ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา

โรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease: CKD) เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศไทย มีอัตราการเกิดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และผู้สูงอายุ การตรวจพบโรคไตในระยะล่าช้าส่งผลให้ผู้ป่วยจำนวนมากเข้าสู่ภาวะไตวายระยะสุดท้าย ซึ่งมีผลกระทบอย่างมากต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน และก่อให้เกิดภาระงบประมาณด้านการรักษาพยาบาลในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติอย่างมีนัยสำคัญ

แม้ปัจจุบันมีแนวทางวิชาการที่ชัดเจนว่าการคัดกรองโรคไตเรื้อรังในกลุ่มเสี่ยง โดยเฉพาะการตรวจค่าอัตราการกรองของไต (eGFR) ร่วมกับการตรวจอัลบูมินในปัสสาวะ (albuminuria) สามารถช่วยให้ตรวจพบโรคในระยะเริ่มต้น และชะลอการดำเนินโรคได้ อย่างไรก็ตาม
การเข้าถึงการตรวจคัดกรองดังกล่าวในประชาชนกลุ่มเสี่ยงยังอยู่ในระดับต่ำ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้ที่มีข้อจำกัดในการเดินทาง หรือผู้ที่ไม่สามารถเข้ารับบริการในหน่วยบริการสาธารณสุขได้อย่างสม่ำเสมอ

ศูนย์นาโนเทคโนโลยีจึงพัฒนาชุดตรวจวัดอัลบูมินเชิงคุณภาพ (AL strip) เพื่อตรวจคัดกรองโรคไตแบบรวดเร็ว ในรูปแบบที่ประชาชนสามารถใช้งานเองได้ที่บ้าน และสามารถรู้ผลได้ในเวลาไม่เกิน 15 นาที เหมาะกับการตรวจคัดกรองผู้มีความเสี่ยงโรคไตกับคนในชุมชน หรือคนในครอบครัว

สรุปและจุดเด่นเทคโนโลยี

• ชุดตรวจคัดกรองโรคไตด้วยการหาไมโครอัลบูมิน แบบตลับ ที่ผ่านการขึ้นทะเบียน อย. ในรูปแบบ home use 

กลุ่มอุตสาหกรรม

• สุขภาพ/การแพทย์

สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา

• อนุสิทธิบัตรเลขที่ 18812 วันที่ยื่นคำขอ 3 กรกฎาคม 2563
• อนุสิทธิบัตร เลขที่ 23731 วันที่ยื่นคำขอ 23 มิถุนายน 2565

สถานภาพของผลงานวิจัย

• มีผู้รับอนุญาตใช้สิทธิเพื่อผลิตจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ (TRL9)

ความร่วมมือที่เสาะหา

• เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ

นักวิจัย

สาธิตา ตปนียากร และคณะ
ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ