เรื่องโดย ชวลิต วิทยานนท์
ครั้งหนึ่งเมื่อราวปี พ.ศ 2537 ผมในขณะนั้นทำงานที่สถาบันประมงน้ำจืดแห่งชาติ กรมประมง มีโอกาสได้เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ครั้งเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมหมู่บ้านชาวไทยภูเขา ณ อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ โดยครั้งนั้นเป็นการเข้าเฝ้าฯ เพื่อกราบบังคมทูลถวายรายงานความรู้เรื่องกบในภาคเหนือและศักยภาพในการเผยแพร่อาชีพเพาะเลี้ยงแก่ชาวเขา ร่วมกับเพื่อน ๆ นักวิจัยและข้าราชการจากกรมประมงและกรมอื่น ๆ ในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
พวกเราเตรียมโปสเตอร์กบในประเทศไทยที่จัดทำขึ้นโดยภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยไปให้ทอดพระเนตร พร้อมถวายรายงานว่าในเขตภาคเหนือ โดยเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่พบกบชนิดใดบ้าง มีกบอะไรที่นำไปหม่ำได้ ตัวอย่างกบที่พบบ่อย เช่น กบนา กบหลังไพล กบทูด
หลังจากผมกราบบังคมทูลรายงานจบ พระองค์ตรัสว่า “ฉันก็ชอบกินกบเหมือนกัน” บอกตรง ๆ ว่าผมไม่คาดหวังว่าพระองค์จะตรัสเช่นนั้น ใครจะคิดว่าพระราชินีของประเทศโปรดเสวยกบ คำพูดนี้ทำให้ผมประทับใจมาก เพราะนั่นไม่เพียงแสดงถึงความเป็นกันเอง แต่ยังแสดงว่าพระองค์ทรงเข้าใจและเข้าถึงวิถีชีวิตคนไทยอย่างแท้จริง
พระองค์ยังตรัสถามอีกว่า “ที่ลือกันว่าปาดชอบกระโดดกอดคอและฉี่รดตาทำให้ตาบอดได้นั้นจริงไหมจ๊ะ ?”
ผมก็กราบบังคมทูลไปว่า “หามิได้พระพุทธเจ้าข้า เป็นเพียงคำร่ำลือเท่านั้น ฉี่ปาดไม่ได้มีพิษเช่นนั้น…ครับ” แล้วก็นึกได้ว่าคำลงท้ายผิด ! ต่อจากนั้นมีผู้ตามเสด็จถามคำถามเรื่องเกี่ยวกับธรรมชาติอีก ผมจำคำถามไม่ได้แล้ว จำได้แค่ผมตอบไปว่า “…”และลงท้ายว่า… “พะยะค่ะ” !? พระองค์ทรงพระสรวล (ทรงพระขำกิ๊ก) เลย
หลังจากที่เข้าเฝ้าฯ วันนั้น พวกเรามีการบ้านที่ทรงมอบให้ทีมกรมประมงไปสำรวจกบในพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ จังหวัดเชียงใหม่ เผื่อพบชนิดที่มีศักยภาพส่งเสริมให้เพาะเลี้ยงเชิงพาณิชย์ได้ต่อไป
พวกเราวางแผนและออกสำรวจรอบพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์โดยใช้เวลาทั้งคืน มีเรื่องตื่นเต้นเรื่องหนึ่ง ขณะสำรวจผมพลิกหินก้อนหนึ่งเพื่อตามหาเจ้ากบต่าง ๆ ที่คาดว่าน่าจะมีอยู่ตรงนั้น เนื่องจากพวกมันมีนิสัยชอบหลบอยู่ตามก้อนหิน แต่แทนที่จะเจอกบ กลับเจองูทับสมิงคลา งูพิษร้ายแรงเบอร์ต้นของประเทศไทยเลื้อยผ่านมือไปนิดเดียว
เสร็จสิ้นการสำรวจ พวกเราพบกบทั้งหมด 2-3 ชนิด ได้แก่ กบหลังไพล คางคก และกะท่างเหนือ สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกที่หน้าตาไม่เหมือนกบแต่ไปคล้ายกับพวกจิ้งเหลนเสียมากกว่า พวกเรารวบรวมข้อมูล จัดทำรายงาน และทูลเกล้าฯ ถวายรายงานการสำรวจผ่านสำนักพระราชวังเพื่อให้พระองค์ได้ทรงนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ประโยชน์ต่อไป
แม้จะเป็นช่วงเวลาสั้น ๆ ที่ได้เข้าเฝ้าฯ สมเด็จพระราชชนนีพันปีหลวง แม้ผมจะมีโมเมนต์ปล่อยไก่ใช้คำผิดจนพระองค์ทรงพระสรวล แต่เรื่องราวเหล่านี้ก็นับเป็นหนึ่งในความประทับใจส่วนตัวของผมที่ผุดขึ้นมาทุกคราที่รำลึกถึงพระองค์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับประโยคที่พระองค์ตรัสว่า “ฉันก็ชอบกินกบ”



