ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา

โรคใบด่างมันสำปะหลังเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส Sri Lankan cassava mosaic virus (SLCMV) สามารถแพร่กระจายโดยมีแมลงหวี่ขาวเป็นพาหะ สร้างความเสียหายต่อผลผลิตได้ถึง 80-100% ในกรณีที่มีการระบาดรุนแรง ความสามารถในการตรวจคัดกรองโรคใบด่างมันสำปะหลังนับเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงในการนำท่อนพันธุ์ติดเชื้อไปเพาะปลูกต่อ รวมถึงช่วยชะลอการแพร่กระจายของโรคใบด่างลงได้ ดังนั้น นักวิจัยจึงได้พัฒนา “ชุดตรวจเชื้อไวรัสใบด่างมันสำปะหลัง (SLCMV) ด้วยเทคนิค DAS-ELISA” ที่สามารถตรวจตัวอย่างมันสำปะหลังที่ติดเชื้อ SLCMV ได้อย่าง ถูกต้อง แม่นยำ ขั้นตอนไม่ยุ่งยาก สามารถตรวจสอบจำนวนตัวอย่างได้คราวละมากๆ และราคาไม่แพง วิธีตรวจวินิจฉัยที่พัฒนาขึ้นมีศักยภาพในการตรวจคัดกรองโรคใบด่างมันสำปะหลังในทุกขั้นตอนของการผลิตและการเพาะปลูกมันสำปะหลัง

สรุปและจุดเด่นของเทคโนโลยี

• ถูกต้อง แม่นยำ ราคาไม่แพง
• มีขั้นตอนการทำที่ไม่ยุ่งยาก สามารถตรวจตัวอย่างได้พร้อมกันคราวละจำนวนมาก
• มีความจำเพาะเจาะจง และความไวสูง เมื่อเทียบกับวิธีการมาตรฐาน PCR (relative accuracy = 96%, relative specificity = 100%, relative sensitivity = 92%)
• มีความไวในการตรวจหาเชื้อที่สูงกว่าชุดตรวจที่นำเข้าจากต่างประเทศ ในขณะที่มีราคาที่ถูกกว่า

สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา 

• คำขอรับสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2101005890 วันที่ยื่นคำขอ 24 กันยายน 2564

สถานภาพของผลงานวิจัย

• ต้นแบบระดับ pilot scale ได้ถูกทดสอบในสภาวะทำงานจริง (TRL7)

ความร่วมมือที่เสาะหา

• เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ

นักวิจัย

คุณชาญณรงค์ ศรีภิบาล และคณะวิจัย
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ