กระทรวงวิทยาศาสตร์ ร่วมมือกับ 5 จังหวัดในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ ประกอบด้วย จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ จังหวัดยโสธร และจังหวัดมหาสารคาม ในการพัฒนาข้าวหอมมะลิทุ่งกุลา ด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (วทน.) ด้วยการลงนามในบันทึกข้อตกลง การพัฒนาข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาด้วย วทน. ในวันที่ 24 สิหาคม 2560 ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด โดยมี พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี พร้อมด้วยพลเอกธนะศักดิ์ ปฏิมาประกร รองนายกรัฐมนตรี พลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นางกอบกาญจน์ วัฒนวรางกูร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและการกีฬา นายพิเชฐ ดุรงคเวโรจน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และนายออมสิน ชีวะพฤกษ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ร่วมเป็นสักขีพยาน

บันทึกข้อตกลง การพัฒนาข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาด้วย วทน. มีวัตถุประสงค์เพื่อนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมไปพัฒนาข้าวหอมมะลิในพื้นที่ทุ่งกุลาตลอดห่วงโซ่คุณคา ซึ่งจะนำไปสู่การเพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย และพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โดยกระทรวงวิทย์ฯ มีบทบาท 2 ประการ ได้แก่ มอบหมายหน่วยงานภายใต้กระทรวง และหน่วยงานเครือข่ายในพื้นที่ สนับสนุนการพัฒนาข้าวหอมมะลิ ด้วย วทน. และประสาน กำกับ ดูแล ติดตามการดำเนินงาน

 

 

การดำเนินงานในส่วนของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) หรือ พว. ได้แก่

1. การถ่ายทอดเทคโนโลยีและกระบวนการเรียนรู้การผลิตข้าวอินทรีย์: การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี การผลิตข้าวอินทรีย์แบบครบวงจรตั้งแต่แปลงนา การแปรรูปและการตลาด การจัดการศัตรูพืชทั้งในระหว่างแปลงนาและหลังการเก็บเกี่ยว และแนวทางการดำเนินงานด้านการตลาดข้าวสารตามแนวคิด “ธัญญโอสถ”

2. การถ่ายทอดเทคโนโลยี ด้าน Smart Farmer เป็นการนำแอปพลิเคชันที่ผ่านการวิจัยและทดสอบภาคสนามร่วมกับเจ้าของข้อมูลทางวิชาการรวมทั้งบุคคลผู้เป็นเจ้าของข้อมูล เปิดให้บริการดาวน์โหลใช้ได้ฟรีจาก Play Store ติดตั้งและใช้งานได้กับระบบปฎิบัติการแอนดรอย์ใช้ได้ทั้งมือถือและแท็บเล็ต ได้แก่

แอปพลิเคชันใบข้าวเอ็นเค

 

แอปพลิเคชันคำนวณปุ๋ยผสม” (FMC)

แอปพลิเคชันคำนวณปุ๋ยสั่งตัด” (FCS)

 

 

3. การถ่ายทอดองค์ความรู้/เทคโนโลยีเพื่อการตัดสินใจ (Decision Support) เป็นการนำผลงานวิจัยที่มีความเกี่ยวข้องกับผลผลิตของเกษตรกรเข้ามาช่วยสนับสนุนการตัดสินใจปลูกพืชที่มีความเหมาะสมกับพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ เพื่อเป็นการลดต้นทุนการผลิตเพิ่มผลผลิตให้กับเกษตรกร/ชุมชน ประกอบด้วย

ระบบพยากรณ์การเคลื่อนย้ายประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ทั้งนี้การจัดอบรมต้องประสานงานกรมการข้าวเป็นวิทยากร

ระบบแผนที่เพื่อการบริหารจัดการเชิงรุกออนไลน์ (Agri-Map Online)

ระบบสารสนเทศเพื่อการเกษตรไทยแบบพกพา (TAMIS) ออกแบบและพัฒนาตามมาตรฐานการตรวจประเมินข้าว GAP ของกรมการข้าว โดยผู้ตรวจประเมินต้องผ่านการอบรมจากกรมการข้าว และ/หรือเป็น (Certification Body: CB) ของกรมการข้าว ทั้งนี้การถ่ายทอดเทคโนโลยี/องค์ความรู้ จำเป็นต้องมีการประชุมหารือกับจังหวัด/ชุมชน เพื่อให้ทราบถึงความต้องการที่ชัดเจนและสามารถนำมาปรับประเด็นการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้เหมาะสมกับความต้องการต่อไป

 

4. อุปกรณ์/เครื่องมือสำหรับการตรวจวัดคุณภาพ เป็นการนำผลงานวิจัยที่อยู่ระหว่างส่งมอบผลการวิจัยที่ผ่านการทดสอบและเปรียบเทียบผลกับเครื่องมือเฉพาะทางจากต่างประเทศ นอกจากนี้ยังได้พัฒนาเครื่องตรวจเมล็ดข้าวโดยใช้องค์ความรู้ทางด้านข้าวโดยเฉพาะทำให้ได้เครื่องมือที่มีขนาดเล็กเหมาะสมกับเกษตรกร/วิสาหกิจชุมชน ประกอบด้วย

เครื่องตรวจสอบความหอมของข้าวแบบพกพา (e-nose)

เครื่องตรวจคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ข้าว ๑ ชุด ประกอบด้วย เครื่องมือตรวจเมล็ดข้าวแดง เมล็ดข้าวเหนียว เมล็ดข้าวจ้าว ที่ปนมากับเมล็ดพันธุ์ (C-Rice) เครื่องมือตรวจคุณภาพเมล็ดข้าว (S-Rice) เครื่องมือวัดขนาดคัพภะของเมล็ดข้าว (A-Rice)