นักบินอวกาศ / มนุษย์อวกาศ (Astronaut)

นักบินอวกาศหรือมนุษย์อวกาศ คือ บุคคลที่เดินทางไปกับยานอวกาศ ไม่ว่าจะไปในฐานะใด และไม่ว่าจะไปด้วยยานอวกาศแบบไหน ทั้งที่โคจรรอบโลก (ในระยะสูงจากพื้นราว 80-100 กิโลเมตรขึ้นไป) หรือที่เดินทางออกไปยังตำแหน่งอื่นใดนอกวงโคจรของโลก

สาขาวิชาหรือหลักสูตรการเรียนการสอนเพื่อเตรียมตัวเป็นนักบินอวกาศ คือ วิศวกรรมอากาศยาน และหลักสูตรการเป็นนักบิน รวมถึงความรู้เกี่ยวกับธรณีวิทยา ในกรณีที่จะต้องไปสำรวจดาวเคราะห์ หรือเป็นนักวิทยาศาสตร์ในสาขาที่จะต้องทำงานวิจัยในอวกาศ เช่น วัสดุ การแพทย์ อิเล็กทรอนิกส์ ฯลฯ

แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ตามหน้าที่ที่แตกต่างกัน คือ

1. นักบินผู้ควบคุมยานอวกาศ (Pilot astronaut) มีหน้าที่ควบคุมยานอวกาศ
2. ผู้เชี่ยวชาญประจำเที่ยวบิน (Mission astronaut) ทำหน้าที่หรือทำงานเฉพาะอย่างหรือเฉพาะเรื่องนั้นๆ
3. มนุษย์อวกาศที่ทำงานเกี่ยวกับ Payload (Payload specialist astronaut)