ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา
วัชพืชเป็นปัญหาหลักในภาคการเกษตร ทำให้ต้องนำเข้าสารเคมีกำจัดวัชพืชจำนวนมาก ซึ่งส่งผลให้เกิดสารเคมีตกค้างในผลผลิต รวมถึงส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และทำให้วัชพืชต้านทานสารเคมี การจัดการวัชพืชโดยชีววิธีที่ใช้จุลินทรีย์มีข้อจำกัดเรื่องประสิทธิภาพและการใช้งาน จึงมีการพัฒนาเทคโนโลยีชีวภัณฑ์กำจัดวัชพืช โดยใช้สารชีวภาพจากรา Lasiodiplodia ร่วมกับสารเสริมประสิทธิภาพจากแบคทีเรีย ทำให้สามารถลดปริมาณการใช้สารสกัดหยาบจากเชื้อราได้ โดยชีวภัณฑ์นี้มีความเข้มข้นและประสิทธิภาพใกล้เคียงกับกลูโฟซิเนตแอมโมเนียมในตลาด มีความปลอดภัยต่อคนและสัตว์ ออกฤทธิ์แบบดูดซึมและสัมผัสตาย ควบคุมวัชพืชใบกว้างได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีวิธีใช้โดยการฉีดพ่นที่ความเข้มข้น 5 มก./มล. เพียง 1 ครั้ง สามารถควบคุมวัชพืชใบกว้างได้ผลตั้งแต่ 6 ชั่วโมงหลังฉีดพ่น และควบคุมได้อย่างสมบูรณ์ภายใน 7 วัน
สรุปและจุดเด่นเทคโนโลยี
- สารชีวภัณฑ์กำจัดวัชพืชในรูปแบบสูตรผสมร่วมกับสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ ประกอบด้วย สารสกัดหยาบจาก ราลาซิโอดิพโพลเดีย (Lasiodiplodia theobromae) ที่ผลิตจากอาหารเลี้ยงเชื้อต้นทุนต่ำ และสารลดแรงตึงผิวชีวภาพจากแบคทีเรียที่เลี้ยงในวัสดุเหลือใช้ทางอุตสาหกรรม พร้อมกระบวนการผลิตในระดับกึ่งอุตสาหกรรมมีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชใบกว้างได้เทียบเคียงกับสารเคมีกำจัดวัชพืช
- สารชีวภัณฑ์กำจัดวัชพืชดังกล่าวได้รับการประเมินความปลอดภัยทางพิษวิทยาในสัตว์ทดลองแล้ว 4 รายการหลักตามเกณฑ์ของกรมวิชาการเกษตร พบว่า มีความปลอดภัยต่อมนุษย์และสัตว์
สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา
- คำขอสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2401005171 ยื่นคำขอวันที่ 9 สิงหาคม 2567
- คำขออนุสิทธิบัตร เลขที่คำขอ 2203000887 ยื่นคำขอวันที่ 12 เมษายน 2565
สถานภาพของผลงานวิจัย
- ต้นแบบระดับ pilot scale ได้ถูกทดสอบในสภาวะทำงานจริง (TRL7)
ความร่วมมือที่เสาะหา
- เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิและพัฒนาเทคโนโลยีเพิ่มเติม
ผลิตภัณฑ์ “ลาซิโอ” สารชีวภัณฑ์กำจัดวัชพืชร่วมกับสารลดแรงตึงผิวชีวภาพในรูปแบบไมโครอิมัลชัน
เปรียบเทียบกับสารเคมีกลูโฟซิเนตแอมโมเนียมและไกลโฟเซต
ต้นวัชพืชใบกว้างตีนตุ๊กแกที่ถูกทำลายด้วยสารชีวภัณฑ์กำจัดวัชพืชจากเชื้อราลาซิโอดิพโพลเดีย
เปรียบเทียบตั้งแต่ก่อน หลัง 6 ชั่วโมง และ 1 วันหลังฉีดพ่น
ผลแปลงทดสอบขนาด 0.25 ตารางเมตร ที่มีวัชพืชใบกว้างตีนตุ๊กแก ซึ่งถูกทำลายด้วยสารชีวภัณฑ์จากเชื้อราลาซิโอดิพโพลเดีย แสดงถึงประสิทธิภาพการควบคุมวัชพืชของสูตรชีวภัณฑ์
ที่สามารถควบคุมวัชพืชในพื้นที่ได้ 99% โดยเทียบเท่าสารเคมีกำจัดวัชพืช กลูโฟซิเนตแอมโมเนียม
นักวิจัย
ดร.อลงกรณ์ อำนวยกาญจนสิน
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ