หลักการ / ความสำคัญ

ข้าวเป็นพืชสำคัญของประเทศทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และความมั่นคง เพื่อให้เกษตรกรผู้ผลิตข้าว และการผลิตข้าวของประเทศมีความมั่นคง ยั่งยืนและนำไปสู่ความสามารถของประเทศในการเป็นแหล่งวัตถุดิบทางการเกษตรสำหรับการเป็นครัวของโลก การสร้างองค์ความรู้เรื่องข้าวในแง่มุมต่างๆ และการปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้ตอบโจทย์ผู้บริโภคทั้งภายในและต่างประเทศจึงเป็นเรื่องสำคัญ สวทช. จึงมุ่งเน้นการสร้างข้อมูลรายละเอียดของพันธุ์ข้าวไทยที่สำคัญที่ปลูกอยู่ทั้งในอดีตและปัจจุบัน เช่น ข้อมูลลำดับนิวคลีโอไทด์ (Whole-genome Sequence) แค็ตตาล็อกรูปแบบของยีนที่เป็นประโยชน์ในการผลิต การบริโภค หรือแปรรูป ข้อมูลลักษณะปรากฏ (Phenotype) ของพันธุ์ด้านต่างๆ เช่น ลักษณะทางการเกษตร องค์ประกอบผลผลิตและผลผลิต ความต้านทานต่อโรค แมลง และสภาพแวดล้อม คุณค่าทางโภชนาการ เป็นต้น นอกจากนั้น การผลิตข้าวในอนาคตจำเป็นจะต้องเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตโดยการบริหารจัดการที่ถูกต้อง และวิธีการผลิตที่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพ และไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สวทช. จึงวิจัยเพื่อพัฒนาระบบตัดสินใจในการบริหารจัดการการผลิตให้มีประสิทธิภาพ เช่น ระบบ RiceFit เป็นระบบแนะนำพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมสำหรับเกษตรกรในการปลูกในแต่ฤดูกาลในละพื้นที่ของประเทศ ระบบ RiceDeSS เป็นระบบติดตามสุขภาพข้าวโดยใช้ข้อมูลจากดาวเทียม ซึ่งสามารถคาดการณ์ผลผลิตข้าว ตรวจสอบผลกระทบผลผลิตข้าวจากภัยพิบัติธรรมชาติ เพื่อช่วยในภาครัฐและเกษตรกรสามารถบริหารจัดการการผลิตข้าวได้ และโมบายแอปพลิเคชันเพื่อตรวจวินิจฉัยโรคข้าว ซึ่งนำไปสู่การแก้ไขที่ถูกต้องรวดเร็วในการป้องกันกำจัดโรค

นอกจากนี้ โปรแกรมฯ เห็นว่า พืช ผัก สมุนไพร มีความสำคัญทั้งทางเศรษฐกิจ วิถีชีวิต และสุขภาพของคนไทย ทั้งการกระตุ้นภูมิคุ้มกันโรค การรักษา และการใช้ในกลุ่ม Supplementary ในเครื่องปรุงอาหาร อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีและกระบวนการผลิตพืช ผัก สมุนไพร ในประเทศไทยที่มีความปลอดภัยยังที่เกษตรกรเข้าถึงได้ยังมีไม่มากและไม่แพร่หลาย อีกทั้งมีต้นทุนในการผลิตสูง รวมทั้งขาดมาตรฐานในการผลิต ทั้งในด้านชนิดพันธุ์พืช (ความตรงตามพันธุ์) มาตรฐาน สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ และปัจจัยด้านสภาวะแวดล้อมที่แปรปรวน หรือการปนเปื้อนของสารเคมีในพื้นที่เพาะปลูก ส่งผลให้ระบบการผลิตพืช ผัก สมุนไพรในประเทศไทยขาดการพัฒนาอย่างเป็นระบบ สวทช. จึงมุ่งเน้นการพัฒนาระบบคลังข้อมูลพืช ผัก สมุนไพร เพื่อใช้ประโยชน์ในการจำแนก ระบุชนิด และการจัดเก็บในธนาคารทรัพยากรชีวภาพแห่งชาติ (National Biobank of Thailand) และใช้ประโยชน์ในการพัฒนาพันธุ์พืช ผัก สมุนไพร การพัฒนาระบบตรวจสอบอัตลักษณ์โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลที่มีประสิทธิภาพสูง ที่มีความรวดเร็วและแม่นยำในการตรวจสอบชนิดและความบริสุทธิ์ของพันธุ์พืช การพัฒนาองค์ความรู้และฐานข้อมูลความต้องการปัจจัยสภาพแวดล้อมทั้งด้านปริมาณและคุณภาพที่มีผลต่อผลผลิตและคุณภาพของพืช ผัก สมุนไพร ทั้งนี้ สวทช. ได้ลงทุนระบบพื้นฐานของ Plant Factory ซึ่งเป็นเทคโนโลยีนำเข้าจากประเทศญี่ปุ่นอันจะเป็นต้นแบบในการพัฒนาระบบ Plant factory ที่เหมาะสมของประเทศต่อไป รวมทั้งระบบ phenomic ซึ่งใช้ในการตรวจวัดการตอบสนองของพืชต่อสิ่งแวดล้อม โดยระบบพื้นฐานทั้งสองนำไปสู่การสร้างข้อมูลเพื่อสร้างระบบ AI ในการควบคุมการผลิตพืชผัก สมุนไพร ทั้งในโรงเรือน และ โรงงานผลิตพืชในอนาคต นอกจากพืช ผัก สมุนไพรแล้ว ไม้ผล ซึ่งเป็นไม้ที่สำคัญทางเศรษฐกิจของประเทศ ยังขาดการวิจัยในเชิงลึกในการพัฒนาทั้งทางด้านสายพันธุ์และการบริหารจัดการเช่น ทุเรียน สวทช. จึงมุ่งเน้นการพัฒนาข้อมูลทางพันธุกรรมของทุเรียนไทย โดยเฉพาะความต้านทานโรคและคุณภาพ เพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการอนุรักษ์ ใช้ประโยชน์ และการพัฒนาพันธุ์ต่อในอนาคต

เป้าหมาย

การพัฒนาการผลิตทางการเกษตรของไทยอย่างยั่งยืนทั้งด้านปริมาณและคุณภาพให้มีประสิทธิภาพสูง เพื่อเพิ่มรายได้ต่อพื้นที่ให้เกษตรกรมากขึ้น โดยใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ทันสมัยไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยดำเนินการวิจัยและพัฒนาร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา ชุมชน และอาศัยความร่วมมือจากต่างประเทศ เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี ควบคู่กับการพัฒนาบุคลากร รวมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญและจำเป็น

แผนการดำเนินงาน

ประกอบด้วย 3 แผนงาน

แผนงานที่ 1 นวัตกรรมการบริหารจัดการทรัพยากรพืชและการปรับปรุงพันธุ์พืช

แผนงานที่ 2 นวัตกรรมระบบบริหารจัดการการผลิตพืชในระบบเปิด

แผนงานที่ 3 นวัตกรรมการบริหารจัดการการผลิตพืชในระบบควบคุม

สอบถามเพิ่มเติม

โทร 02 564 6700 ต่อ 3430 (คุณศิริพร) 3455 (คุณรุ่งทิพย์)
e-mail : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it., This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

MTEC
BIOTEC
NECTEC
NANOTEC

tsp

AIMI

nctc

nsd

ฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ

 
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
เป็นหน่วยงานของรัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร
หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆ ที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยเร็วที่สุดต่อไป