จับตา '5ปัญหาอุบัติใหม่' มีผลกระทบสังคมวงกว้างในอนาคต

จับตา 5 ปัญหาอุบัติใหม่ มีผลกระทบสังคมวงกว้างในอนาคต - ภาวะโลกร้อน พืช-สัตว์จีเอ็มโอ โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ไอทีและคลื่นผู้สูงอายุ

สภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ร่วมกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) รวบรวมผู้เชี่ยวชาญทำการศึกษาประเด็นอุบัติใหม่ 5 อันดับที่ประเทศไทยต้องให้ความสำคัญ เพื่อใช้ในการวิเคราะห์และจัดทำนโยบายประเทศ ได้แก่ ภาวะโลกร้อน การใช้สิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม (GMOs) โรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ เทคโนโลยีสารสนเทศกับผู้บริโภค สิ่งแวดล้อมและอุตสาหกรรม และสุดท้ายเรื่องสังคมวัยวุฒิ

ภาวะโลกร้อน

ดร.นเรศ ดำรงชัย ผู้อำนวยการศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค สวทช. กล่าวว่า ภาวะโลกร้อนเป็นสิ่งท้าทายและกระทบไปทั่วโลก การศึกษาโดยผู้เชี่ยวชาญภาวะโลกร้อน ได้วิเคราะห์ล่วงหน้าด้วยคอมพิวเตอร์ ชี้ถึงผลกระทบ 3 ประเด็นหลักคือ การเปลี่ยนวิถีชีวิตใหม่ของคนไทย โดยเฉพาะการย้ายถิ่นฐาน การเปลี่ยนแปลงการจัดการด้านเกษตร และการแย่งชิงทรัพยากร
ประเด็นเหล่านี้จำเป็นต้องมีนโยบายและแนวทางแก้ไข เพื่อการจัดการที่ยั่งยืน และมีทรัพยากรใช้งานเพียงพอ ที่สำคัญภาวะโลกร้อนยังเป็นตัวการที่นำไปสู่ประเด็นอุบัติใหม่อื่นๆ ด้วย

จับตาสิทธิบัตร - สิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม (GMOs)

ดร.รุจ วัลยะเสวี รองผู้อำนวยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) อธิบายประเด็นการใช้สิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม ซึ่งแบ่งเป็นสัตว์ตัดต่อพันธุกรรมสำหรับประโยชน์ด้านการแพทย์ พืชดัดแปลงพันธุกรรม และจุลินทรีย์ดัดแปลงพันธุกรรม
โดยประเด็นที่ไทยต้องให้ความสำคัญคือ การบริหารจัดการสิทธิบัตร และการต่อรองสิทธิประโยชน์จากงานวิจัย เพื่อเตรียมความพร้อมในการแก้ปัญหาในอนาคต ทั้งด้านการค้า และศักยภาพการวิจัยและพัฒนา

เทคโนโลยีนี้เป็นโอกาสใหม่ที่เพิ่มประสิทธิภาพการพัฒนาพืชให้ทนโรคแมลง ผลผลิตสูง การพัฒนาอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ ตลอดจนการพัฒนาพืชพลังงานให้ได้ปริมาณน้ำมันสูง

“แม้จะมีกระแสกังวลด้านความปลอดภัยและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นทั่ว โลก แต่ในยุโรปและอเมริกาก็ปลูกพืชจีเอ็มโอเพื่อการค้า และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ตลอดจนอยู่ระหว่างทำวิจัยที่เกี่ยวข้อง ขณะที่ประเทศไทยยังไม่มีความชัดเจนด้านการวิจัย” ดร.รุจ กล่าว

นิวเคลียร์กับอนาคตพลังงานไทย

ประเด็นโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ เป็นหนึ่งในพลังงานทางเลือก ที่กระทบต่อสิ่งแวดล้อมไม่มาก เมื่อเทียบกับพลังงานถ่านหินและน้ำมัน
นายปรีชา การสุทธิ์ อุปนายกสมาคมนิวเคลียร์แห่งประเทศไทย กล่าวว่า แผนการสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในไทย ได้บรรจุในแผนพลังงานของประเทศเป็นครั้งแรกในปี 2550 ไทยจำเป็นต้องเตรียมการในส่วนเทคโนโลยี การจัดกากเชื้อเพลิง ตลอดจนสร้างความเชื่อมั่นด้านความปลอดภัยให้กับประชาชน

ความมั่นคงกับไอที

ในส่วนของความท้าทายเรื่อง เทคโนโลยีสารสนเทศกับผู้บริโภค สิ่งแวดล้อมและอุตสาหกรรม ปัจจุบันแนวโน้มการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในชีวิตประจำวันมีมากขึ้น จำเป็นต้องวางแนวทางในการรับมือกับปัญหาที่อาจจะเกิดในอนาคต โดยเฉพาะปัญหาด้านความมั่นคง

“ผลจากการวิจัยยังนำเสนอยุทธศาสตร์ไอที 6 ข้อ เช่น การพัฒนาสถาบันวิจัยเพื่อเตรียมความพร้อม การสร้างความตระหนักในการบริหารจัดการข้อมูล การพัฒนาบุคลากรตลอดจนกฎระเบียบและโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อรองรับกับความเปลี่ยนแปลง ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้” ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล รองผู้อำนวยการ สวทช. กล่าว

สังคมวัยวุฒิ

ซึ่งปัญหาที่เกี่ยวข้องคือจำนวนผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากความก้าวหน้าวิทยาการทางการแพทย์ จึงจำเป็นต้องศึกษาข้อมูลด้านประชากรศาสตร์ ระบาดวิทยา ระบบสุขภาพ เพื่อเตรียมความพร้อมจัดการความเป็นอยู่ของประชากรในอนาคต

สภาพัฒน์วางแผนรับมือรอบด้าน

ดร.วรพล โสคติยานุรักษ์ รองประธานสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กล่าวว่า ที่ผ่านมาประเด็นอุบัติใหม่ไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควร โดยส่วนใหญ่มองเพียงการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าแต่สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นใหม่นั้น เป็นปัญหาที่ท้าทายและสำคัญ จึงต้องเตรียมการวางแผนอย่างรอบคอบ ดังนั้น ประเทศไทยจำเป็นต้องศึกษาข้อมูล เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับจัดการปัญหาได้ถูกต้องและทันท่วงที

ประเด็นอุบัติใหม่กำลังก่อตัว และส่งผลกระทบกับคนทั่วโลกทั้งแง่บวกและแง่ลบ หรือเป็นทั้งโอกาสและภัยคุกคามต่อประเทศ ขึ้นอยู่กับขีดความสามารถการบริหารจัดการของประเทศ ที่จะส่งเสริมและขยายผลทางบวก รวมทั้งลดผลกระทบ ส่วนผลสรุปที่ได้จากการศึกษาจะนำเสนอต่อรัฐบาล เพื่อพิจารณารวมทั้งกำหนดเป็นนโยบายระดับชาติต่อไป

ที่มา: กรุงเทพธุรกิจ (24 ธันวาคม 2550)

บทความนี้มีประโยชน์มากน้อยเพียงใด: / 4
น้อยมากที่สุด