เรื่องโดย กองบรรณาธิการ
หนึ่งในความยากของการตรวจทานบทความคือ คำราชาศัพท์ ด้วยความที่เราไม่ได้ใช้กันบ่อย และหลักการใช้ก็มีรายละเอียดเยอะพอสมควร นอกจากนี้ก็ยังมีระดับการใช้คำตามลำดับชั้นบุคคลอีกด้วย
คำว่า “ทรง” คือหนึ่งในคำที่ใช้ผิดกันบ่อยจนติดตา ติดหู ติดปากกันไปแล้ว อย่างเช่น ทรงเสด็จ ทรงพระราชทาน ทรงโปรด โดยตามหลักเกณฑ์แล้วคำกริยาที่เป็นราชาศัพท์อยู่แล้วไม่ต้องใช้คำว่า “ทรง” นำหน้า ให้ฟุ่มเฟือยซ้ำซ้อน ให้ใช้คำกริยานั้นไปเลย คือ เสด็จ พระราชทาน โปรด ส่วนคำกริยาธรรมดาที่ไม่ได้เป็นคำราชาศัพท์ จะต้องใช้ “ทรง” นำหน้า เช่น ทรงศึกษา ทรงยินดี ทรงทักทาย
มีอีกกรณีที่ใช้ “ทรง” นำหน้าได้ คือ ใช้นำหน้าคำนามราชาศัพท์เพื่อให้กลายเป็นคำกริยา เช่น ทรงพระราชนิพนธ์ ทรงพระประชวร ทรงพระราชดำริ โดยคำว่า ทรงพระราชดำริ เป็นอีกหนึ่งคำที่มักใช้กันว่า “ทรงมีพระราชดำริ” ซึ่งผิด ที่ถูกต้องคือ ทรงพระราชดำริ หรือ มีพระราชดำริ อันนี้กองบรรณาธิการเองก็ยอมรับว่าตรวจหลุดอยู่บ่อย ๆ ด้วยความเคยชิน จึงต้องมีหลักการจำเพื่อนำมาใช้ให้เกิดความผิดพลาดน้อยที่สุดคือ ให้จำว่า “มี” กับ “เป็น” ที่ตามด้วยราชาศัพท์ ไม่ต้องใช้ “ทรง” นำหน้า เช่น มีพระราชดำรัส มีพระบรมราชโองการ เป็นพระราชมารดา
โครงการพระราชดำริเป็นอีกประเด็นที่ชวนสับสนว่าเป็น “โครงการตามพระราชดำริ” หรือ “โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” กันแน่ จากข้อมูลของสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) ประกอบกับกองบรรณาธิการเคยพูดคุยกับหลายท่านที่ทำงานในโครงการพระราชดำริ สรุปความได้ว่า เดิมเราเรียกโครงการที่ทรงวางแผนพัฒนาและเสนอแนะให้รัฐบาลร่วมดำเนินการตามแนวพระราชดำริว่า “โครงการตามพระราชดำริ” แต่ปัจจุบันได้เปลี่ยนมาเรียกว่า “โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” แทน
หลักเกณฑ์การใช้คำราชาศัพท์มียิบย่อยอีกมากมายที่จำไม่หวาดไม่ไหว ก็คงต้องพึ่งพาหนังสือหรือเว็บไซต์ต่าง ๆ ที่รวบรวมคำราชาศัพท์หรือหลักเกณฑ์การใช้ เช่น สำนักงานราชบัณฑิตยสภา หน่วยราชการในพระองค์ สำนักงาน กปร.
About Author
