ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา
จากปัญหาการดื้อยาสารเคมีของเชื้อราก่อโรคพืช การตกค้างของสารเคมีในผลผลิตและสิ่งแวดล้อม ก่อให้เกิดอันตรายต่อเกษตรกรและผู้บริโภค และเพื่อต้องการยกระดับความปลอดภัยของผลผลิตทางการเกษตร ดังนั้น การกำจัดจุลินทรีย์ก่อโรคพืชด้วยชีววิธีจึงเป็นทางเลือกของการแก้ปัญหาข้างต้น ชีวภัณฑ์ประดิษฐ์นี้ประกอบด้วยราไตรโคเดอร์มาสายพันธุ์ TBRC 4734 เป็นสายพันธุ์ที่มีประสิทธิภาพสูงในการยับยั้งเชื้อราก่อโรคพืชได้หลายชนิด และยังสามารถเพิ่มปริมาณสปอร์ได้ง่ายและรวดเร็ว การใช้ราไตรโคเดอร์มาในการควบคุมและยับยั้งการเจริญเชื้อราก่อโรคพืช เป็นเทคโนโลยีและแนวทางที่ปลอดภัยต่อคน สัตว์ และยังเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เมื่อเทียบกับการใช้สารเคมีและยากำจัดเชื้อรา รวมถึงราไตรโคเดอร์มายังมีคุณสมบัติส่งเสริมการเจริญของพืช โดยผลิตฮอร์โมนพืช เช่น ออกซิน หรือปรับธาตุอาหารเช่น ฟอสฟอรัส โปแตสเซียมในรูปแบบที่พืชสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ง่ายขึ้น อีกทั้งเทคโนโลยีการผลิตราไตรโคเดอร์มา เป็นเทคโนโลยีที่ง่าย มีขั้นตอนและวิธีการผลิตที่ไม่ยุ่งยาก สะดวกรวดเร็ว และลงทุนไม่สูง ซึ่งในการผลิตราไตรโคเดอร์มาเพื่อใช้ควบคุม เชื้อราก่อโรคพืชนี้มีความมุ่งหวังเพื่อผลิตราไตรโคเดอร์มาที่มีคุณภาพ โดยสามารถผลิตโคนิเดียซึ่งเป็นรูปแบบของสปอร์ที่ใช้ในการควบคุมเชื้อราก่อโรค
คุณสมบัติและจุดเด่นเทคโนโลยี
- มีประสิทธิภาพในการควบคุมและยับยั้งเชื้อราสาเหตุโรคเน่าคอดินของพริกและเชื้อแบคทีเรียสาเหตุโรคไหม้ของเมล่อนในระยะกล้า
- สามารถส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชได้ โดยการผลิตฮอร์โมนพืช ‘ออกซิน’
- ผลิตจากธรรมชาติ ปลอดภัย ไม่ตกค้างในผลิตภัณฑ์และสิ่งแวดล้อม
- กระบวนการผลิตง่ายโดยสามารถผลิตได้ในธัญพืช และกรรมวิธีการใช้งานไม่ยุ่งยาก
สถานภาพทรัพย์สินทางปัญญา
- อนุสิทธิบัตรเลขที่ 25000 วันที่ยื่นคำขอ 22 เมษายน 2565
สถานภาพของผลงานวิจัย
- ต้นแบบระดับ pilot scale ได้ถูกทดสอบในสภาวะทำงานจริง (TRL7)
ความร่วมมือที่เสาะหา
- เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิ
ภาพที่ 1 การทดสอบรา Trichoderma asperelloides สายพันธุ์ TBRC 4734 ในการป้องกันการเกิดโรคกล้าไหม้
(seedling blight) ของเมล่อนที่เกิดจากแบคทีเรีย Acidovorax citrulli
ภาพที่ 2 การทดสอบรา Trichoderma asperelloides สายพันธุ์ TBRC 4734 ในการป้องกันโรคเน่าคอดิน (damping-off)
ของพริกที่เกิดจากเชื้อรา Pythium aphanidermatum
ภาพที่ 3 การทดสอบความสามารถของรา Trichoderma asperelloides สายพันธุ์ TBRC 4734 ในการส่งสริมการเจริญเติบโตของมะเขือเทศโดยการผสมกับดินที่ผ่านการฆ่าเชื้อให้มีความเข้มข้น 106 โคนิเดีย/กรัม เป็นเวลา 3 สัปดาห์ (scale 5 cm)
นักวิจัย
ดร.อลงกรณ์ อำนวยกาญจนสิน
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ