ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา

ปัจจุบันวิกฤตการณ์ปนเปื้อนของไมโครพลาสติก (Microplastics) กลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมระดับโลกที่ส่งผลกระทบเชิงรุกต่อระบบนิเวศทางน้ำและห่วงโซ่อาหารของมนุษย์ อย่างไรก็ตาม กระบวนการตรวจวิเคราะห์ในปัจจุบันยังมีข้อจำกัดเชิงเทคนิค (Pain Points) ที่สำคัญ คือ

• Time-consuming: ขั้นตอนการเตรียมตัวอย่างที่ซับซ้อนและการตรวจวิเคราะห์ที่ใช้เวลานาน ไม่ตอบโจทย์การเฝ้าระวังแบบ Real-time
• High Cost: มีค่าใช้จ่ายต่อตัวอย่างสูง และต้องใช้เครื่องมือวิเคราะห์ขั้นสูง
• Specialized Expertise: จำเป็นต้องพึ่งพาผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางและห้องปฏิบัติการมาตรฐานสูง ทำให้ยากต่อการขยายผลในวงกว้าง

สรุปและจุดเด่นเทคโนโลยี

นวัตกรรมนี้คือ “ระบบเซนเซอร์ตรวจวัดไมโครพลาสติกประสิทธิภาพสูง” ซึ่งประยุกต์ใช้หลักการ Optical Polarization (สมบัติทางแสงแบบโพลาไรเซชัน) บูรณาการร่วมกับ AI Algorithms โดยมีจุดเด่นดังนี้

• Precise & Fast: วิเคราะห์แม่นยำด้วยระบบ AI Algorithms ที่ลดระยะเวลาในการวิเคราะห์ตัวอย่างได้อย่างมีนัยสำคัญ
• User-Centric Design (Expertise-Free): ออกแบบให้ใช้งานง่าย (User-friendly) แม้ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และไม่ต้องมีการเตรียมตัวอย่างที่ยุ่งยาก
• Field-Ready Operations: รองรับการตรวจวัดหน้างาน (On-site Monitoring) พร้อมสำหรับการใช้งานจริงในภาคสนามทั้งหน่วยงานภาครัฐและเอกชน

สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา

• สิทธิบัตรการประดิษฐ์ ในประเทศไทย และต่างประเทศ ได้แก่ ยุโรป อเมริกา และญี่ปุ่น 
• เจ้าของทรัพย์สินทางปัญญา: บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน)

สถานภาพของผลงานวิจัย

• พัฒนาต้นแบบสำเร็จ และอยู่ระหว่างการทำ Proof of Concept (PoC) ในสภาวะของอุตสาหกรรมจริง

ความร่วมมือที่เสาะหา

• Partnership for Proof of Concept (PoC): แสวงหาพันธมิตรจากภาครัฐและเอกชนที่มีความสนใจนำตัวอย่างน้ำมาร่วมทดสอบ 
• Partnership for Commercialization: แสวงหาพันธมิตรจากภาคเอกชนที่มีความสนใจนำเครื่องมือไปผลิตและทำการตลาดเพื่อสร้างเป็นธุรกิจ

นักวิจัย

คุณสุพล มนะเกษตรธาร และคณะ
ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ