ความต้องการผลิต eBook เพื่อรองรับระบบ Digital Library ยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ดีปัญหาที่เกิดขึ้นกับแนวคิดการผลิต eBook ก็มีหลายประเด็น หนึ่งในนั้นก็คงเป็นรูปแบบและแนวปฏิบัติที่เหมาะสม ภายใต้งบประมาณ บุคลากร และเวลาที่จำกัด ดังนั้นคำแนะนำที่จะขอนำเสนอในครั้งนี้ก็คงจะเริ่มต้นจากการสำรวจทรัพยากรสารสนเทศที่ต้องการผลิต eBook ว่าขณะนี้มีในรูปแบบใด โดยแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ ได้แเก่ สิ่งพิมพ์ตัวเล่ม และสิ่งพิมพ์ที่จัดทำเริ่มต้นแบบดิจิทัล (Born Digital) 

กรณีที่เป็นสิ่งพิมพ์ตัวเล่ม

  1. ดำเนินการคัดเลือกหนังสือเร่งด่วนออกจากหนังสือที่สามารถรอเวลาดำเนินการ โดยอาจจะมีเกณฑ์ที่แตกต่างกันไปในแต่ละหน่วยงาน เช่น ความเสื่อมของทรัพยากร หรือความต้องการของผู้ใช้บริการ 
  2. ดำเนินการแปลงผันสิ่งพิมพ์ตัวเล่ม ให้อยู่ในรูปแบบสื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อดิจิทัล เช่น
    1. การสแกนเป็นแฟ้มภาพรายหน้าความละเอียดสูงฟอร์แมต TIF หรือ JPG 
    2. การนำแฟ้มภาพมาผ่านกระบวนการปรับแต่งอย่างเหมาะสม ทั้งนี้บางทรัพยากรอาจจะต้องการการคงสภาพ
    3. การนำแฟ้มภาพที่ปรับแต่งแล้ว มาจัดทำเป็น eBook ฟอร์แมต PDF ความละเอียดสูง พร้อมกำหนด Bookmark ตามโครงสร้าง การฝังเมทาดาทา และหรือ Index เพื่อประกอบการสืบค้น รวมทั้งการกำหนดสิทธิ์การเข้าถึง
    4. การนำ eBook ฟอร์แมต PDF ความละเอียดสูงมาลดความละเอียดให้เป็นแบบปานกลาง หรือแบบต่ำ เพื่อการเผยแพร่ออนไลน์ และหรือการแปลง eBook ฟอร์แมต PDF เป็น 3D Flash Flip eBook 
    5. การส่ง eBook ฟอร์แมต PDF ไปจัดพิมพ์ใหม่ ให้อยู่ในรูปแบบ"ข้อความ" พร้อมจัดทำ eBook ฟอร์แมตเพิ่มเติม ดังนี้
      1. eBook ฟอร์แมต HTML
      2. eBook ฟอร์แมต ePub
      3. eBook ฟอร์แมตหนังสือเสียงระบบ DAISY
      4. eBook ฟอร์แมต 3D Flash Flip eBook
      5. Digital Book สำหรับ iPad
    6. ดำเนินการเผยแพร่ eBook ผ่านช่องทางต่างๆ 

กรณีที่เป็นสิ่งพิมพ์ที่จัดทำเริ่มต้นแบบดิจิทัล (Born Digital) 

ในปัจจุบัน สิ่งพิมพ์จำนวนมาก เริ่มต้นจากการพิมพ์ด้วยโปรแกรมประมวลผลคำ (Word Processor) หรือโปรแกรมจัดหน้าการพิมพ์ (DTP) ทำให้ได้สิ่งพิมพ์ที่เริ่มต้นก็เป็นเอกสารดิจิทัล ก่อนนำไปสั่งพิมพ์เป็นตัวเล่ม ดังนั้นสิ่งพิมพ์ที่มีต้นกำเนิดลักษณะ ควรให้ความสำคัญกับ "แฟ้มเอกสารดิจิทัล" มากกว่าการนำตัวเล่มมาสแกนเหมือนกรณีแรก และหากการจัดพิมพ์ใช้ความสามารถการจัดรูปแบบด้วยสไตล์ (Style) ก็จะทำให้การส่งต่อไปเป็น eBook ฟอร์แมตอื่นๆ เป็นไปได้สะดวก รวดเร็ว เพราะเทคโนโลยีการเชื่อมผสานเอกสารในปัจจุบัน มีความเชื่อมโยงกันสะดวก และรองรับการแลกเปลี่ยนรูปแบบได้ง่าย เช่น เอกสารจาก Word ที่พิมพ์ในรูปแบบสไตล์ และมีการฝังเมทาดาทา เมื่อส่งออกเป็น eBook ฟอร์แมต PDF ก็จะได้ eBook ฟอร์แมต PDF ที่มี Bookmark พร้อมเมทาดาทาทันที 

การจัดทำ eBook ในปัจจุบัน จึงต้องพิจารณาในหลายๆ องค์ประกอบ วิธีตั้งต้นเอกสารและรูปแบบตามที่แนะนำก็เป็นเพียง 1 ประเด็นทั้งนี้จะนำเสนอประเด็นอื่นๆ ต่อไป

MTEC
BIOTEC
NECTEC
NANOTEC

tsp

AIMI

nctc

ผลงานวิจัยพร้อมถ่ายทอด

ฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ

 
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป