การวิเคราะห์เมตาโบโลมิกส์ คืออะไร
การวิเคราะห์สารเมตาบอไลต์ ซึ่งเป็นสารโมเลกุลขนาดเล็กที่เกิดจากกระบวนการเมแทบอลิซึมของสิ่งมีชีวิต เช่น กรดอะมิโน น้ำตาล กรดอินทรีย์ และสารทุติยภูมิในพืช (Secondary Metabolites) โดยตรวจสารจำนวนมากในตัวอย่างพร้อมกัน เพื่อดูว่าสภาวะทางชีวเคมีเปลี่ยนไปอย่างไร เช่น เมื่อพืชเผชิญความเครียด หรือเมื่อเปรียบเทียบระหว่างสายพันธุ์ ข้อมูลเมตาบอไลต์สะท้อนสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในเซลล์ และสัมพันธ์ใกล้ชิดกับคุณภาพ กลิ่น รส และสารสำคัญของพืช
ทำไมถึงต้องวิเคราะห์ด้วยเครื่องแมสสเปกโตรมิเตอร์
เครื่องแมสสเปกโตรมิเตอร์วัดมวลของโมเลกุลได้แม่นยำและมีความไวสูง จึงตรวจพบและระบุสารได้จำนวนมากในการวิเคราะห์ครั้งเดียว แม้สารนั้นจะมีปริมาณน้อย ศูนย์โอมิกส์แห่งชาติใช้เครื่อง Orbitrap ความละเอียดสูง (Thermo Scientific Q Exactive HF-X) ที่วัดมวลได้ละเอียดพอจะแยกสารที่มีมวลใกล้เคียงกันออกจากกัน ทำให้ระบุรายชื่อและวัดปริมาณสารได้อย่างน่าเชื่อถือ และใช้ GC-MS (SHIMADZU GCMS-QP2020 NX) สำหรับสารระเหย ร่วมกับทีมนักวิจัยที่มีประสบการณ์กับตัวอย่างพืช สมุนไพร และพืชเศรษฐกิจโดยตรง
การวิเคราะห์สารสำคัญแบบกำหนดเป้าหมาย จำเป็นต้องใช้สารมาตรฐานหรือไม่
จำเป็น สารมาตรฐาน (Reference Standard) ของสารเป้าหมายใช้ยืนยันชนิดของสาร โดยเทียบเวลาที่สารออกจากคอลัมน์ (Retention Time) และรูปแบบสเปกตรัมมวล (MS/MS) กับสารในตัวอย่าง และใช้สร้างกราฟมาตรฐาน (Calibration Curve) เพื่อคำนวณปริมาณสารได้อย่างแม่นยำ หากไม่มีสารมาตรฐาน จะรายงานได้เพียงปริมาณสัมพัทธ์เมื่อเปรียบเทียบระหว่างตัวอย่าง กรุณาปรึกษาทีมเรื่องสารมาตรฐานก่อนส่งตัวอย่าง
การระบุรายชื่อสารระเหยด้วยเทคนิค GC-MS มีความเหมาะสมอย่างไร
สารระเหย เช่น สารให้กลิ่นในพืชและอาหาร กลายเป็นไอได้ง่าย จึงเหมาะกับการแยกด้วยแก๊สโครมาโทกราฟี (GC) ซึ่งแยกสารที่มีโครงสร้างใกล้เคียงกันออกจากกันได้ดี แล้วตรวจวัดด้วยแมสสเปกโตรมิเตอร์ (MS) สเปกตรัมมวลที่ได้จาก GC-MS มีรูปแบบคงที่และทำซ้ำได้ จึงเทียบกับฐานข้อมูลสเปกตรัมมาตรฐานเพื่อระบุรายชื่อสารได้อย่างน่าเชื่อถือ