เรื่องโดย ชวลิต วิทยานนท์
เมื่อพูดถึงปลากริม สิ่งที่คนทั่วไปนึกถึงเป็นอันดับแรกน่าจะเป็น “ขนมปลากริมไข่เต่า” มากกว่าจะเป็น “ปลากริม” ที่เป็นปลาจริง ๆ หลายคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าปลากริมตัวจริงมีรูปร่างหน้าตาเป็นอย่างไร บางคนอาจจะพอเดาได้ว่าเป็นเส้น ๆ เรียว ๆ แบบแป้งในขนม ซึ่งก็คล้ายปลากริมที่ปนมากับปลาอื่นและกุ้งฝอยเวลาจับได้ตามหนองบึง ท้องนา จริง ๆ นั่นแหละ คือมีส่วนหัวและหางเรียว ๆ ตัวเล็กพอ ๆ กับแป้งในขนม เป็นปลาที่ถูกหม่ำรวมไปกับปลาเล็กที่ถูกจับได้ แต่บางชนิดนิยมเอามาเลี้ยงในตู้ปลาสวยงาม
ปลากริมอยู่ในวงศ์ Osphronemidae ร่วมกับญาติ คือ ปลากัด ปลากระดี่ ปลาสลิด และปลาแรด เป็นปลาน้ำจืดแท้ ขนาดเล็กประมาณ 5-7 เซนติเมตร รูปร่างลำตัวแบนข้าง หัวเล็ก ปากเล็ก เกล็ดใหญ่ ครีบท้องเล็ก มักเป็นรยางค์ยาว ลำตัวมีสีสันหรือลวดลายต่าง ๆ กันแล้วแต่ชนิด ตัวผู้มักมีสีสันที่เข้มสดใสกว่าตัวเมีย ตัวผู้เป็นคนวางไข่และดูแล โดยทำรังหรืออมฟักไข่ในปาก มีอวัยวะช่วยหายใจอยู่เหนือเหงือก อาศัยในหนองบึง ทางอีสานเรียกว่า ปลาหมัด มีการก่อหวอดคล้ายปลากัด แต่มักก่อหวอดใต้ใบไม้ และเอาเศษพืชชิ้นเล็ก ๆ มาประกอบด้วย
พบในประเทศไทย 4 ชนิด ได้แก่
กริม Trichopsis vittatus ขนาดใหญ่สุด 7 เซนติเมตร มีปลายครีบเป็นเส้นยาวหลายเส้น โดยเฉพาะในตัวผู้ ลำตัวมักมีสีเหลือบน้ำเงิน เขียว พบในหนองบึงของ ทุกลุ่มแม่น้ำ
กริมสี Trichopsis pumila ขนาดใหญ่สุด 4 เซนติเมตร มีปลายครีบเรียวยาว ลำตัวมักมีจุดเขียวอมฟ้ากระจาย มีแนวประสีคล้ำตามแนวกลางลำตัว นิยมเลี้ยงเป็นปลาตู้ พบในภาคกลางและอีสาน
กริมสี Trichopsis cf. schalleri ขนาดใหญ่สุด 5 เซนติเมตร มีลักษณะก้ำกึ่งจากสองชนิดก่อน แต่คล้าย กริมอีสานมากกว่า พบในลุ่มน้ำบางปะกง ที่ทุ่งน้ำหลากปากพลีและใกล้เคียง
กริมสีอีสาน Trichopsis schalleri ขนาดใหญ่สุด 5 เซนติเมตร คล้ายชนิดก่อน แต่แนวกลางลำตัวเป็นแถบคล้ำตามแนวยาว พบเฉพาะในภาคอีสาน
About Author
