ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา

มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดในผู้หญิงไทย โดยอุบัติการณ์มะเร็งเต้านมในผู้หญิงไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น การตรวจคัดกรองจึงเป็นสิ่งจำเป็นหากตรวจพบเร็วก็จะสามารถรักษาได้ทันท่วงทีและมีโอกาสหายได้ โดยการใช้แมมโมแกรมร่วมกับอัลตราซาวด์จะช่วยเพิ่มโอกาสตรวจพบมะเร็งเต้านมมากขึ้น การวินิจฉัยขั้นต่อไปคือการนำชิ้นเนื้อจากรอยโรคที่ตรวจพบส่งตรวจทางพยาธิวิทยาเพื่อให้ได้การวินิจฉัยชิ้นเนื้อเพื่อวางแผนการรักษาต่อไป เนื่องจากรอยโรคเหล่านี้มักคลำไม่พบจากการตรวจร่างกาย จึงจำเป็นต้องใช้เครื่องมือทางรังสีวินิจฉัยที่ตรวจพบรอยโรคดังกล่าวนำเข็มเก็บชิ้นเนื้อตรวจ 

การฝึกปฏิบัติกับเครื่องมืออุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพจนเกิดความมั่นใจในการทำหัตถการเป็นสิ่งที่สำคัญมากในการเพิ่มทักษะความเชี่ยวชาญทางการตรวจวินิจฉัยและรักษาโรคมะเร็งเต้านมให้กับบุคลากรทางการแพทย์ ดังนั้น การพัฒนาเต้านมจำลองเพื่อช่วยในการฝึกทำหัตถการนำเข็มด้วยอัลตราซาวด์เพื่อเก็บชิ้นเนื้อตรวจ เต้านมจำลองนี้จะมีคุณลักษณะที่สำคัญคือ มีสมบัติต่าง ๆ คล้ายเต้านม โดยที่จะต้องเห็นก้อนเนื้อชัดเจนด้วยเทคนิคอัลตราซาวด์ และเมื่อใช้เข็มเจาะเข้าไปในแพลตฟอร์มก็ต้องเห็นเข็มชัดเจนเช่นกัน ทั้งนี้แพลตฟอร์มเต้านมจำลองจะต้องสามารถใช้ซ้ำได้หลาย ๆ ครั้ง โดยที่ไม่ทิ้งรอยเข็ม รวมถึงจะต้องมีราคาที่เหมาะสม 

เทคโนโลยีทางด้านวัสดุเลียนแบบเนื้อเยื่อที่สามารถซ่อมแซมตัวเองได้ที่พัฒนามาใช้ในการทำเต้านมจำลองนี้ ได้ถูกพัฒนาต่อยอดร่วมกับเทคนิคการขึ้นรูป จึงสามารถพัฒนาอวัยวะอื่น ๆ เพื่อฝึกทำหัตถการ เช่น ผิวหนังเทียมในการฝึกเย็บ หรือตับที่สามารถแสดงภาพอัลตราซาวด์โดยที่มีรายละเอียดของเส้นเลือดหรือท่อน้ำดีเพื่อใช้ฝึกวินิจฉัย เป็นต้น

สรุปและจุดเด่นของเทคโนโลยี

• ให้ภาพอัลตราซาวด์ที่เห็นก้อนเนื้อชนิดต่าง ๆ ชัดเจน
• ให้ภาพอัลตราซาวด์ของเข็มเจาะชัดเจน
• สามารถใช้ซ้ำเนื่องจากวัสดุมีคุณสมบัติซ่อมแซมตัวเองได้
• สามารถต่อยอดไปสู่การพัฒนาอวัยวะอื่น ๆ เพื่อให้แพทย์ได้ฝึกทำหัตถการ

สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา 

• คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2403002893 วันที่ยื่นคำขอ 5 กันยายน 2567
• คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2403002894 วันที่ยื่นคำขอ 5 กันยายน 2567
• คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2503003672 วันที่ยื่นคำขอ 22 กันยายน 2568
• คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2503003673 วันที่ยื่นคำขอ 22 กันยายน 2568

สถานภาพของผลงานวิจัย 

• ต้นแบบระดับห้องปฏิบัติการได้ถูกทดสอบในสภาวะจำลอง (TRL5)

ความร่วมมือที่เสาะหา

• เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ/ผู้ร่วมทดสอบ

แผนภาพแสดงแพลตฟอร์มเต้านมจำลอง

ภาพอัลตราซาวด์ของก้อนเนื้อแบบ hypoechoic

ภาพอัลตราซาวด์ของก้อนเนื้อแบบ hyperechoic

ภาพอัลตราซาวด์ขณะเจาะเข็มไปที่ก้อนเนื้อ

นักวิจัย

ดร.บริพัตร เมธาจารย์
ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ