http://www.youtube.com/watch?v=raKN0RddL3A
BBC Horizon 2012 - The Hunt for Higgs (59:17 minutes)

 

    ชุดสารคดียอดนิยม Horizon ของ BBC เป็นโปรแกรมสารคดีด้านวิทยาศาสตร์และปรัชญาของสถานี BBC ประเทศอังกฤษที่ออกอากาศต่อเนื่องมาอย่างยาวนานตั้งแต่ปี ค.ศ. 1964 ครอบคลุมหัวเรื่องมากกว่า 1,100 หัวเรื่อง 
 

    สารคดีเรื่อง The Hunt for Higgs (การตามล่าฮิกส์) นี้อยู่ในชุด Horizon 2012 เป็นตอนที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับการตามหาอนุภาคมูลฐานชนิดหนึ่งเรียกว่า ฮิกส์ (Higgs) หรือ ฮิกส์โบซอน (Higgs boson) ที่องค์การวิจัยนิวเคลียร์แห่งยุโรปหรือ เซิร์น (CERN) ซึ่งทำได้อย่างน่าสนใจและมีเนื้อหาไม่ยากเกินไปนัก อีกทั้งมีแง่มุมต่างๆ เกี่ยวกับอนุภาคฮิกส์อย่างครอบคลุม 
 

    ฮิกส์นี่เองที่ CERN เพิ่งประกาศการ "มี ข้อมูลสนับสนุนจนเกือบแน่ใจว่าค้นพบ" ไปเมื่อวันที่ 4 ก.ค. 2012 ที่ผ่านมาจนเกิดความมตื่นเต้นกันในหมู่นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลก 


    เมื่อชมสารคดีนี้แล้ว ผู้ชมที่เป็นคนทั่วไปก็น่าจะสามารถเข้าใจได้ในระดับหนึ่ง เกี่ยวกับแนวคิดคร่าวๆ เกี่ยวกับฮิกส์ และความสำคัญของการค้นพบ ดังที่นักวิทยาศาสตร์กล่าวไว้ในรายการว่า เรื่องนี้น่าจะเป็นการค้นพบทางฟิสิกส์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดนับจากไอน์สไตน์ค้นพบทฤษฎีสัมพัทธภาพเป็นต้นมา

    อัล-คาลิลี (Al-Khalili) นักฟิสิกส์และพิธีกรของรายการ พาผู้ชมไปที่ CERN ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงปี 2011 เพื่อพบปะพูดคุยกับนักวิทยาศาสตร์หลายคน ทำความเข้าใจว่าเหตุใดจึงทะเยอทะยานถึงกับสร้างโครงการมูลค่า 6 พันล้านปอนด์ขึ้น และเรื่องนี้จะมีประโยชน์อะไรกับมนุษยชาติบ้าง ผู้ชมจะได้ทราบแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ปัจจุบันเกี่ยวกับช่วงเวลาแรกสุดเพียงเศษเสี้ยวของวินาที ภายหลังการกำเนิดเอกภพหรือ บิ๊กแบง (Big Bang)

    ผู้ชมได้เข้าใจและทราบจุดโหว่ของ แบบจำลองมาตรฐาน (The Standard Model) ที่นักฟิสิกส์ใช้อธิบายการมีอยู่และสมบัติต่างๆ ของสสารในเอกภพ โดยเฉพาะเรื่อง มวล (mass) จนทำให้ต้องมีการค้นหาจิ๊กซอว์ตัวสุดท้ายที่ขาดหายไป นั่นก็คือฮิกส์นี่เอง แต่เนื่องจากไม่มีวิธีตรวจสอบฮิกส์โดยตรง จึงต้องตรวจหามันขณะทำปฏิกิริยากับอนุภาคตัวอื่น อีกทั้งฮิกส์มีอายุสั้นมาก และเรายังไม่รู้มวลที่แน่ชัดของมัน การค้นหาจึงยากยิ่งและต้องทำต่อเนื่องกันอย่างยาวนาน เพื่อจำกัดขอบเขตให้มั่นใจได้มากที่สุด  
 

    การค้นพบดังกล่าวของ CERN จึงเป็นผลรวมของผลการทดลองที่ต่อเนื่องยาวนานนับทศวรรษ
    การจะตรวจจับฮิกส์ได้ก็ต้องอาศัยเครื่องเร่งอนุภาคอย่าง แอลเอชซี (LHC, The Large Hadron Collider) ที่ใหญ่พอ เร่งให้อนุภาคเร็วจนเข้าใกล้ความเร็วแสง (ซึ่งเป็นความเร็วสูงสุดที่เป็นไปได้) จนมีมวลมากพอ และอนุภาคชนกันก็ทำให้ได้ฮิกส์ออกมาในที่สุด แต่นอกจากใช้ศึกษาฮิกส์แล้ว LHC ยังเป็นเครื่องมือสำคัญที่ใช้ในการค้นหาหรือสร้างสิ่งต่างๆ ที่เดิมปรากฏอยู่แต่ในทฤษฎีทางคณิตศาสตร์เท่านั้น เช่น ปฏิอนุภาค (antimatter) และสมมาตร (symmetry) ของสิ่งต่างๆ ในเอกภพ เป็นต้น
 

    ทั้งนี้ก็เพื่อหาทางอธิบายถึงคำถามพื้นฐานที่สุดนั่นคือ เอกภพเกิดขึ้นได้อย่างไร ซึ่งจะนำไปสู่คำตอบว่าเกิดมีมนุษย์เช่นเราขึ้นได้อย่างไรในที่สุด     

 


เขียนโดย 

ดร.นำชัย ชีววิวรรธน์
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
 
               

MTEC
BIOTEC
NECTEC
NANOTEC

tsp

AIMI

nctc

ผลงานวิจัยพร้อมถ่ายทอด

ฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ

 
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป