SEMINAR

ชี้เป้าฝุ่นแม่นยำ–ติดตามแก้ไข PM2.5 ตรงจุด : ยกระดับเทคโนโลยี e-Nose สู่เครือข่ายภาคสนาม  

Targeted Monitoring of PM2.5 Sources Using Advanced e-Nose Field Networks

27 เมษายน 2569
08:30-12:00 น.
ห้อง CC-404 อาคารศูนย์ประชุมฯ , อาคาร CC (ตึก 14)
วิทยากรและผู้ดำเนินรายการ
  • คุณจิตรนา เก่งการนา
  • ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติหรือ ผู้แทน
  • ดร.วิจารณ์ สิมาฉายา
  • ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร หรือ ผู้แทน
  • ดร.รุ่งโรจน์ เมาลานนท์
  • ดร.ศักดา ตรีเดช
  • ดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตน์
  • คุณวิรัตน์  คำพรม
  • ผู้แทนจากภาคเอกชน
  • คุณปีย์ชนิตว์ เกษสุวรรณ
Share

ชี้เป้าฝุ่นแม่นยำ–ติดตามแก้ไข PM2.5 ตรงจุด : ยกระดับเทคโนโลยี e-Nose สู่เครือข่ายภาคสนาม  

ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับพันธมิตรภาครัฐและเอกชน ยกระดับเทคโนโลยี “e-Nose (จมูกอิเล็กทรอนิกส์)” สู่ระบบต้นแบบตรวจวัดและจำแนก PM2.5 เพื่อชี้เป้าระบุได้ถึงแหล่งกำเนิดฝุ่นหนึ่งในมลภาวะทางอากาศที่สำคัญได้อย่างแม่นยำ ตามบริบทของพื้นที่ประสบภัย โดย ดร.รุ่งโรจน์ เมาลานนท์ ระบุว่า e-Nose เป็นเครื่องมือที่พัฒนาขึ้นเพื่อจำแนกแหล่งกำเนิด PM2.5 และสามารถรายงานผลแบบเรียลไทม์ รองรับการใช้งานเชิงนโยบายและการติดตามร่วมรัฐ–เอกชน เพื่อตรวจติดตามทั้งแหล่งกำเนิดหลักจากการเผาไหม้ในภาคการเกษตร รวมถึงการก่อตัวของฝุ่นทุติยภูมิจากปัจจัยด้านกิจกรรมการผลิต เช่น การใช้ปุ๋ยไนโตรเจนที่เอื้อต่อการเกิดแอมโมเนียมไนเตรต โดยโครงการตั้งเป้าผลิตระบบต้นแบบ 100 เครื่อง ติดตั้งเป็นเครือข่ายภาคสนาม 5 พื้นที่นำร่อง คือ พื้นที่โล่งไม่เกี่ยวข้องเกษตรเพื่อใช้เปรียบเทียบค่า พื้นที่นาข้าว ไร่ข้าวโพด สวนผลไม้ และป่าไม้ธรรมชาติ เพื่อเปรียบเทียบกลิ่นหรือสารประกอบเฉพาะตัวที่เป็น “ลายเซ็น” ของฝุ่นจากแต่ละแหล่งกำเนิดและเชื่อมโยงกับผลวิเคราะห์ฝุ่นในห้องปฏิบัติการ สำหรับนำไปใช้ประโยชน์ในการออกแบบกลไกติดตามตรวจสอบ และบังคับใช้กฎหมายเอกำกับดูแลแหล่งกำเนิดฝุ่นให้ตรงจุด ตลอดจนเชื่อมผลวิเคราะห์ห้องปฏิบัติการกับข้อมูลภาคสนาม และประมวลผลด้วยแบบจำลอง/AI พร้อมแอปพลิเคชัน iOS/Android แสดงค่า PM2.5 แบบจำแนกสัดส่วนแหล่งกำเนิด ดัชนีคุณภาพอากาศ และแผนที่มลภาวะแบบเรียลไทม์ เพื่อสนับสนุนการกำกับดูแลและมาตรการแก้ปัญหา PM2.5 ให้ตรงจุดและยั่งยืนในระยะยาว 

โดยการบรรยายและเสวนาครั้งนี้ มีเป้าหมายเพื่อสื่อสารการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยและเทคโนโลยีต้นแบบตลอดจนรับฟังความคิดเห็นเพื่อนำไปสู่การออกแบบกลไกการติดตามร่วมกับหน่วยงานภาคี โดยเฉพาะจากการเผาไหม้ในภาคการเกษตรและอุตสาหกรรม เพื่อให้มีแนวทางที่ปฏิบัติได้จริง เหมาะสมตามนโยบาย/พันธกิจของหน่วยงานรัฐและผู้ประกอบการในภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง 

กำหนดการสัมมนา 
08:30 – 09:30 น.  ลงทะเบียน 
09:30 – 12:00 น.  ดำเนินรายการ

โดย คุณจิตรนา เก่งการนา
ผู้ประสานงานเครือข่ายอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพประเทศฯ และ Miss Earth Land Thailand 2022

09:30 – 9:40 น.  กล่าวเปิดสัมมนาการเสวนาและรับฟังความคิดเห็น : “ชี้เป้าฝุ่นแม่นยำ – ติดตามแก้ไข PM2.5 ตรงจุด : ยกระดับเทคโนโลยี e-Nose สู่เครือข่ภาคสนาม”  

โดย ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติหรือ ผู้แทน

09:40 10:00 น.  บรรยาย : “ภาพรวมการจัดการฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และมลพิษทางอากาศในประเทศไทย” 

โดย ดร.วิจารณ์ สิมาฉายา
ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย

10:00  10:20 น.  บรรยาย : “แนวทางการใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Sensors–Model–Policy: ในการจัดการแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 ในกรุงเทพฯ”  

โดย ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร หรือ ผู้แทน

10:20 – 10:30 น.  บรรยาย : “ระบบต้นแบบ e-Nose เพื่อการติดตามแหล่งกำเนิด PM2.5 ร่วมภาครัฐและเอกชน”

โดย ดร.รุ่งโรจน์ เมาลานนท์
นักวิจัย ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

10:30 – 10:45 น.  พักระหว่างสัมมนา
10:45 – 11:45 น.  เสวนาและรับฟังความคิดเห็น : “ชี้เป้าฝุ่นแม่นยำ–ติดตามแก้ไข PM2.5 ตรงจุด : ยกระดับเทคโนโลยี e-Nose สู่เครือข่ายภาคสนาม” 

โดย ดร.ศักดา ตรีเดช
ผู้อำนวยการส่วนนวัตกรรมคุณภาพอากาศและเสียง กรมควบคุมมลพิษ
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

โดย ดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตน์
กรรมาธิการและประธานอนุกรรมาธิการพิจารณากรอบแนวคิดหลักการสำคัญและ โครงสร้างการบริหารจัดการ ร่าง พ.ร.บ.
บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. และผู้อำนวยการสถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม

โดย คุณวิรัตน์  คำพรม
หัวหน้ากองปฏิบัติการเหมือง ฝ่ายการผลิตเหมืองแม่เมาะ ารไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย

โดย ดร.รุ่งโรจน์ เมาลานนท์
นักวิจัย ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

โดย ผู้แทนจากภาคเอกชน

ผู้ดำเนินรายการ 

โดย คุณปีย์ชนิตว์ เกษสุวรรณ
ผู้อำนวการเครือข่ายอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพประเทศไทย (30×30 Thailand Coalition)  

11:45 – 12:00 น.  รับฟังความคิดเห็นสำหรับการปฏิบัติการภาคสนามจากผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 

เกี่ยวกับวิทยากรและผู้ดำเนินรายการ
คุณจิตรนา เก่งการนา 
ผู้ประสานงานเครือข่ายอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพประเทศฯ และ Miss Earth Land Thailand 2022
ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติหรือ ผู้แทน
ดร.วิจารณ์ สิมาฉายา 
ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย
ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร หรือ ผู้แทน 
ดร.รุ่งโรจน์ เมาลานนท์
นักวิจัย ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ดร.ศักดา ตรีเดช
ผู้อำนวยการส่วนนวัตกรรมคุณภาพอากาศและเสียง กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตน์ 
กรรมาธิการและประธานอนุกรรมาธิการพิจารณากรอบแนวคิดหลักการสำคัญและ โครงสร้างการบริหารจัดการ ร่าง พ.ร.บ. บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. และผู้อำนวยการสถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม
คุณวิรัตน์  คำพรม
หัวหน้ากองปฏิบัติการเหมือง ฝ่ายการผลิตเหมืองแม่เมาะ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย
ผู้แทนจากภาคเอกชน
คุณปีย์ชนิตว์ เกษสุวรรณ
ผู้อำนวการเครือข่ายอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพประเทศไทย (30×30 Thailand Coalition)
หัวข้อสัมมนาอื่น ๆ