โดยเขาให้ความสำคัญกับดินเพื่อป้องกันการเกิดโรครากเน่าโคนเน่า โรคพืชสำคัญของทุเรียนที่เกิดจากหลายปัจจัย ทั้งสภาพแวดล้อม (เช่น ความชื้นสูง การระบายน้ำในแปลงไม่ดี ดินเป็นกรดสูง) และการจัดการสวนที่ไม่เหมาะสม  (เช่น การใช้สารเคมีมากเกินไป ความอ่อนแอของต้นทุเรียน เครื่องมือการเกษตรที่ไม่สะอาด) “ใช้ไตรโคเดอร์มาแต่ไหนแต่ไรอยู่แล้ว ซื้อแบบสำเร็จจากร้าน ก็เห็นผลอยู่