เมื่อวันที่ 11-13 มีนาคม 2569 สถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร (สท.) สวทช. จัดกิจกรรม “ถอดบทเรียนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้การผลิตทุเรียนด้วยเทคโนโลยีเกษตรสมัยใหม่” ณ จังหวัดระยองและจังหวัดจันทบุรี เพื่อสร้างเครือข่ายการเรียนรู้และนำนวัตกรรมเกษตรแม่นยำ (Smart Farm) มาประยุกต์ใช้ในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตทุเรียนให้ได้คุณภาพมาตรฐานและปลอดภัย โดยมีเจ้าหน้าที่จากกรมส่งเสริมการเกษตร และเกษตรกรชาวสวนทุเรียนจากจังหวัดชุมพร ศรีสะเกษ แพร่ อุตรดิตถ์ ระยอง และจันทบุรี รวม 50 คน เข้าร่วมกิจกรรมซึ่งประกอบด้วย กิจกรรมถอดบทเรียนการผลิตทุเรียนด้วยเทคโนโลยีเกษตรสมัยใหม่ ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ร่วมกันวิเคราะห์และแลกเปลี่ยนมุมมองการใช้เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาการทำสวนทุเรียนให้เกิดความยั่งยืนใน 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่
- การยกระดับฐานความรู้และการยอมรับเทคโนโลยี (Technology Adoption) ที่ต้องเริ่มต้นจากการปรับทัศนคติ (Mindset) เพื่อให้เกษตรกรสามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเกษตรแม่นยำได้อย่างมั่นใจ เห็นผลเป็นรูปธรรม และทำให้เกิดความเชื่อมั่นในนวัตกรรม
- การจัดการทรัพยากรและชีวภัณฑ์อย่างเป็นระบบ (Resource Optimization) มุ่งเน้นความสำคัญของการบริหารจัดการน้ำผ่านระบบอัจฉริยะ (ระบบฟาร์มรักษ์น้ำ) และการส่งเสริมการใช้ชีวภัณฑ์คุณภาพสูง เพื่อลดต้นทุนการผลิตและสร้างความยั่งยืนให้สิ่งแวดล้อมในแปลงปลูก โดยมีทีมที่ปรึกษาวิชาการสนับสนุนอย่างใกล้ชิด
- การขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและการวิเคราะห์แม่นยำ (Data-Driven Excellence) การต่อยอดสู่ระบบเกษตรอัจฉริยะเต็มรูปแบบ โดยบริหารจัดการข้อมูลร่วมกับระบบอัตโนมัติช่วยวิเคราะห์และตัดสินใจ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันและสร้างมาตรฐานผลผลิตระดับพรีเมียม
ทั้งนี้ผู้ร่วมกิจกรรมสะท้อนเป้าหมายสำคัญของการใช้เทคโนโลยี คือการสร้างกระบวนการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับบริบทของเกษตรกรแต่ละราย เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนและเข้มแข็งจากภายในอย่างแท้จริง
กิจกรรมศึกษาดูงาน ณ แปลงเกษตรกรต้นแบบที่ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ ได้แก่
- สวนบัวแก้ว อ.วังจันทร์ จ.ระยอง: ศึกษาการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำผ่าน “ระบบฟาร์มรักษ์น้ำ” การใช้เทคโนโลยีอากาศยานไร้คนขับ (Drone) เพื่อการเกษตร และเทคนิคการจัดการปัจจัยการผลิตโดยการให้ปุ๋ยพร้อมกับระบบน้ำ
- สวน BB ทุเรียนน้ำกร่อย อ.นายายอาม จ.จันทบุรี: ศึกษาการใช้นวัตกรรมถุงห่อผลทุเรียน Magik Growth การบริหารจัดการแปลงด้วยข้อมูล และการตลาดของทุเรียนในอนาคต
- ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนบ้านมาบชโอน อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี: การส่งเสริมการใช้ชีวภัณฑ์คุณภาพสูงเพื่อลดการใช้สารเคมีและสร้างความยั่งยืนในระดับชุมชน
การจัดกิจกรรมครั้งนี้เกิดขึ้นจากการบูรณาการความร่วมมือกับกรมส่งเสริมการเกษตร เพื่อขยายผลองค์ความรู้และนวัตกรรมไปสู่ระดับปฏิบัติการอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งข้อมูลจากการถอดบทเรียนนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาภาคการเกษตรไทยให้เข้มแข็งด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมต่อไป
