สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ประกาศผลการประกวดแนวคิดการปลูกพืชในอวกาศ โครงการ Space Harvest Ideations: Video Contest เปิดตัว 2 ทีมชนะเลิศระดับมัธยมศึกษาจากจังหวัดเชียงรายและเชียงใหม่ ที่โชว์ศักยภาพบูรณาการความรู้ชีววิทยาและวิศวกรรมอวกาศ นำเสนอแนวคิดปลูก “มันเทศ” และ “อะกาเว” โดย สวทช. เตรียมเสนอผลงานพืชทั้งสองชนิดให้องค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA) พิจารณา เพื่อนำไปทดลองปลูกจริงในสภาวะอวกาศในปี พ.ศ. 2570
รางวัลชนะเลิศ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ได้แก่ ทีม THE JANG SANG LUY จากโรงเรียนเทิงวิทยาคม จังหวัดเชียงราย สมาชิกในทีม (ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3) ประกอบด้วย เด็กชายจักราวุธ พรมสี, นายณัฐพล ช่างเหลา และ นายคุณากร ไชยปันดิ โดยมี นางกัณจณา อักษรดิษฐ์ เป็นคุณครูที่ปรึกษา
ทีมชนะเลิศระดับ ม.ต้น นำเสนอการปลูกมันเทศ (พันธุ์ Taichung) พืชหัวทรงคุณค่าทางโภชนาการสูงที่เป็นแหล่งพลังงานสำคัญ อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ วิตามินเกือบทุกชนิด แร่ธาตุ และเส้นใยอาหาร โดยสามารถนำส่วนใบและยอดมาประกอบอาหารสดบำรุงสุขภาพให้นักบินอวกาศได้ในระหว่างรอการเก็บเกี่ยวหัวมันเทศ นอกจากนี้ มันเทศยังขยายพันธุ์ได้ง่ายด้วยวิธีปักชำ (Stem Cutting) เจริญเติบโตเร็ว มีลักษณะเป็นไม้พุ่มทรงเตี้ย จึงเหมาะอย่างยิ่งกับพื้นที่จำกัดบนสถานีอวกาศหรือโรงเรือนบนดาวเคราะห์ต่าง ๆ
ส่วนรางวัลชนะเลิศ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ได้แก่ ทีม Kids Hod To The Moon จากโรงเรียนฮอดพิทยาคม จังหวัดเชียงใหม่ สมาชิกในทีม (ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4) ประกอบด้วย นางสาวอัญชนา ทาหนัก, นางสาวจิรัญญา บรรทา และ นางสาวสิทธินี บุญก้ำ โดยมี นายศุภการณ์ ปลาสุวรรณ์ เป็นคุณครูที่ปรึกษา
ผลงานชนะเลิศระดับ ม.ปลาย ชูแนวคิดการปลูก “อะกาเว” (Agave) พืชแห่งอนาคตรองรับการตั้งถิ่นฐานระยะยาวบนดวงจันทร์ภายใต้โครงการ Artemis โดยนำเสนอศักยภาพในฐานะ “โรงงานชีวภาพ” (Biological Factory) ที่เป็นทั้งแหล่งอาหารพลังงานสูง และแหล่งผลิตเส้นใยสำหรับสร้างวัสดุคอมโพสิตเพื่อซ่อมแซมฐานทัพหรือแปรรูปเป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์
พร้อมกันนี้ ได้เสนอนวัตกรรมการปลูกด้วยระบบ Bio-coated Capillary Bed เพื่อแก้ปัญหาความแหลมคมของฝุ่นดินดวงจันทร์ (Regolith) และสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ ผสานกับกลไกการสังเคราะห์แสงแบบ CAM ของอะกาเวที่ช่วยประหยัดน้ำได้อย่างมหาศาล ถือเป็นการบูรณาการข้ามศาสตร์ทั้งชีววิทยา วัสดุศาสตร์ และวิศวกรรมศาสตร์ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของนักบินอวกาศอย่างยั่งยืนทั้งทางร่างกายและจิตใจ
สำหรับขั้นตอนต่อไป สวทช. จะนำข้อเสนอแนวคิดการปลูกพืชทั้ง 2 ชนิด ได้แก่ มันเทศและอะกาเว ของเยาวชนไทย นำส่งให้ JAXA พิจารณาคัดเลือก เพื่อนำไปทดลองปลูกจริงในอวกาศต่อไปในปี พ.ศ. 2570 ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการส่งเสริมศักยภาพเยาวชนไทยสู่เวทีวิจัยอวกาศระดับสากล
โครงการ Space Harvest Ideathon: Video Contest เป็นกิจกรรมความร่วมมือระหว่าง สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และ องค์กรสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA) เพื่อส่งเสริมให้เยาวชนไทยได้นำความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาคิดค้นและออกแบบแนวทางการเกษตรอวกาศ เพื่อรองรับการดำรงชีวิตและการสำรวจอวกาศของมนุษยชาติในอนาคต สามารถติดตามข้อมูลโครงการได้ทางเพจ NSTDA SPACE Education
