พืชและสัตว์มีกลไกการปรับตัวเพื่อให้อุณหภูมิและความชื้นของร่างกายอยู่ในสมดุล เช่น ลูกสน (pine cone) มีกลไกในการควบคุมความชื้นโดยเกล็ดของลูกสนจะบานออกเมื่ออากาศมีความชื้นน้อย เพื่อให้สามารถรับความชื้นจากอากาศได้มากขึ้น ส่วนในสภาวะที่อากาศมีความชื้นมาก เกล็ดจะหุบปิดเพื่อลดปริมาณความชื้นที่จะเข้าสู่ภายใน

บริษัท Nike ได้ใช้กลไกธรรมชาตินี้ออกแบบเสื้อกีฬาในชื่อผลิตภัณฑ์ มาโคร รีแอ็ค (Macro React) ซึ่งที่ด้านหลังของเสื้อมีช่องคล้ายเกล็ดของลูกสน ช่องเกล็ดดังกล่าวนี้สามารถปรับเปลี่ยนตามสภาวะความชื้นที่เกิดขึ้น ในสภาวะการสวมใส่ปกติหรือขณะมีเหงื่อน้อย ช่องเกล็ดของเสื้อจะยังคงปิดอยู่ แต่ถ้านักกีฬาหรือผู้สวมใส่มีเหงื่อออกมาก ช่องเกล็ดนี้จะเปิดออก ทำให้ระบายเหงื่อบนผิวหนังออกไปได้อย่างรวดเร็วมากขึ้น ช่วยให้นักกีฬาหรือผู้สวมใส่รู้สึกสบายและรักษาสมดุลของอุณหภูมิร่างกายได้นานขึ้น

ในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกปี 2009 บริษัท สปีโด (Speedo) ได้ออกแบบชุดว่ายน้ำ Fastskin เลียนแบบลักษณะผิวหนังของปลาฉลาม โดยถักผ้าให้มีโครงสร้างเป็นสันนูนที่มีขนาดและรูปร่างเช่นเดียวกับสันนูนรูปตัววี (V-shaped ridges) ที่อยู่บนผิวหนังของปลาฉลาม เมื่อนักกีฬาว่ายน้ำ ร่องขนาดเล็กมากมายบนผิวผ้าจะช่วยลดแรงต้านด้วยการสร้างกระแสน้ำวนขนาดจิ๋ว ทำให้นักกีฬาว่ายน้ำได้เร็วขึ้น นอกจากนี้ตัวผ้ายังมีการพิมพ์ลายที่เลียนแบบลายบนผิวฉลาม ซึ่งน้ำที่ไหลผ่านจะมีทิศทางการไหลที่ตรงข้ามกับร่องน้ำที่เกิดจากสันนูน ส่งผลให้น้ำที่ไหลผ่านรอบตัวนักกีฬาถูกบีบให้มีรัศมีแคบลงและอยู่ใกล้ผิวมากขึ้น เป็นการช่วยลดแรงต้านจากน้ำในขณะที่นักกีฬาเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว

นอกจากนี้มีการเปิดเผยงานวิจัยการพัฒนาชุดว่ายน้ำเลียนแบบผิวหนังของเพนกวิน โดยนักวิทยาศาสตร์ของสถาบันโฮเฮนชไตน์ (Hohenstein Institute) เมืองเบอนิกไฮม์ (Bonnigheim) ประเทศเยอรมนี ซึ่งนักวิจัยได้ออกแบบชุดว่ายน้ำให้มีความบางและเบาเป็นพิเศษ และมีผิวที่ไม่ชอบน้ำ (super hydrophobic) โดยใช้เทคโนโลยีการเคลือบอนุภาคนาโนลงบนผ้า (nano-sol coating) ทำให้ชุดไม่เปียกน้ำ ดังนั้นอากาศที่อยู่ระหว่างเส้นใยจะยังคงถูกกักอยู่ภายในและทำหน้าที่เป็นชั้นเคลือบบางๆ ที่ผิวผ้า ซึ่งจะช่วยลดแรงต้านของน้ำในระหว่างการเคลื่อนที่ในน้ำได้คล้ายผิวหนังของเพนกวิน

ที่มา:

จุรีรัตน์ ประสาร. "สิ่งทอเลียนแบบธรรมชาติ" เทคโนโลยีวัสดุ. 68 : 69-73 : มกราคม - มีนาคม 2556.

MTEC
BIOTEC
NECTEC
NANOTEC

tsp

AIMI

nctc

ผลงานวิจัยพร้อมถ่ายทอด

ฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ

 
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป