ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา

โรคเต้านมอักเสบ (Mastitis) ในแม่โคนมช่วงเปลี่ยนผ่านก่อนและหลังคลอด เป็นปัญหาสำคัญที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาและเมแทบอลิซึม ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันลดลงและเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรีย อาการที่พบได้แก่ เต้านมบวม ร้อน แข็ง เจ็บปวด และน้ำนมผิดปกติ

ปัจจัยหนึ่งที่กระตุ้นการอักเสบ คือ ภาวะความเครียดออกซิเดชัน ซึ่งเกิดจากความไม่สมดุลระหว่างอนุมูลอิสระและสารต้านอนุมูลอิสระ ทำให้เซลล์ถูกทำลายและเกิดการอักเสบเรื้อรัง ส่งผลต่อประสิทธิภาพการผลิตน้ำนม

การใช้สารต้านอนุมูลอิสระจึงมีบทบาทในการลดความเสียหายของเซลล์และป้องกันการอักเสบ โดยสารจากธรรมชาติ เช่น โพลีฟีนอลและฟลาโวนอยด์ จากน้ำมันหอมระเหยโรสแมรี่ น้ำมันเมล็ดองุ่น น้ำมันพริกไทยดำ รวมถึงวิตามินอีและเควอซิติน เป็นที่สนใจในการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ

อย่างไรก็ตาม การดูดซึมของสารเหล่านี้ผ่านผิวยังมีข้อจำกัด จึงมีการพัฒนาอนุภาคนาโนสตรักเจอร์ลิปิดแครีเออร์ (Nanostructured Lipid Carriers; NL

สรุปและจุดเด่นเทคโนโลยี

MastiGuard เป็นนวัตกรรมครีมสมุนไพรนาโนที่พัฒนาขึ้นเพื่อ ลดอุบัติการณ์ของโรคเต้านมอักเสบในแม่โคนมระยะเปลี่ยนผ่าน โดยมุ่งเน้น การลดความเครียดออกซิเดชัน ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการอักเสบของเต้านม 

เทคโนโลยีหลักที่ใช้ คือ ระบบนำส่งสารในระดับนาโน ได้แก่ Transethosome และ Nanostructured Lipid Carrier (NLC) ที่มีความเข้ากันได้กับผิวหนัง ช่วยให้สารสมุนไพรที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระซึมผ่านเข้าสู่ผิวได้ดียิ่งขึ้น เพิ่มประสิทธิภาพในการออกฤทธิ์ ยืดอายุการปลดปล่อย และปกป้องสารจากการเสื่อมสลาย 

ครีมสมุนไพรนาโนนี้ถูกออกแบบให้สามารถ ป้องกันภาวะเต้านมอักเสบทั้งแบบแสดงอาการและไม่แสดงอาการ ซึ่งวัดได้จากการลดจำนวนเซลล์อักเสบ (Somatic Cell Count; SCC) ในน้ำนม ช่วยให้ราคาน้ำนมดิบของเกษตรกรดีขึ้น 

จุดเด่นของงานวิจัย 

• ใช้นวัตกรรมระดับนาโนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของสารต้านอนุมูลอิสระจากสมุนไพร 
• ลดการเกิดและความรุนแรงของโรคเต้านมอักเสบได้อย่างปลอดภัยโดยไม่ต้องพึ่งยาปฏิชีวนะ 
• เพิ่มผลผลิตและคุณภาพน้ำนมให้มีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค 
• เหมาะสำหรับฟาร์มโคนมแบบอินทรีย์ สนับสนุนแนวทางการผลิตที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา

• คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2103002078 วันที่ยื่นคำขอ 22 กรกฎาคม 2564 

สถานภาพของผลงานวิจัย

• ผลการทดลองในภาคสนามในโคนม

ผลความร่วมมือที่เสาะหา 

• เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ: บริษัทหรือเจ้าของฟาร์มโคนมที่ต้องการต่อยอดและใช้ผลิตภัณฑ์ 

นักวิจัย

คุณณัฎฐิกา แสงกฤช และคณะ
ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ