OSSซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส (Open Source Software) หรือที่มักจะเรียกกันว่า โอเพนซอร์ส หรือ OSS เติบโตจากกลุ่มนักพัฒนาซอฟต์แวร์อิสระที่ต้องการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่เปิดเผยต้นฉบับโปรแกรม (Source Code) โดยอยู่บนพื้นฐานความตั้งใจที่จะพัฒนาซอฟต์แวร์เพื่อสังคมอย่างยั่งยืน และเกิดความภูมิใจในผลงานของตนเอง โดยในปัจจุบันความร่วมมือดังกล่าว ได้ปรากฏเป็นรูปเป็นร่างที่แท้จริงแล้วในภาคปฏิบัติ เนื่องจากมีผู้สนใจด้านนี้รวมกลุ่มกันพัฒนาซอฟต์แวร์ภายใต้แนวคิดนี้ ซึ่งเป็นการรวมพลังความคิด ความรู้ความสามารถ เพื่อร่วมกันสร้างสรรค์ผลงานด้านซอฟต์แวร์ จนกระทั่งวันนี้ผลผลิตแห่งภูมิปัญญา ได้ก่อให้เกิดซอฟต์แวร์ขึ้นจำนวนมากมาย ให้เราได้นำมาใช้ประโยชน์กัน และยังคงเดินหน้าพัฒนาต่อไปอย่างต่อเนื่อง

สำหรับประเทศไทยซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สได้เป็นที่รู้จักกันมากในช่วงปี พ.ศ. 2542 โดยมีนักพัฒนาซอฟต์แวร์อิสระ และหน่วยงานต่างๆ ร่วมกันผลักดัน มีกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง ในปัจจุบันโอเพนซอร์สได้ก้าวเข้ามามีบทบาทที่สำคัญมากในทุกๆ ด้าน

ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สมีการพัฒนาตั้งแต่โปรแกรมอำนวยความสะดวกขนาดเล็ก ไปจนถึงระบบปฏิบัติการที่มีประสิทธิภาพสูง หลายต่อหลายโปรแกรมได้รับการพัฒนาจนมีคุณภาพสูง ทั้งในด้านของประสิทธิภาพ และความเชื่อถือได้ จนได้รับความนิยมอย่างสูง และมีการนำไปประยุกต์ใช้งานอย่างกว้างขวาง

 

ความหมายของโอเพนซอร์สซอฟต์แวร์

“Opensource” หรือเขียนทับศัพท์เป็นคำไทยว่า “โอเพ่นซอร์ส” คือคำที่ใช้แทนคำว่า ฟรีซอฟต์แวร์ (Free Software) หรือซอฟต์แวร์เสรี ที่ให้เสรีภาพการติดตั้ง การเรียกใช้งาน, แก้ไขปรับปรุง และเผยแพร่โปรแกรม ไม่ว่าจะโดยการจำหน่ายหรือให้ฟรีก็ตาม แต่ที่สำคัญคือต้องแถมซอร์สโค้ด (Source Code) ไปด้วย

Opensource คือ การพัฒนาซอฟต์แวร์โดยวางอยู่บนแนวคิดที่อาศัยความร่วมมือของนักพัฒนาทั่วโลก เพื่อสร้างซอฟต์แวร์ที่ดีกว่า และเป็นสิทธิของทุกๆ คนร่วมกันอย่างแท้จริง

Opensource คือ ซอฟต์แวร์ที่สามารถนำไปใช้งาน ศึกษา แก้ไข และเผยแพร่ (ไม่ว่าจะแก้ไขหรือไม่ ไม่ว่าจะคิดราคาหรือไม่) ได้อย่างเสรี ปราศจากเงื่อนไขเพิ่มเติม (เช่น คิดค่า License หรือต้องเซ็นสัญญาพิเศษ) โดยการพัฒนาต้องเปิดเผยซอร์สโค้ด (รหัสต้นฉบับ) ให้สาธารณะนำไปพัฒนาต่อยอดได้ ทำให้เกิดการร่วมมือกันทำงานอย่างไร้พรมแดนผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตดังนั้นซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส และซอฟต์แวร์เสรี จึงมีความหมายเดียวกัน และใช้แทนกันได้ โดยการพัฒนาซอฟต์แวร์จะอาศัยหลักการที่มีเงื่อนไขที่ชัดเจนของ License ที่เรียกว่า Opensource License (เช่น GPL, BSD) การจะเป็นซอฟต์แวร์แบบโอเพนซอร์สหรือไม่ ดูได้จาก License ที่ใช้ว่าตรงตามเกณฑ์ข้างต้นหรือไม่ ทั้งนี้เงื่อนไขต้องเปิดให้ศึกษาและแก้ไขได้อย่างเสรี ผู้ที่ได้รับซอฟต์แวร์ตาม License นั้นไปจะได้รับสิทธิข้างต้นไปทั้งหมด เช่นสามารถนำไปลงกี่เครื่องก็ได้ หรือทำซ้ำกี่ชุดเพื่อการใช้งานหรือขายก็ได้ หรือปรับปรุงแล้วเผยแพร่ต่อไปก็ได้

The Open Source Initiative (OSI) ได้ให้คำจำกัดความของโอเพนซอร์สตามหลักเกณฑ์ ดังนี้

  1. การเผยแพร่ซ้ำโดยเสรี - Free redistribution
  2. ซอร์สโค้ด - Source code
  3. งานต่อเนื่อง
  4. การคงความสมบูรณ์ในซอร์สโค้ดของผู้เขียน
  5. การไม่เลือกปฏิบัติต่อบุคคลหรือกลุ่ม
  6. การไม่เลือกปฏิบัติในการจำกัดสาขาการใช้งาน
  7. การเผยแพร่สัญญาอนุญาต
  8. สัญญาอนุญาตต้องไม่เจาะจงผลิตภัณฑ์
  9. สัญญาอนุญาตต้องไม่จำกัดซอฟต์แวร์อื่นๆ
  10. สัญญาอนุญาตต้องเป็นกลางทางเทคโนโลยี

MTEC
BIOTEC
NECTEC
NANOTEC

tsp

AIMI

nctc

ผลงานวิจัยพร้อมถ่ายทอด

ฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ

 
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป