อากาศเป็นทรัพยากรทรงคุณค่าที่หลายคนมองข้าม การหายใจเข้าออกนำอากาศเป็นพิษเข้าสู่ร่างกายอาจเป็นสาเหตุของโรคร้ายสารพัด ชนิด เช่น ไข้หวัด โรคทางระบบทางเดินหายใจ หรือโรคเรื้อรังอื่นๆ ที่มีผลต่อสุขภาพระยะยาว

เมื่อเร็วๆ นี้ ดร.วีระชัย วีระเมธีกุล รมว.กระทรวงวิทยาศาสตร์ จัดงานแถลงข่าวงานประชุมวิชาการและนิทรรศการนานาชาติ NanoThailand 2010 ที่จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 18-20 พ.ย. อุทยานวิทยาศาสตร์ จ.ปทุมธานี ภายในงานแถลงข่าว สำนักพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ สวทช. ร่วมกับสมาคมนาโนเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย นำผลงานวิจัยฝีมือคนไทยใหม่แกะกล่องหลายชิ้นมานำเสนอสู่สายตาผู้เข้าร่วมงาน และสื่อมวลชนกว่า 50 คน

หนึ่งในผลงานที่น่าสนใจคือ จมูกอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic nose) ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อใช้ในแวดวงอุตสาหกรรมอาหาร เช่น การตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบ การปนเปื้อนและการเสื่อมสภาพ โดยสามารถจดจำกลิ่นที่แตกต่างกันได้ถึง 50 กลิ่น วิธีใช้งานคือนำกลิ่นตัวอย่างที่ต้องการให้เป็นกลิ่นต้นแบบใส่ให้เครื่องจดจำ จากนั้นเมื่อมีกลิ่นใหม่ที่เราผลิตได้และต้องการให้เครื่องทดสอบก็นำมาให้เครื่องตรวจสอบ เครื่องจะระบุได้ว่ากลิ่นใหม่นี้เหมือนหรือแตกต่างจากกลิ่นต้นแบบที่พึงประสงค์

นายรุ่งโรจน์ เมาลานนท์ ผู้ช่วยนักวิจัย กล่าวว่า หลังจากเผยแพร่เทคโนโลยี จมูกอิเล็กทรอนิกส์ ได้ระยะหนึ่งพบว่ายังมีจุดบอดหลายจุด เช่น ไม่สามารถวัดสภาพอากาศขณะนั้นได้ หรือมีปัจจัยด้านความชื้นและอุณหภูมิทำให้การตรวจวัดคลาดเคลื่อน คณะนักวิจัยจากศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติร่วมกับทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหิดลจึง คิดค้นจมูกอิเล็กทรอนิกส์แบบพกพาใหม่ ซึ่งใช้ในการประมวลผล และวิเคราะห์อากาศในขณะนั้น โดยขจัดข้อด้อยเรื่องความชื้นและอุณหภูมิ วิธีการทำงานเครื่องจะเลียนแบบกระบวนการรับรู้กลิ่นของคน คือ เริ่มต้นผู้ใช้ต้องกำหนดค่าที่เป็นสถิติของอากาศที่ตั้งไว้ว่า "สะอาด" ในพื้นที่จำเพาะบริเวณนั้น จากนั้นเมื่อเปิดเครื่องพัดลมจะพัดนำกลิ่นเข้าสู่หัวก๊าซเซ็นเซอร์ที่มีความไวต่อสารระเหยแต่ละชนิดต่างกันเพื่อตรวจวัดคุณสมบัติทางเคมี เมื่อโมเลกุลของสารระเหยเกาะหัววัดสัญญาณไฟฟ้าจะเปลี่ยนไปเนื่องจากมีความต้านทานเปลี่ยนแปลง ข้อมูลดิบที่รวบรวมได้จะถูกส่งไปยังเครื่องคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่อเพื่อประมวลผลหาค่าเฉลี่ยของอากาศและสามารถบอกได้ว่าอากาศที่ตรวจวัดมีคุณภาพต่ำ หรือสูง มีสิ่งเจือปนหรือไม่ เมื่ออากาศที่มีสารเจือปนเป็นอันตรายถูกตรวจวัดได้ เข็มบนหน้าปัดจะชี้ไปที่ตัวเลข 1-10 ซึ่งแสดงถึงระดับความอันตรายจากน้อยไปมาก

"จมูกอิเล็กทรอนิกส์แบบพกพานี้สามารถตรวจจับสารเจือปนในอากาศที่อาจทำอันตรายกับ มนุษย์ เช่น แอลกอฮอล์ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งอาจก่อให้เกิดโรคต่างๆ เช่น มะเร็ง นอกจากนี้กลิ่นธรรมชาติอื่นๆ เช่น กลิ่นพริกสด ก็สามารถตรวจวัดได้ ทั้งนี้ สามารถใช้ได้ในทุกสภาพอากาศ" นายรุ่งโรจน์กล่าว

ราคาจมูกอิเล็กทรอนิกส์เครื่องละ 2 แสนบาท ส่วนจมูกอิเล็กทรอนิกส์แบบพกพาเครื่องละ 8 หมื่นบาท ผู้สนใจต้องการข้อมูลเพิ่มเติม ติดต่อ คุณชัชณารัช จันทนะ โทร. 0-2564-7100 ต่อ 6600 ตามวันและเวลาราชการ

 

คัดลอกจาก 'จมูกอิเล็กทรอนิกส์' สิ่งประดิษฐ์สัญชาติไทย พกสะดวก ตรวจอากาศสะอาด. โดย วิศวัส ปัญญาวงศ์สถาพร. วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 ปีที่ 20 ฉบับที่ 7293 ข่าวสดรายวัน

ข้อมูลติดต่อเพิ่มเติม

  1. คุณรุ่งโรจน์ เมาลานนท์ ผู้ช่วยวิจัย ห้องปฏิบัติการเซนเซอร์นาโนโมเลกุล หน่วยวิจัยกลางนาโนเทค ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
  2. คุณชัชณารัช จันทนะ ผู้จัดการ งานพัฒนาธุรกิจ  ฝ่ายถ่ายทอดเทคโนโลยีและพัฒนาธุรกิจ ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

 ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับจมูกอิเล็กทรอนิกส์

  1. จมูกอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Nose) ที่ http://www.nectec.or.th/index.php?option=com_content&view=article&id=153:-electronic-nose&catid=124:2009-04-03-05-38-42&Itemid=225
  2. จมูกอิเล็กทรอนิกส์ Smart e-Nose ที่ http://www.nectec.or.th/index.php?option=com_content&view=article&catid=8&Itemid=165&id=449
  3. จมูกอิเล็กทรอนิกส์เพื่อประเมินการสุกของผลไม้ http://www.wowthailand.org/index.php/จมูกอิเล็กทรอนิกส์เพื่อประเมินการสุกของผลไม้
  4. จมูกอิเล็กทรอนิกส์ ที่ http://nanotech.sc.mahidol.ac.th/i-sense/nose/e-nose.html
  5. จมูกอิเล็กทรอนิกส์ ที่ http://www.mtec.or.th/index.php?option=com_content&task=view&id=600&Itemid=62

biotec

mtec

nectec
nanotec
entec

tsp

AIMI

nctc

ตราโลโก้ ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อความมั่นคงของประเทศและการประยุกต์เชิงพาณิชย์ (Logo of National Security and Dual-Use Technology Center: NSD)

 
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป