เมื่อประเทศไทยก้าวเข้าสู่ฤดูร้อน หลายคนอาจนึกถึงแสงแดดจัด เครื่องดื่มเย็น ๆ หรือการท่องเที่ยวทะเล แต่ในอีกมุมหนึ่ง อากาศที่ร้อนจัดและความชื้นสูงกลับเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเกิดโรคหลายชนิด ความร้อนสามารถส่งผลกระทบต่อร่างกายโดยตรง และยังทำให้อาหาร น้ำ รวมถึงสิ่งแวดล้อมเกิดการปนเปื้อนเชื้อโรคได้ง่ายขึ้น หากไม่ดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม โรคที่ดูเหมือนเล็กน้อยอาจลุกลามกลายเป็นอันตรายต่อชีวิตได้
อาจารย์นภัสวรรณ นามบุญศรี ภาควิชาการพยาบาลสาธารณสุขศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวถึง “5 โรคหน้าร้อนที่คนไทยเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว” ที่ทุกคนควรรู้และป้องกัน
- โรคลมแดด (Heat Stroke) อันตรายจากความร้อนจัด โรคลมแดดเป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนออกได้ ทำให้ระบบควบคุมอุณหภูมิในร่างกายล้มเหลว ซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้
อาการที่ควรสังเกต : ตัวร้อนจัด หน้าแดง เหงื่อไม่ออก หายใจเร็ว ชีพจรเต้นแรง มึนงง สับสน หรือหมดสติ หากพบผู้มีอาการ ควรรีบนำผู้ป่วยเข้าที่ร่ม คลายเสื้อผ้า และจัดท่านอนพักฟื้น พร้อมรีบขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ - โรคอาหารเป็นพิษและท้องร่วง อากาศร้อนทำให้อาหารบูดเสียได้ง่าย เชื้อแบคทีเรียและไวรัสสามารถเจริญเติบโตได้รวดเร็ว ส่งผลให้เกิดโรคในระบบทางเดินอาหาร เช่น อาหารเป็นพิษ ท้องร่วงเฉียบพลัน อหิวาตกโรค
อาการที่พบได้ : คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำ อ่อนเพลีย หากมีอาการขาดน้ำ เช่น ปากแห้ง ปัสสาวะน้อย ควรรีบพบแพทย์ทันที - ผื่นร้อน ปัญหาผิวหนังจากเหงื่อและความอับชื้น ในช่วงอากาศร้อน เหงื่อที่ออกมากอาจอุดตันรูขุมขน ทำให้เกิด ผื่นร้อน (Heat Rash) โดยเฉพาะบริเวณที่อับชื้น เช่น คอ หลัง หรือข้อพับ
ลักษณะอาการ : ผื่นแดงหรือผื่นเป็นวง คันหรือแสบผิวหนัง อาจติดเชื้อราที่ผิวหนังได้หากปล่อยให้ชื้น การสวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดีและดูแลความสะอาดร่างกายจะช่วยลดความเสี่ยงได้
- ไวรัสตับอักเสบเอ โรคจากอาหารและน้ำที่ปนเปื้อน ไวรัสตับอักเสบเอเป็นโรคที่ติดต่อผ่านการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ รวมถึงการล้างมือไม่สะอาดก่อนเตรียมอาหาร
อาการที่อาจเกิดขึ้น อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน มีไข้ ตัวเหลือง ตาเหลือง จุกแน่นบริเวณชายโครงขวา การรักษาสุขอนามัยและการฉีดวัคซีนสามารถช่วยป้องกันโรคได้
- โรคพิษสุนัขบ้า ภัยจากสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม โรคพิษสุนัขบ้าเกิดจากเชื้อไวรัสเรบีส์ ซึ่งสามารถติดต่อผ่านการถูกสัตว์กัด ข่วน หรือเลียบริเวณแผล โดยเฉพาะสัตว์ที่ไม่ได้รับวัคซีน
อาการในระยะแรก ไข้ต่ำ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย
ระยะรุนแรง กลัวน้ำ น้ำลายไหล กล้ามเนื้อกระตุก อาจเสียชีวิตได้หากไม่ได้รับการรักษา หากถูกสัตว์กัดหรือข่วน ควร ล้างแผลด้วยสบู่และน้ำทันที และรีบพบแพทย์
ในฤดูร้อนนี้ กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังและควรได้รับการดูแลเป็นพิเศษ ได้แก่ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง คนในกลุ่มนี้มีโอกาสได้รับผลกระทบจากความร้อนและโรคต่าง ๆ ได้ง่ายกว่าคนทั่วไป
วิธีดูแลสุขภาพในช่วงหน้าร้อน เพื่อป้องกันโรคที่มากับฤดูร้อน ควรดูแลสุขภาพด้วยวิธีง่าย ๆ ดังนี้
- ดื่มน้ำสะอาดวันละ 6–8 แก้ว ควรจิบบ่อยๆ ตลอดทั้งวันเพื่อป้องกันการกระหายน้ำ
- เลือกอาหารปรุงสุกใหม่ หลีกเลี่ยงอาหารค้างคืน ใช้ช้อนกลางเมื่อร่วมรับประทานอาหารกับผู้อื่น
- ล้างมือบ่อยๆ โดยเฉพาะเมื่อจับสิ่งสกปรก ก่อนและหลังรับประทานอาหาร
- สวมเสื้อผ้าบาง ระบายอากาศได้ดี
- ทำความสะอาดร่างกาย และเช็ดตัวให้แห้ง หลีกเลี่ยงการให้ร่างกายอับชื้น
- หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งช่วงเวลาที่แดดจัด
- พักในที่ร่มหรือมีพัดลม/เครื่องปรับอากาศ หากทำงานกลางแจ้งควรพักเป็นระยะ
- หากพบคนหมดสติจากโรคลมแดด ให้นำเข้าที่ร่มคลายเสื้อผ้า และจัดท่าพักฟื้น (Recovery Position) เพื่อปฐมพยาบาล
- ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไวรัสตับอักเสบเอ และโรคพิษสุนัขบ้า
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์จรจัด ฉีดวัคซีนให้สัตว์เลี้ยง หากถูกกัดหรือข่วนให้ล้างแผลทันทีด้วยสบู่และน้ำ แล้วรีบพบแพทย์โดยทันที
- หากพบผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงเช่น หมดสติ ไม่หายใจ ให้โทรแจ้งที่เบอร์ 1669
ที่มา
- https://www.med.cmu.ac.th/web/news-event/news/pr-news/9067/
- https://www.vimut.com/article/Summer-common-diseases
- https://ddc.moph.go.th/uploads/files/pdf
About Author
