โครงการพัฒนาทักษะผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์รุ่นใหม่

อุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์เป็นอุตสาหกรรมเกษตรต้นน้ำที่สำคัญ เป็นสินค้าเกษตรที่มีมูลค่าสูง มีผลกระทบต่ออุตสาหกรรมต่อเนื่องและผลกระทบต่อความมั่นคงด้านอาหารของประเทศ สร้างอาชีพและรายได้ให้แก่เกษตรกรไทย โดยเฉพาะเกษตรกรรายย่อยที่มีฝีมือ เพราะการผลิตเมล็ดพันธุ์เป็นการทำเกษตรแบบปราณีต ปัจจุบันประเทศไทยเป็นแหล่งผลิตเมล็ดพันธุ์ที่สำคัญแห่งหนึ่งของโลก โดยเฉพาะในเขตร้อนชื้นสามารถส่งออกเมล็ดพันธุ์ไปยังประเทศต่างๆ ถึง 96 ประเทศทั่วโลก สร้างมูลค่าส่งออกไม่ต่ำกว่า 5,000 ล้านบาท และสร้างมูลค่าในอุตสาหกรรมต่อเนื่องหลายแสนล้านบาท อย่างไรก็ตามประเทศไทยจะเพิ่มขีดความสามารถด้านการแข่งขันด้านอุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์ให้เข้มแข็งขึ้น หรือมีความมั่นคงหรือไม่นั้น องค์ประกอบหนึ่งที่สำคัญ คือ ด้านบุคลากร ไม่ว่าจะเป็นเกษตรกรผู้ผลิต ผู้ประกอบการ หรือนักปรับปรุงพันธุ์

การพัฒนาคนเป็นรากฐานสำคัญของสังคมและเศรษฐกิจของประเทศ ดังนั้นจึงควรสนับสนุนส่งเสริมให้หน่วยงานต่างๆ ร่วมกันพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ของไทย ให้มีการนำความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมไปใช้ในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต สร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตร เพื่อนำไปสู่การสร้างความมั่นคงให้กับชีวิต ครอบครัว ชุมชน และประเทศไทยต่อไป

“โครงการพัฒนาทักษะผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์รุ่นใหม่” เป็นโครงการที่ริเริ่มครั้งแรกในวงการเมล็ดพันธุ์ โดยความร่วมมือจาก สวทช. สถาบันการศึกษา 2 แห่ง คือ สาขาพืชผัก คณะผลิตกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ และวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่ ร่วมกับบริษัทเมล็ดพันธุ์ 6 บริษัท ได้แก่ ห้างหุ้นส่วนจำกัดลัคกี้ซีดส์อโกร ห้างหุ้นส่วนจำกัด นิยมไทยการเกษตร บริษัท สามเหลี่ยมเมล็ดพันธุ์ จำกัด บริษัท เชียงใหม่ซีดส์ จำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัดไทยนอร์ทเทิร์นซีดส์ จำกัด และบริษัทสุพรีม โกลด์ จำกัด

โครงการดังกล่าวนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์รุ่นใหม่ เกิดเครือข่ายผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์หรือการบ่มเพาะผู้ประกอบการด้านเมล็ดพันธุ์รุ่นใหม่โดยผ่านการถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ในด้านธุรกิจเมล็ดพันธุ์ เทคนิคการผลิตเมล็ดพันธุ์จากภาคเอกชน เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ความรู้ด้านกฎหมาย กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจเมล็ดพันธุ์ ผู้ที่เข้ารับการอบรมจะได้รับความรู้อย่างครบวงจรด้านธุรกิจเมล็ดพันธุ์

สวทช. สถาบันการศึกษา และบริษัทฯ ได้คัดเลือกนักศึกษาที่สนใจเข้าร่วมโครงการฯ โดยพิจารณาคุณสมบัติของผู้เข้าร่วมโครงการฯ ที่มีเป้าหมายจะประกอบอาชีพการผลิตเมล็ดพันธุ์ ผู้ปกครองเห็นชอบและสนับสนุนในสายอาชีพนี้ มีที่ดินทำกินของตนเอง และจะกลับไปทำการผลิตเมล็ดพันธุ์ในภูมิลำเนาเดิมของครอบครัว

รูปแบบการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ มี 3 รูปแบบ

  1. การฝึกปฏิบัตด้านการผลิตเมล็ดพันธุ์อย่างครบวงจรในสถานประกอบการของบริษัทฯ เป็นระยะเวลาประมาณ 6 เดือน (หรือจนกว่าบริษัทฯ ได้ประเมินว่าผู้เข้าร่วมโครงการมีศักยภาพและความพร้อมที่จะไปทำเองได้แล้ว) ทั้งเทคนิคการผลิตเมล็ดพันธุ์ การจัดการฟาร์ม การวางแผน ต้นทุน แรงงานปัจจัยการผลิต เป็นต้น
  2. การจัดฝึกอบรมให้ความรู้ในด้านอุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์ กฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และเทคโนโลยีต่างๆ เพื่อเพิ่มพูนความรู้ และสามารถนำเทคโนโลยีไปช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต โดยจัดประมาณ 2-3 ครั้ง (การใช้ชันโรงในการผลิตเมล็ดพันธุ์ การตรวจวินิจฉัยโรคการจัดการโรคแมลงด้วยสารชีวภัณฑ์ เทคโนโลยีโรงเรือน เป็นต้น)
  3. การผลิตเมล็ดพันธุ์จริงในพื้นที่ของตนเองหรือของบริษัท โดยได้รับโควต้าการผลิตเมล็ดพันธุ์จากบริษัท และมีรายได้จากการผลิตโครงการพัฒนาทักษะผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ รุ่นที่ 1 เริ่มต้นในปี 2559 มีผู้เข้าร่วมโครงการ 27 คน เป็นนักศึกษาที่จบการศึกษาระดับปริญญาตรี จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ จำนวน 11 คน (มีภูมิลำเนาในเชียงใหม่ 2 คน แม่ฮ่องสอน เชียงราย พะเยา ลำพูน สุรินทร์ ร้อยเอ็ด ขอนแก่น โคราช นครสวรรค์) และเป็นนักศึกษาที่จบระดับปวส. และอยู่ระหว่างศึกษาระดับปริญญาตรีหลักสูตรต่อเนื่องของวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่ จำนวน 16 คน

สิ่งที่คาดหวังจากโครงการเมื่อผ่านการฝึกอบรมเป็นระยะเวลา 1 ปี

  1. ผู้เข้ารับการอบรมสามารถประกอบอาชีพเป็นผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ได้ สร้างอาชีพและรายได้ให้กับตนเองและครอบครัว (อย่างน้อยร้อยละ 50)
  2. ร้อยละ 40 ของผู้ที่เข้าร่วมโครงการเป็นเครือข่ายในการผลิตเมล็ดพันธุ์ของผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการ  

สิ่งที่คาดหวังหลังจากดำเนินงาน 3 ปี 
 เกิดผู้ประกอบการรุ่นใหม่ในธุรกิจเมล็ดพันธุ์ และสามารถสร้างเครือข่าย สร้างอาชีพและรายได้ให้แก่เกษตรกรในอุตสาหกรรมเมล็ดพันธุ์