โอกูสแตง-ชอง เฟรแนล (Augustin-Jean Fresnel) เป็นนักวิทยาศาสตร์คนแรกที่พัฒนาเลนส์เฟรแนล (fresnel lens) สำเร็จและนำออกใช้งานได้จริงในปี ค.ศ. 1822 เฟรแนลได้พัฒนาเลนส์เฟรแนลให้มีหลายลำดับหรือขนาดเพื่อให้เหมาะสมต่อการใช้งานในพื้นที่แตกต่างกัน

ส่วนกลางของเลนส์เฟรแนลมีผิวโค้งนูน ขณะที่บริเวณโครงสร้างด้านบนและด้านล่างมีลักษณะเป็นร่องเรียงซ้อนกัน เมื่อมีแหล่งกำเนิดแสงหรือหลอดไฟอยู่ที่จุดโฟกัส ลำแสงเมื่อผ่านเลนส์เฟรแนลจะหักเหเป็นแสงพุ่งออกไปในแนวขนานกัน การหักเหของแสงเมื่อผ่านเลนส์เฟรแนลเกิดจากแสงที่ส่องเข้าไปยังโครงสร้างที่เป็นร่องของเลนส์ที่มีรูปทรงเหมือนปริซึมจะถูกสะท้อนและหักเหภายในเป็นผลให้แสงจากแหล่งกำเนิดที่พุ่งทแยงขึ้นด้านบนและลงด้านล่างของเลนส์ถูกหักเหรวมกันให้พุ่งออกไปในแนวขนาน

เลนส์เฟรแนลสามารถผลิตจากพลาสติกน้ำหนักเบา มีราคาถูก และยังออกแบบเลนส์ให้มีรูปทรงบางได้ ภาคอุตสาหกรรมได้นำพลาสติกที่มีสมบัติโปร่งแสงมาใช้ในการผลิตเลนส์ เช่น อะคริลิก (acrylic) พีเอ็มเอ็มเอ (PMMA (poly(methylmethacrylate))) พีวีซี (PVC (polyvinyl chloride)) โพลิคาร์บอเนต (polycarbonate) พลาสติกแต่ละชนิดมีจุดเด่นคนละด้านทำให้เลนส์ที่ผลิตจากพลาสติกเหล่านี้มีคุณสมบัติแตกต่างกัน เช่น เลนส์ที่ผลิตจากพีวีซีมีราคาถูก เลนส์โพลิคาร์บอเนตทนทานต่อแรงกระแทกและใช้งานในบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงได้ดี แต่เลนส์เฟรแนลมีจุดด้อยคือไม่เหมาะสำหรับงานที่ต้องการภาพที่มีรายละเอียดมากหรือต้องการคุณภาพของภาพสูง เนื่องจากภาพที่มองผ่านเลนส์จะมีคุณภาพลดลง ดังนั้นเลนส์เฟรแนลจึงถูกนำไปประยุกต์ใช้ในงานต่างๆ เช่น ทำแว่นขยาย แผ่นกระจกของไฟหลอดสปอตไลต์ แผ่นเลนส์ในเครื่องฉายภาพเหนือศีรษะ (overhead projector) ทีวีโปรเจคชั่น (projection television)

เลนส์เฟรแนลจะถูกนำไปใช้ในงานสร้างกล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่ไว้ใช้ในอวกาศแทนเลนส์นูน เนื่องจากสามารถผลิตให้มีขนาดบางกว่าและเบากว่าเลนส์นูน นอกจากนี้ยังแยกเลนส์เป็นชิ้นส่วนเพื่อส่งขึ้นไปประกอบในวงโคจรอวกาศได้ด้วย

ที่มา:

บุญรักษ์ กาญจนวรวณิชย์. "เลนส์เฟรแนล: จากแสงประภาคารสู่แว่นขยาย?" เทคโนโลยีวัสดุ. 60 : 11-16 : กรกฎาคม - กันยายน 2553.

MTEC
BIOTEC
NECTEC
NANOTEC

tsp

AIMI

nctc

ตราโลโก้ ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อความมั่นคงของประเทศและการประยุกต์เชิงพาณิชย์ (Logo of National Security and Dual-Use Technology Center: NSD)

ฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ

 
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป