“น้ำเสีย” จากโรงงานอุตสาหกรรมจะส่งผลต่อชีวิตมนุษย์ และสัตว์โดยรอบเพียงใด หากไม่ได้รับการบำบัดอย่างเหมาะสม
อาจารย์ ดร.จักรพล พันธุวงศ์ภักดี อาจารย์ประจำคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล คือหนึ่งในความภาคภูมิใจของ มหาวิทยาลัยมหิดล ในฐานะ “ปัญญาของแผ่นดิน” ตามปณิธานของมหาวิทยาลัยมหิดล จากผลงานการคิดค้นโพลิเมอร์ดูดซับน้ำเสีย ด้วยวัสดุธรรมชาติ ก่อนปล่อยคืนสู่แหล่งน้ำโดยไม่ทำอันตรายต่อชีวิตมนุษย์และสัตว์ ภายใต้องค์ความรู้ที่ผสมผสานระหว่างวัสดุศาสตร์และชีวเคมี
ที่ผ่านมาแม้จะได้มีการประกาศจากกระทรวงอุตสาหกรรม เกี่ยวกับมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน โดยได้มีการกำหนดคุณภาพมาตรฐานไว้อย่างชัดเจน แต่ยังไม่พบข้อบังคับต่อ “กระบวนการบำบัดน้ำเสีย” ที่ไม่ส่งผลทำลายสิ่งแวดล้อมแต่อย่างใด
โดยที่ผ่านมา อาจารย์ ดร.จักรพล พันธุวงศ์ภักดี ได้มีโอกาสร่วมกับทีมวิจัยจากประเทศญี่ปุ่น คิดค้นสารโพลิเมอร์จากธรรมชาติเพื่อใช้ในการดูดซับมลพิษในน้ำเสีย ด้วย “แบคทีเรียซึ่งเพาะเลี้ยงด้วยน้ำตาล” เพื่อใช้ในการขจัดสารพิษ จนสามารถจดสิทธิบัตรได้เป็นผลสำเร็จ
ต่อมาได้ขยายผลสู่การทดลองใช้วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรที่มีอยู่ในประเทศไทย เพื่อนำมาแปรรูป ก่อนพัฒนาขึ้นเป็นวัสดุดูดซับมลพิษในน้ำที่เห็นผลแล้วในระดับห้องปฏิบัติการ ได้แก่ เปลือกผลไม้ อาทิ “เปลือกมังคุด” “เปลือกแก้วมังกร” “เปลือกถั่ว” และที่กำลังอยู่ระหว่างการดำเนินการ ได้แก่ ของเหลือจาก “ข้าว” ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญในห่วงโซ่อาหารวิถีไทย
เพิ่มเติมด้วยการศึกษาแนวทางการนำ “เปลือกทุเรียน” ซึ่งเป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญของไทยที่มีมูลค่าส่งออกสูงติดอันดับโลกมาเข้าสู่กระบวนการ “ไฮโดรเทอร์มอล” เพื่อใช้ประโยชน์ในการดูดซับสารอินทรีย์แขวนลอยในน้ำ ตลอดจนการนำ “เปลือกกุ้ง” เพื่อสกัดเอาสาร “ไคติน” (Chitin) มาใช้ในการทำปฏิกิริยาบำบัดน้ำเสีย ภายใต้หลักการใช้ประโยชน์จากสถานะประจุบวก และลบของสารปนเปื้อนแต่ละชนิดในน้ำที่รอการบำบัด ซึ่งให้ผลการดูดซับที่แตกต่างกันออกไป
โดยผู้วิจัยได้ให้มุมมองต่อ “การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน” ทิ้งท้ายว่า สำคัญที่ “ความใส่ใจรับผิดชอบ” โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศที่กำลังเตรียมพร้อมสู่การเป็น “ประเทศอุตสาหกรรม” อย่างเต็มรูปแบบ เช่นประเทศไทย ซึ่งมีทางเลือกมากมายผ่านการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมโดยไม่ต้องพึ่งพาสารเคมี
ติดตามข่าวสารที่น่าสนใจจากมหาวิทยาลัยมหิดลได้ที่ www.mahidol.ac.th
- สัมภาษณ์ และเขียนข่าวโดย ฐิตินวตาร ดิถีการุณ นักประชาสัมพันธ์ (ชำนาญการ) โครงการงานประชาสัมพันธ์ภายใน / พันธกิจพิเศษ งานสื่อสารองค์กร กองบริหารงานทั่วไป สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
About Author
