หน้าแรก โปรแกรมนวัตกรรมเพื่อการเกษตรยั่งยืน กรอบวิจัยด้านเกษตรและอุตสาหกรรมชีวภาพ
โปรแกรมนวัตกรรมเพื่อการเกษตรยั่งยืน กรอบวิจัยด้านเกษตรและอุตสาหกรรมชีวภาพ
5 พ.ย. 2563
0
กรอบวิจัย

หลักการ / ความสำคัญ

ข้าวเป็นพืชสำคัญของประเทศทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และความมั่นคง เพื่อให้เกษตรกรผู้ผลิตข้าว และการผลิตข้าวของประเทศมีความมั่นคง ยั่งยืนและนำไปสู่ความสามารถของประเทศในการเป็นแหล่งวัตถุดิบทางการเกษตรสำหรับการเป็นครัวของโลก การสร้างองค์ความรู้เรื่องข้าวในแง่มุมต่างๆ และการปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้ตอบโจทย์ผู้บริโภคทั้งภายในและต่างประเทศจึงเป็นเรื่องสำคัญ สวทช. จึงมุ่งเน้นการสร้างข้อมูลรายละเอียดของพันธุ์ข้าวไทยที่สำคัญที่ปลูกอยู่ทั้งในอดีตและปัจจุบัน เช่น ข้อมูลลำดับนิวคลีโอไทด์ (Whole-genome Sequence) แค็ตตาล็อกรูปแบบของยีนที่เป็นประโยชน์ในการผลิต การบริโภค หรือแปรรูป ข้อมูลลักษณะปรากฏ (Phenotype) ของพันธุ์ด้านต่างๆ เช่น ลักษณะทางการเกษตร องค์ประกอบผลผลิตและผลผลิต ความต้านทานต่อโรค แมลง และสภาพแวดล้อม คุณค่าทางโภชนาการ เป็นต้น นอกจากนั้น การผลิตข้าวในอนาคตจำเป็นจะต้องเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตโดยการบริหารจัดการที่ถูกต้อง และวิธีการผลิตที่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพ และไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สวทช. จึงวิจัยเพื่อพัฒนาระบบตัดสินใจในการบริหารจัดการการผลิตให้มีประสิทธิภาพ เช่น ระบบ RiceFit เป็นระบบแนะนำพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมสำหรับเกษตรกรในการปลูกในแต่ฤดูกาลในละพื้นที่ของประเทศ ระบบ RiceDeSS เป็นระบบติดตามสุขภาพข้าวโดยใช้ข้อมูลจากดาวเทียม ซึ่งสามารถคาดการณ์ผลผลิตข้าว ตรวจสอบผลกระทบผลผลิตข้าวจากภัยพิบัติธรรมชาติ เพื่อช่วยในภาครัฐและเกษตรกรสามารถบริหารจัดการการผลิตข้าวได้ และโมบายแอปพลิเคชันเพื่อตรวจวินิจฉัยโรคข้าว ซึ่งนำไปสู่การแก้ไขที่ถูกต้องรวดเร็วในการป้องกันกำจัดโรค

นอกจากนี้ โปรแกรมฯ เห็นว่า พืช ผัก สมุนไพร มีความสำคัญทั้งทางเศรษฐกิจ วิถีชีวิต และสุขภาพของคนไทย ทั้งการกระตุ้นภูมิคุ้มกันโรค การรักษา และการใช้ในกลุ่ม Supplementary ในเครื่องปรุงอาหาร อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีและกระบวนการผลิตพืช ผัก สมุนไพร ในประเทศไทยที่มีความปลอดภัยยังที่เกษตรกรเข้าถึงได้ยังมีไม่มากและไม่แพร่หลาย อีกทั้งมีต้นทุนในการผลิตสูง รวมทั้งขาดมาตรฐานในการผลิต ทั้งในด้านชนิดพันธุ์พืช (ความตรงตามพันธุ์) มาตรฐาน สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ และปัจจัยด้านสภาวะแวดล้อมที่แปรปรวน หรือการปนเปื้อนของสารเคมีในพื้นที่เพาะปลูก ส่งผลให้ระบบการผลิตพืช ผัก สมุนไพรในประเทศไทยขาดการพัฒนาอย่างเป็นระบบ สวทช. จึงมุ่งเน้นการพัฒนาระบบคลังข้อมูลพืช ผัก สมุนไพร เพื่อใช้ประโยชน์ในการจำแนก ระบุชนิด และการจัดเก็บในธนาคารทรัพยากรชีวภาพแห่งชาติ (National Biobank of Thailand) และใช้ประโยชน์ในการพัฒนาพันธุ์พืช ผัก สมุนไพร การพัฒนาระบบตรวจสอบอัตลักษณ์โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลที่มีประสิทธิภาพสูง ที่มีความรวดเร็วและแม่นยำในการตรวจสอบชนิดและความบริสุทธิ์ของพันธุ์พืช การพัฒนาองค์ความรู้และฐานข้อมูลความต้องการปัจจัยสภาพแวดล้อมทั้งด้านปริมาณและคุณภาพที่มีผลต่อผลผลิตและคุณภาพของพืช ผัก สมุนไพร ทั้งนี้ สวทช. ได้ลงทุนระบบพื้นฐานของ Plant Factory ซึ่งเป็นเทคโนโลยีนำเข้าจากประเทศญี่ปุ่นอันจะเป็นต้นแบบในการพัฒนาระบบ Plant factory ที่เหมาะสมของประเทศต่อไป รวมทั้งระบบ phenomic ซึ่งใช้ในการตรวจวัดการตอบสนองของพืชต่อสิ่งแวดล้อม โดยระบบพื้นฐานทั้งสองนำไปสู่การสร้างข้อมูลเพื่อสร้างระบบ AI ในการควบคุมการผลิตพืชผัก สมุนไพร ทั้งในโรงเรือน และ โรงงานผลิตพืชในอนาคต นอกจากพืช ผัก สมุนไพรแล้ว ไม้ผล ซึ่งเป็นไม้ที่สำคัญทางเศรษฐกิจของประเทศ ยังขาดการวิจัยในเชิงลึกในการพัฒนาทั้งทางด้านสายพันธุ์และการบริหารจัดการเช่น ทุเรียน สวทช. จึงมุ่งเน้นการพัฒนาข้อมูลทางพันธุกรรมของทุเรียนไทย โดยเฉพาะความต้านทานโรคและคุณภาพ เพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการอนุรักษ์ ใช้ประโยชน์ และการพัฒนาพันธุ์ต่อในอนาคต

เป้าหมาย

การพัฒนาการผลิตทางการเกษตรของไทยอย่างยั่งยืนทั้งด้านปริมาณและคุณภาพให้มีประสิทธิภาพสูง เพื่อเพิ่มรายได้ต่อพื้นที่ให้เกษตรกรมากขึ้น โดยใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ทันสมัยไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยดำเนินการวิจัยและพัฒนาร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา ชุมชน และอาศัยความร่วมมือจากต่างประเทศ เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี ควบคู่กับการพัฒนาบุคลากร รวมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญและจำเป็น

แผนการดำเนินงาน

ประกอบด้วย 3 แผนงาน

แผนงานที่ 1 นวัตกรรมการบริหารจัดการทรัพยากรพืชและการปรับปรุงพันธุ์พืช

แผนงานที่ 2 นวัตกรรมระบบบริหารจัดการการผลิตพืชในระบบเปิด

แผนงานที่ 3 นวัตกรรมการบริหารจัดการการผลิตพืชในระบบควบคุม

สอบถามเพิ่มเติม

โทร 02 564 6700 ต่อ 3430 (คุณศิริพร) 3455 (คุณรุ่งทิพย์)
e-mail : siriporn.wat@biotec.or.thrungthip.jun@biotec.or.th

5 พ.ย. 2563
0
แชร์หน้านี้: