ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา

ไอออนของเงินมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราได้ โดยไอออนเงิน (Silver ion; Ag⁺) ทำให้เอนไซม์ต่างๆ เสียสภาพด้วยการเข้าจับและทำให้ตกตะกอน โดยนอกจากไอออนเงินจะจับกับหมู่ไทออล (thiol; −SH) เกิดเป็นซัลไฟด์ได้ดีแล้ว ยังสามารถทำปฏิกิริยากับหมู่อะมิโน (amino), คาร์บอกซิล (carboxyl), ฟอสเฟต (phosphate) และ อิมิดาโซล (imidazole) ในเอนไซม์หลายชนิดได้ โดยกลไกการฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ คือ ไปยับยั้งโปรตีนบนเยื่อหุ้มเซลล์โดยไอออนเงินทำให้เซลล์ตาย และไอออนเงินเข้าไปในดีเอ็นเอ เนื่องจากจุลินทรีย์กินไอออนเงินเข้าไปส่งผลให้ดีเอ็นเอเสียสภาพจากภายในทำให้เซลล์ไม่สามารถเพิ่มจำนวนได้ อย่างไรก็ตาม ปัญหาของไอออนเงินหรืออนุภาคนาโนของเงินนั้นไม่คงตัวต่อสภาพแวดล้อม เช่น ไม่ทนทานต่อแสงและความร้อน ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพและทางเคมีซึ่งทำให้ประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อลดลง เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวการประดิษฐ์นี้เป็นการสังเคราะห์สารประกอบเงินในรูปไอออนบวกที่สามารถทนทานต่อแสงและความร้อน โดยมีสามารถคงสภาพเป็นสารละลายใสไม่มีสีเป็นระยะเวลานานและไม่พบการรวมตัวและตกตะกอน นอกจากนี้ยังสามารถทำให้อยู่ในรูปของผงแห้งเพื่อสะดวกในการใช้งานและสามารถละลายน้ำกลับมาเป็นสภาพเดิมตอนต้น และยังคงมีสมบัติในการฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ได้เป็นอย่างดี

สรุปและจุดเด่นเทคโนโลยี

• ซิลเวอร์ไอออนคงตัวได้ในสภาวะที่มีแสงและความร้อน 
• ซิลเวอร์ไอออนในรูปสารละลายใสไม่มีสี
• ละลายได้ในน้ำและส่วนผสมของแอลกอฮอล์
• ซิลเวอร์ไอออนในรูปผงแห้ง สามารถละลายน้ำกลับและคงสภาพเดิมได้

สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา

• คำขอสิทธิบัตรการประดิษฐ์ เลขที่คำขอ 2301002478 วันที่ยื่นคำขอ 25 เมษายน 2566 

ความร่วมมือที่เสาะหา

• เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ

สถานภาพของผลงานวิจัย

• ได้ต้นแบบในระดับห้องปฏิบัติการ (TRL4)

นักวิจัย

คุณวรายุทธ สะโจมแสง
คุณภัทรพร โกนิล และคณะ
ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ  สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ