ถึงแม้ปัจจุบันโลกของเราจะเข้าสู่ยุคของการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล (Digital Transformation) ซึ่งมีการนำเอาเทคโนโลยีมาใช้เพื่อเป็นเครื่องมือสำคัญในการประกอบธุรกิจในอุตสาหกรรมต่างๆ ส่งผลให้บุคลากรในอุตสาหกรรมจำเป็นจะต้องปรับตัวและเรียนรู้ที่จะใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีดังกล่าว ไม่เพียงเฉพาะบุคลากรในอุตสาหกรรมเท่านั้น แต่รวมถึงนักเรียน นักศึกษาที่กำลังศึกษาอยู่ก็จำเป็นจะต้องปรับตัวและเรียนรู้เพื่อเตรียมพร้อมเข้าสู่การทำงานในยุคที่ดิจิทัลเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมด้วยเช่นกัน

     ทั้งนี้ ในปี 2567 ไทยมีจำนวนบุคลากรในอุตสาหกรรมดิจิทัล 574,994 คน เพิ่มขึ้นจากปี 2566 เพียงร้อยละ 4.1 โดยเฉพาะในอุตสาหกรรม Hardware and Smart Devices และอุตสาหกรรม Digital Content ที่มีจำนวนบุคลากรในอุตสาหกรรมลดลงกว่าร้อยละ 5.1 และ 0.7 ตามลำดับ ทั้งนี้จากสภาพเศรษฐกิจที่ชะลอตัว ทำให้ภาคอุตสาหกรรมมีการปรับสัดส่วนการจ้างงาน ร่วมกับการเข้ามาแทนที่ของเทคโนโลยีบางตัว อย่างเช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในบางตำแหน่งงาน ในส่วนของจำนวนนักศึกษาที่จบการศึกษาในสาขาที่เกี่ยวข้องกับดิจิทัลนั้นพบว่า ในปี 2567 ไทยมีจำนวนผู้จบการศึกษาทั้งสิ้น 22,421 คน เพิ่มขึ้นจากปี 2566 ที่ร้อยละ 19.5% เมื่อคาดการณ์ถึงการเติบโตของจำนวนบุคลากรในอุตสาหกรรมดิจิทัลนั้นพบว่า ในปี 2570 อุตสาหกรรม Software and Software Services เป็นตลาดที่แนวโน้มการเติบโตของจำนวนบุคลากรในอุตสาหกรรมมากที่สุดคือ ร้อยละ 7.4 หรือคิดเป็นจำนวนบุคลากรกว่า 206,909 คน รองลงมาคือ อุตสาหกรรม Digital Services และอุตสาหกรรม Hardware and Smart Devices ซึ่งมีแนวโน้มการเติบโตของจำนวนบุคลากรอยู่ที่ร้อยละ 4.6 และ 3.3 ตามลำดับ อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรม Digital Content เป็นเพียงอุตสาหกรรมเดียวที่มีแนวโน้มการเติบโตของจำนวนบุคลากรในสัดส่วนที่ลดลงคือ ร้อยละ -0.6

     จากข้อมูลแนวโน้มการเติบโตของจำนวนบุคลากรในอุตสาหกรรมดิจิทัลดังกล่าว จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องของไทยจะต้องปรับตัวเพื่อรับมือกับความต้องการกำลังแรงงานในอุตสาหกรรมดิจิทัลที่กำลังเกิดขึ้น ด้วยเหตุนี้ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญในการพัฒนากำลังคนและขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ ได้ประกาศนโยบายขับเคลื่อนอุดมศึกษาไทย “สร้างคน – สร้างงาน – สร้างนวัตกรรม” หนุนทุนลดเหลื่อมล้ำ ยกระดับศักยภาพสู่เศรษฐกิจใหม่มูลค่าสูง เพื่อยกระดับศักยภาพของแรงงานไทยให้สามารถแข่งขันได้ในเวทีโลก ทั้งนี้ นโยบายดังกล่าวมุ่งผลิตบัณฑิตที่พร้อมทำงานได้จริง ผ่านการ Reskill และ Upskill โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นเครื่องมือ เพื่อรองรับการเติบโตของอุตสาหกรรมสมัยใหม่ อาทิ อุตสาหกรรมดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ เซมิคอนดักเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ยานยนต์ไฟฟ้า อาหารแห่งอนาคต พลังงานสะอาด และอุตสาหกรรมชีวภาพ

     นอกจากนี้ อว. ยังมีแนวคิดในการขับเคลื่อนกระทรวงภายใต้แนวคิด “เพิ่มพูนปัญญา นำพาโอกาส สร้างชาติด้วยนวัตกรรม” ซึ่งเป็นการขับเคลื่อนผ่าน 2 แกนหลัก ได้แก่

1. การพัฒนากำลังคน เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยจัดให้มีทุนเฉพาะทางและทุนเท่าเทียมสำหรับเยาวชนทั่วประเทศ รวมถึงสนับสนุนทุนพัฒนาศักยภาพให้แก่นักวิจัย พร้อมทั้งลดค่าใช้จ่ายในการสอบ TCAS, TGAT และ TPAT นอกจากนี้ ยังพัฒนากำลังคนตลอดช่วงชีวิต โดยเฉพาะด้านดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI)
2. การวิจัยและนวัตกรรม มุ่งเน้นการวิจัยเพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานราก สนับสนุนธุรกิจชุมชน เกษตรกร และวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) โดยสร้างองค์ความรู้ใหม่เพื่อแก้ปัญหาในสังคม รวมถึงการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยป้องกันสาธารณภัย และผลักดันมหาวิทยาลัยสีเขียว (Green University) เพื่อเป็นพลังขับเคลื่อนสู่เป้าหมาย Net Zero ภายในปี 2050

     จากนโยบายการขับเคลื่อนดังกล่าว อว. จึงได้ออกประกาศ เรื่องแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนด้านปัญญาประดิษฐ์ ในหลักสูตรการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ. 2568 เพื่อสร้างบัณฑิตที่มีทักษะทางด้านการใช้ AI ควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบนิเวศการศึกษาให้ทันสมัยยิ่งขึ้น โดย 1) ให้สถาบันการศึกษาทำการประเมินความพร้อมการใช้ AI ตามวิธีการและรูปแบบที่กระทรวง อว. กำหนด 2) ให้หลักสูตรการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษามีกิจกรรมส่งเสริมผู้เรียนฝึกใช้เครื่องมือด้าน AI 3) ให้สถาบันอุดมศึกษาบรรจุรายวิชาหรือเนื้อหาที่ประยุกต์ใช้ AI ในหลักสูตรการศึกษาไม่น้อยกว่า 6 หน่วยกิตหรือไม่น้อยกว่า 2 รายวิชา เว้นแต่เป็นหลักสูตรการศึกษาในสาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ วิทยาการคอมพิวเตอร์ วิศวกรรมคอมพิวเตอร์ หรือวิทยาการข้อมูล 4) ส่งเสริมการพัฒนาสมรรถนะสนับสนุนด้าน AI ให้กับคณาจารย์ของทุกหลักสูตรการศึกษา รวมถึงบุคลากรสายงานบริหาร และสายงานวิชาการของสถาบันอุดมศึกษา และ 5) จัดให้มีหน่วยงาน เพื่อทำหน้าที่ให้คำปรึกษาด้านการใช้ AI ในการสนับสนุนการจัดการเรียนการสอน การบริหารการศึกษา และการบำรุงรักษาระบบฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้อง

     สำหรับในส่วนของการพัฒนาแรงงานในอุตสาหกรรมดิจิทัลปัจจุบันนั้น คณะกรรมการนโยบายเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศสำหรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้มีการประกาศนโยบาย Quick Big Win ซึ่งภายใต้นโยบายดังกล่าวได้กำหนดมาตรการสร้างบุคลากรทักษะสูงสำหรับอุตสาหกรรมยุคใหม่ โดยได้ตั้งเป้าหมายในการพัฒนาบุคลากรจำนวน 100,000 คน ประกอบด้วย นักศึกษาที่เตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่ตลาดแรงงาน 30,000 คน และบุคลากรในตลาดแรงงานที่ต้องการยกระดับหรือปรับเปลี่ยนทักษะ (Upskill & Reskill) อีก 70,000 คน สำหรับการสนับสนุนนั้น จะอยู่ในรูปแบบของงบประมาณสำหรับมหาวิทยาลัย สถาบันฝึกอบรมที่จะเป็นหน่วยงานแม่ข่าย (Node) เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดฝึกอบรมเพื่อยกระดับทักษะของกำลังคนระดับ ปวส. ขึ้นไป ซึ่งครอบคลุมรูปแบบทั้ง Bootcamp, Onsite & Online Training และการฝึกปฏิบัติจริงในสถานประกอบการ ทั้งในส่วนของค่าฝึกอบรม ค่าเดินทาง ค่าเบี้ยเลี้ยงระหว่างฝึกงาน และค่าตอบแทนผู้ดูแล โดยหลักสูตรฝึกอบรมนั้นจะต้องมีเนื้อหาที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีสมัยใหม่หรือองค์ความรู้ขั้นสูงที่จะช่วยยกระดับขีดความสามารถทางเทคโนโลยีของประเทศ อีกทั้งยังต้องได้รับการรับรองโดยคณะกรรมการภายใต้ อว.