"อ้อย" เป็นพืชเขตร้อนที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจมากในปัจจุบัน เนื่องจากเป็นแหล่งวัตถุดิบขนาดใหญ่ของการผลิตน้ำตาลและพลังงานชีวภาพ อ้อยยังเป็นแหล่งชีวมวล (Biomass) ขนาดใหญ่ที่สุดเมื่อเทียบกับพืชชนิดอื่น ๆ โดยมีการเก็บเกี่ยวปีละ 1 ครั้ง  แต่เนื่องจากข้อจำกัดด้านพื้นที่เพาะปลูกพืชเศรษฐกิจในประเทศ จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องปรับปรุงพันธุ์อ้อยเพื่อให้ได้พันธุ์ที่มีผลผลิตอ้อยและน้ำตาลสูงต่อพื้นที่ ซึ่งวิธีการปรับปรุงพันธุ์ด้วยวิธีมาตรฐานแบบเดิมนั้นต้องใช้เวลาทดสอบและคัดเลือกพันธุ์นานถึง 10-12 ปี ใช้งบประมาณสูงและมีความแม่นยำน้อย  

นักวิจัย สวทช. จึงใช้เทคโนโลยีด้านเครื่องหมายโมเลกุล (Marker-Assisted Selection หรือ MAS) มาใช้ในการคัดเลือกพันธุ์อ้อย เพื่อลดระยะเวลาการปรับปรุงพันธุ์ลงเหลือเพียง  6 ปี และมีความแม่นยำสูงในการคัดเลือกพันธุ์อ้อยที่ดี แต่อย่างไรก็ตามการใช้เทคนิค MAS นี้ยังมีข้อจำกัดสำหรับ “อ้อย” เนื่องจากเป็นพืชที่มีจำนวนโครโมโซมหลายชุด (Polyploid) และยังมีจำนวนโครโมโซมเพิ่มขึ้นหรือลดลงในบางโครโมโซม (Aneuploid)

สวทช. ร่วมกับ บริษัทมิตรผลวิจัย พัฒนาอ้อยและน้ำตาล จำกัด ได้ดำเนิน “โครงการปรับปรุงพันธุ์อ้อยแบบบูรณาการเพื่อเพิ่มผลผลิตน้ำตาล” เพื่อค้นหายีนที่เกี่ยวกับกระบวนการเมตาบอลิซึมของน้ำตาลซึ่งเป็นตัวกำหนดความหวานในอ้อย และยีนที่เกี่ยวข้องกับองค์ประกอบของผลผลิต โดยใช้เทคโนโลยีทรานคริปโตม (Transcriptomics) และโปรตีโอม (Proteomics) โดยยีนทั้งหมดที่ค้นหาได้จะถูกนำมายืนยันความสัมพันธ์กับความหวานและองค์ประกอบผลผลิตโดยการวิเคราะห์ Association Mapping และใช้เทคโนโลยีชีวสถิติและสารสนเทศ (Biostatistics and Bioinformatics) มาช่วยในการประมวลข้อมูลจีโนมอ้อยที่มีขนาดใหญ่และมีความซับซ้อน เพื่อค้นหารูปแบบแฮพโพไทป์ของยีนที่เกี่ยวข้องกับลักษณะความหวานและองค์ประกอบผลผลิต และพัฒนาเป็นเครื่องหมายโมเลกุลที่สัมพันธ์กับยีนความหวาน โดยเครื่องหมายโมเลกุลต่อลักษณะความหวานที่ได้จะนำใช้ในการคัดเลือกพันธุ์อ้อยลูกผสมที่มีความหวานสูงร่วมกับการวิเคราะห์ลักษณะที่แสดงออกของลูกผสมทุกต้นเพื่อเป็นการยืนยันประสิทธิภาพของเครื่องหมายโมเลกุลที่ได้

โครงการนี้ มีเป้าหมายที่จะได้อ้อยสายพันธุ์ดีในทางสถิติ และได้ Platform Technology ของการปรับปรุงพันธุ์อ้อยแบบบูรณาการ ซึ่งทำให้ได้อ้อยสายพันธุ์ดีที่มีความหวานและผลผลิตเฉลี่ยไม่แตกต่างหรือดีกว่าพันธุ์มาตรฐาน ประกอบกับมีการไว้ตอ และแตกกอดี มีผลผลิตไม่ต่ำกว่า 17 ตันต่อไร่ และมีค่าความหวานเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 13%

ปัจจุบันนี้ โครงการอยู่ในระหว่างการปลูกทดสอบอ้อยสายพันธุ์ดีในแปลงของบริษัท ซึ่งคาดว่าหลังจากนี้ในช่วงปลายปี 2563 อ้อยสายพันธุ์ดีดังกล่าวจะสามารถนำไปส่งเสริมให้กับเกษตรกรได้กว่า 1,000 ไร่  และจะสามารถต่อยอดสู่ 1,000,000 ไร่ในปี 2566 โดยคาดว่าโครงการนี้ จะสามารถสร้างมูลค่าผลกระทบทางเศรษฐกิจโดยประมาณให้กับประเทศได้มากกว่า 18,000 ล้านบาท

สอบถามข้อมูลโครงการปรับปรุงพันธุ์อ้อยแบบบูรณาการเพื่อเพิ่มผลผลิตน้ำตาล
คุณศศิวิมล บุญอนันต์
นักวิเคราะห์ ฝ่ายบริหารวิจัยเพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ชาติ
เบอร์โทรศัพท์ 02-117-6470
Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ข้อมูลเพิ่มเติม:

1. Marker Assisted Selection หรือ MAS คือเทคนิคการใช้เครื่องหมายโมเลกุล ช่วยในการคัดเลือกยีนส์เพื่อปรับปรุงพันธุ์
2. Polypoid คือ สิ่งมีชีวิตที่มีโครโมโซมหลายชุด
3. Aneuploid คือ ชุดของโครโมโซมที่ขาด/เกิน
4. Biostatistics and Bioinformatics คือ เทคโนโลยีชีวสถิติและสารสนเทศ
5. Transcriptomics คือ การแสดงออกของยีนต์แบบองค์รวม

MTEC
BIOTEC
NECTEC
NANOTEC

tsp

AIMI

nctc

ตราโลโก้ ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อความมั่นคงของประเทศและการประยุกต์เชิงพาณิชย์ (Logo of National Security and Dual-Use Technology Center: NSD)

ฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ

 
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป