เรื่องโดย ภัทรา สัปปินันทน์
ทุกวันนี้ผู้สูงอายุหันมาออกกำลังกายเพื่อดูแลสุขภาพกันมากขึ้นเพื่อคงความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและประสิทธิภาพการทำงานของหัวใจ ลดความเสี่ยงหรือบรรเทาความรุนแรงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และชะลอความเสื่อมของสมอง โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำให้ผู้สูงอายุทำกิจกรรมทางกายแบบแอโรบิกระดับปานกลาง 150–300 นาทีต่อสัปดาห์ ควบคู่กับการฝึกกล้ามเนื้อและกิจกรรมที่ช่วยเสริมการทรงตัวและความแข็งแรงอย่างน้อย 3 วันต่อสัปดาห์
ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) สวทช. พัฒนา “YoungFit-KAN (ยังฟิต-กัน)” แพลตฟอร์มสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุผ่านการออกกำลังกาย ที่ปรับกิจกรรมให้เหมาะกับความพร้อมร่างกายและเป้าหมายการออกกำลังกายของผู้สูงอายุรายบุคคล
ดร.วินัย ชนปรมัตถ์ นักวิจัยทีมวิจัยอิเล็กทรอนิกส์และระบบทางชีวการแพทย์ เนคเทค เล่าว่า จุดเริ่มต้นในการพัฒนา YoungFit-KAN มาจากการที่ทีมวิจัยต้องการให้ผู้สูงอายุได้เข้าถึงการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมเพื่อการมีสุขภาพที่แข็งแรง ลดความเสี่ยงในการเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และชะลอความเสื่อมของสมอง จึงได้ศึกษารูปแบบวิธีการการออกกำลังกายที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุตามหลักวิทยาศาสตร์การกีฬา โดยได้รับการสนับสนุนองค์ความรู้จากอาจารย์ด้านวิทยาศาสตร์การกีฬาและบุคลากรทางการแพทย์ ก่อนนำมาพัฒนาเป็นแพลตฟอร์มสนับสนุนการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุผ่านการออกกำลังกายซึ่งมุ่งเน้นการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมทั้งด้านร่างกาย สมอง และจิตใจ
YoungFit-KAN ประกอบด้วยอุปกรณ์ประเภทสวมใส่ (wearable device) ซึ่งเป็นสายรัดข้อมือ ต้นแขน และเหนือหัวเข่าที่มีเซนเซอร์ติดตามอัตราการเต้นของหัวใจ (เลือกใส่เฉพาะสายรัดข้อมือได้) เพื่อติดตามการเคลื่อนไหวของร่างกายกับข้อมูลชีวภาพว่า มีการออกกำลังกายเบาหรือหนักจนเกินไปหรือไม่ ทำท่าทางได้ถูกต้องและเหมาะสมไหม
อีกส่วนเป็นแอปพลิเคชันสำหรับทำกิจกรรมออกกำลังกาย โดยหลังจากผู้สูงอายุกรอกข้อมูลเพื่อการประเมินรูปแบบการออกกำลังกายผ่านแอปพลิเคชันแล้ว ระบบจะออกแบบและแนะนำการออกกำลังกายที่เหมาะสมให้แบบรายบุคคล
“รูปแบบการออกกำลังกายจะมีทั้งการออกกำลังกายแบบพื้นฐานในชีวิตประจำวัน การยืดเหยียด การเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การฝึกความแข็งแรงของหัวใจและปอด และการออกกำลังกายควบคู่กับการฝึกสมอง ผ่านกิจกรรมที่ผสานการเคลื่อนไหวกับการคิดและการตอบสนอง เช่น การฝึกการทรงตัว การเคลื่อนไหวตามการมองเห็น โดยมีดนตรีประกอบเพื่อความเพลิดเพลิน ซึ่งจะมีการปรับระดับความยากง่ายให้เหมาะกับสมรรถภาพของผู้ใช้งาน นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมเพื่อการดูแลสุขภาวะทางใจ เช่น การฝึกการหายใจ การนั่งสมาธิด้วย โดยทุกกิจกรรมภายใต้แพลตฟอร์มผ่านการออกแบบให้เข้าใจได้ง่าย สื่อสารชัดเจน ภาพสวยงาม เพื่อช่วยให้ผู้สูงอายุใช้งานได้อย่างสนุกและมีความสุข” ดร.วินัยอธิบาย
YoungFit-KAN ไม่ได้เพียงแนะนำรูปแบบการออกกำลังกายเท่านั้น แต่ยังติดตามข้อมูลการออกกำลังกายเพื่อนำมาประเมินและปรับแผนการออกกำลังกายให้เหมาะสม เพื่อให้การออกกำลังกายมีรูปแบบที่สอดคล้องกับความพร้อมของร่างกายและเป้าหมายของผู้ใช้งานแต่ละคน โดยนำข้อมูลตั้งแต่ก่อน ระหว่าง และหลังการออกกำลังกายมาวิเคราะห์ความพร้อมในการออกกำลังกาย ความสม่ำเสมอในการทำตามแผน รูปแบบและปริมาณการออกกำลังกาย รวมถึงความถูกต้องและความเหมาะสมของท่าทาง เพื่อประเมินความก้าวหน้าและช่วยปรับสมดุลของการออกกำลังกายให้เหมาะสม
“แอปพลิเคชันผ่านการออกแบบให้ผู้ใช้งานเข้าสู่ระบบ (log in) ด้วยบัญชีส่วนตัวของแต่ละคน เพื่อแยกเก็บข้อมูลการออกกำลังกายและติดตามพัฒนาการได้อย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันระบบยังเปิดสิทธิ์ให้บุคลากรทางการแพทย์ ผู้ดูแลผู้สูงอายุ หรือบุตรหลาน เข้าถึงข้อมูลได้ เพื่อช่วยติดตามการออกกำลังกายและช่วยดูแลสุขภาพของผู้ใช้งาน”
ปัจจุบันแพลตฟอร์ม YoungFit-KAN อยู่ในสถานะพร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยี โดยทีมวิจัยมีแผนขอรับการสนับสนุนจากภาครัฐเพื่อขยายการใช้งานไปยังหน่วยบริการสุขภาพในชุมชน เพื่อให้ผู้สูงอายุเข้าถึงเครื่องมือออกกำลังกายที่เหมาะสมกับช่วงวัยได้มากและสะดวกยิ่งขึ้น
ดร.วินัยกล่าวเสริมทิ้งท้ายว่า “เป้าหมายสำคัญที่ทีมวิจัยต้องการ คือ การทำให้ YoungFit-KAN เป็นหนึ่งในแพลตฟอร์มที่มีส่วนช่วยส่งเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในประเทศไทย เพื่อการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน ลดความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และชะลอความเสื่อมของสมอง เพราะจะนำไปสู่การยกระดับสุขภาวะของประชาชนและเสริมความเข้มแข็งให้กับระบบสาธารณสุขไทยในระยะยาว”
ผู้ประกอบที่สนใจรับถ่ายทอดเทคโนโลยี หรือสนับสนุนการนำเทคโนโลยีไปติดตั้งใช้งานยังหน่วยบริการประชาชน ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ดร.วินัย ชนปรมัตถ์ เบอร์โทรศัพท์ 0 2564 6900 ต่อ 2478 หรืออีเมล winai.chonnaparamutt@nectec.or.th
About Author
