สำนักงานจัดการสิทธิเทคโนโลยี
Technology Licensing Office
เครื่องสีข้าวขนาดเล็ก สำหรับชุมชน
 
ดาวน์โหลดเอกสาร
นักวิจัย
ดุสิต ตั้งพิสิฐโยธิน
กิตติคุณ ประเสริฐกาญจน์
กฤตธี จินดาวงศ์
ชัยยันต์ สกุลเพชรอร่าม
หน่วยงาน
ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ
รูปแบบความร่วมมือที่เสนอ
เสาะหาผู้รับอนุญาตใช้สิทธิเพื่อการผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์
สถานภาพสิทธิบัตร
• คำขอรับสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ ชื่อ “เครื่องสีข้าว” คำขอเลขที่ ๑๑๐๒๐๐๓๐๒๘ เมื่อวันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๔
• อนุสิทธิบัตร ชื่อ “เครื่องสีข้าว” เลขที่อนุสิทธิบัตร ๗๒๓๐ เมื่อวันที่ ๑๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๕
รหัสโครงการ
TT-2558-130
ที่มา ข้อมูลเบื้องต้น ความสำคัญของปัญหา
ข้าวเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของประเทศไทยแต่เกษตรกรผู้ปลูกข้าวในไทยส่วนมากจะเป็นผู้ปลูกรายย่อยซึ่งจะต้องเผชิญกับปัญหาความผันผวนของราคาจำหน่ายข้าวเปลือกของประเทศและการกดราคารับซื้อจากโรงสีข้าว ปัจจุบันเกษตรกรได้มีการรวมตัวกันจัดตั้งเป็นสหกรณ์การเกษตรและวิสาหกิจชุมชนเพื่อสร้างความเข้มแข็งของชุมชน และเริ่มมีการพัฒนาสินค้าของชุมชนขึ้น

ซึ่งการสีข้าวเพื่อจำหน่ายเป็นข้าวสารสามารถช่วยเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์และเพิ่มช่องทางการจัดจำหน่ายจากเดิมที่ต้องขายเป็นข้าวสารให้กับโรงสีข้าวเท่านั้น ทำให้เครื่องสีข้าวชนาดเล็กสำหรับชุมชนเริ่มเป็นที่ต้องการเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มที่มีการผลิตข้าวเฉพาะทาง เช่น ข้าวไรซ์เบอรี่ ข้าวเกษตรอินทรีย์ ซึ่งมีราคาจำหน่ายสูง นอกจากนี้เกษตรกรยังสามารถใช้เครื่องสีข้าวนี้ ดัดแปลงเป็นเครื่องทำความสะอาดเตรียมเมล็ดพันธุ์ข้าวได้อีกด้วย

ผลงานวิจัยเครื่องสีข้าวชุมชนนี้ยังเป็นการสนับสนุนผู้ประกอบการผลิตเครื่องจักรกลการเกษตรภายในประเทศให้มีความเข้มแข็งและแข่งขันกับต่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
สรุปเทคโนโลยี
เครื่องข้าวขนาดเล็กสำหรับชุมชน ซึ่งสามารถใช้ผลิตได้ทั้งข้าวกล้องและข้าวขาว และได้มีการทดสอบใช้งานในชุมชนแล้ว 3 แห่ง ดังนี้
สถานที่ตั้งเครื่องต้นแบบสีข้าวชุมชน
1. กลุ่มผู้ผลิตเกษตรอินทรีย์ดอกคำ ต. น้ำแพร่ อ. พร้าว จ. เชียงใหม่
2. สหกรณ์การเกษตรผักไห่ ต.ผักไห่ อ.ผักไห่ จ. อยุธยา
3. บ้านสามขา ต.หัวเสือ อ.แม่ทะ จ.ลำปาง
จุดเด่นของเทคโนโลยี
• เครื่องสีข้าวที่มีกำลังการผลิตประมาณ 150-200 กิโลกรัมข้าวเปลือกต่อชั่วโมง สามารถสีได้ทั้งข้าวกล้อง และข้าวขาวทั่วไป มีประสิทธิภาพในการสีข้าวได้ค่อนข้างสูง คือได้ข้าวกล้องประมาณ 67 – 71 % ข้าวขาวประมาณ 55 -60 % เกษตรกรได้ข้าวหลังการสีที่มีคุณภาพและมูลค่าเพิ่มขึ้นจากปริมาณเมล็ดข้าวหักที่น้อยลง ลดการสูญเสียเวลาในการปรับตั้งเครื่องเมื่อเทียบกับเครื่องสีข้าวขนาดเล็กจากต่างประเทศที่เกษตรกรใช้อยู่ในปัจจุบัน
• ระบบชุดกะเทาะเปลือกข้าวออกแบบให้มีประสิทธิภาพการกะเทาะเปลือกสูง มีข้าวเปลือกหลุดรอดการกะเทาะน้อย และลูกยางมีการสึกหรอเรียบสม่ำเสมอตลอด ไม่สึกเป็นร่อง
• ระบบการขัดข้าวขาวออกแบบพัฒนาระบบลมดูดแบบใหม่ ให้มีการดูดลมเย็นภายนอกผ่านแกนขัดสีข้าวได้ตลอดแนว ลดความร้อนในกระบวนการขัดขาว ลดการแตกหักของเมล็ดข้าว แล้วสามารถแก้ปัญหารำข้าวติดเมล็ดข้าวที่ผ่านการขัดสีแล้วออกมาภายนอก
• ใช้ต้นกำลังเป็นมอเตอร์ไฟฟ้าแบบซิงเกิลเฟส สามารถใช้ได้กับไฟฟ้าตามบ้าน
• ขั้นตอนการทำงานของเครื่องง่ายต่อการใช้งาน และการดูแลรักษา
• ลดการนำเข้าเครื่องสีข้าวขนาดเล็กและชิ้นส่วนสำหรับการซ่อมแซมบำรุงรักษาจากต่างประเทศ ซึ่งมีราคาสูงและต้องรอเป็นระยะเวลานาน
สนใจสอบถามข้อมูล
สำนักงานจัดการสิทธิเทคโนโลยี (TLO) สวทช
โทรศัพท์: 02564 7000 ต่อ 1617
โทรสาร: 02564 7003
E-mail: ipbiz@tmc.nstda.or.th