สถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร (สท.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับ ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีจีน-อาเซียน นำเกษตรกรนักปรับปรุงพันธุ์พืชและนักวิชาการไทยเข้าร่วมฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การปรับปรุงพันธุ์และการปลูกแตงโมไร้เมล็ดขั้นสูง” ณ มณฑลไห่หนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างวันที่ 7 – 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559

จากการที่ สวทช. ได้ร่วมกับ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา จัดการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การปรับปรุงพันธุ์และการปลูกแตงโมไร้เมล็ด” ระหว่างวันที่ 24–26 มีนาคม พ.ศ. 2559 ณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา จ. ลำปาง เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ในการพัฒนาพันธุ์แตงโมไร้เมล็ดที่มีคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญชาวจีนให้แก่นักปรับปรุงพันธุ์พืชของไทยจากทั้งภาครัฐและเอกชนผลที่ได้รับจากการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงความสนใจของทั้งบุคลากรในสายวิชาการและผู้ประกอบการเอกชนของไทยต่อการปรับปรุงพันธุ์และการปลูกแตงโมไร้เมล็ด ดังนั้น สวทช. จึงร่วมกับ ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีจีน-อาเซียน (China-ASEAN Technology Transfer Center หรือ CATTC) ขยายผลการฝึกอบรบเชิงปฏิบัติการดังกล่าว โดยดำเนินการจัดการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การปรับปรุงพันธุ์และการปลูกแตงโมไร้เมล็ดขั้นสูง”(Advanced Breeding and Cultivation on Seedless Watermelon) โดยมีผู้เชี่ยวชาญจาก Tropical Crops Genetic Resource Institute (TCGRI) ภายใต้สังกัดของ Chinese Academy of Tropical Agricultural Sciences (CATAS) ได้แก่ Dr. Dang Xuanmin, Dr. Zhan Yuanfengและ Dr. Liu Ziji เป็นผู้ฝึกสอน ทั้งในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติของกระบวนการปรับปรุงพันธุ์แตงโมไร้เมล็ด โดยครอบคลุมการบรรยายถึงสถานการณ์การผลิต การวิจัย และแนวโน้มตลาดในอนาคตของแตงโมไร้เมล็ดในประเทศจีน รวมไปถึงการฝึกปฏิบัติกระบวนการและเทคนิคต่าง ๆ ที่ใช้ในปรับปรุงพันธุ์แตงโมไร้เมล็ด โดยการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้ จัดขึ้นที่ห้องปฏิบัติการและแปลงทดลองปลูกแตงโมไร้เมล็ดของ Tropical Crops Genetic Resource Instituteณ มณฑลไห่หนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างวันที่ 7 – 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 โดยมีผู้เข้าร่วมอบรมทั้งจากภาครัฐและภาคเอกชนของไทยจำนวนทั้งสิ้น 17 ท่าน

นอกจากการเรียนรู้ในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติแล้ว ผู้เข้าร่วมอบรมยังได้มีโอกาสทัศนศึกษาแปลงปลูกแตงโมไร้เมล็ดในเมือง Dongfangพร้อมทั้งได้มีโอกาสการแลกเปลี่ยนความรู้และความคิดเห็นกับเกษตรกรชาวจีนในการปลูกแตงโมไร้เมล็ด นอกจากนั้น ผู้เข้าร่วมอบรมยังได้เข้าเยี่ยมชมฐานสาธิตวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่ในเมือง Lingshui(Lingshui Modern Agricultural Science and Technology Demonstration Base)ซึ่งเป็นพื้นที่สาธิตการปลูกพืชด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ตลอดห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่การผลิตเมล็ดพันธุ์ การปลูก ไปจนถึงการเก็บเกี่ยวและกระบวนการหลังการเก็บเกี่ยว โดยมีการนำเทคโนโลยีโรงเรือน (Greenhouse) และเทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ (Smart Farming)มาประยุกต์ใช้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

ในช่วงพิธีปิดการสัมมนามีพิธีการมอบประกาศนียบัตรและการหารือความร่วมมือเพิ่มเติมระหว่าง สวทช. และ Chinese Academy of Tropical Agricultural Sciences (CATAS) โดย Prof. Dr. Jiang Changshun (Director of International Cooperation Division) ตัวแทนผู้บริหารจาก CATAS ได้แสดงความยินดีที่ สวทช. และ ผู้เข้าร่วมอบรมฝ่ายไทยให้ความสนใจในเทคนิค และองค์ความรู้ด้านการปรับปรุงพันธุ์แตงโมไร้เมล็ด ที่ CATAS มีความเชี่ยวชาญ และประสงค์ที่จะให้ทาง สวทช. และ ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีจีน-อาเซียน (China-ASEAN Technology Transfer Center หรือ CATTC) สนับสนุนกิจกรรมความร่วมมือระหว่าง สวทช. และ CATAS ให้ต่อเนื่องต่อไป โดย รองผู้อำนวยการ สวทช.คุณวิราภรณ์ มงคลไชยสิทธิ์ และ Prof. Dr. Jiang Changshun ให้ความเห็นในการดำเนินกิจกรรมความร่วมมือระหว่าง สวทช. และ CATAS ต่อไป ดังนี้

  1. จัด Advanced Training ครั้งที่ 3 ที่ประเทศไทย โดยเป็นการติดตามผลการปรับปรุงพันธุ์จากผู้เข้ารับการอบรม พร้อมทั้งมีการให้คำปรึกษาปัญหาอุปสรรคจากดำเนินการตามที่ได้รับการฝึกอบรมไป รวมถึงการเปรียบเทียบผลทดสอบการปลูกแตงโมพันธุ์พื้นเมืองของจีน กับ แตงโมพันธุ์พื้นเมืองของไทย โดยเชิญวิทยากรจากจีนไปให้คำแนะนำอย่างต่อเนื่อง
  2. ทาง CATAS ยินดีที่จะให้การฝึกอบรมแก่นักปรับปรุงพันธุ์พืชจากประเทศไทย กรณีที่นักปรับปรุงพันธุ์พืชจากประเทศไทย ต้องการมาเรียนรู้และฝึกปฏิบัติในเชิงลึกโดยใช้ระยะเวลาการอบรมนานขึ้น เช่น 1-2 สัปดาห์ ไปจนถึง 1-2 เดือน
  3. ทางสวทช. ได้เสนอให้ CATTC จัดการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ(Workshop)ในเรื่องการปรับปรุงพันธุ์พืช ระหว่างประเทศไทย ประเทศจีน และสมาชิกในกลุ่มประเทศอาเซียน เพื่อถ่ายทอด แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และ ข้อมูลระหว่างกัน อันจะนำไปสู่การสร้างเครือข่ายและขยายความร่วมมือระหว่างกันต่อไป

 

ประโยชน์ที่นักปรับปรุงพันธุ์พืชชาวไทยได้รับจากการเข้าร่วมฝึกอบรมในครั้งนี้ นอกจากการได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการผลิตและการปรับปรุงพันธุ์แตงโมไร้เมล็ดจากประเทศจีน ซึ่งเป็นประเทศผู้ผลิตและส่งออกที่สำคัญของแตงโมไร้เมล็ดแล้ว ยังเป็นการกระชับความสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างหน่วยงานในประเทศไทย (สวทช. และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา) กับหน่วยงานในประเทศจีน (TCGRI-CATAS) นอกจากนั้น ในระหว่างการฝึกอบรม ยังเกิดการรวมกลุ่มอย่างไม่เป็นทางการของผู้เข้าร่วมอบรมชาวไทย เกิดเป็นสมาคมผู้สนใจการปรับปรุงพันธุ์แตงโมไร้เมล็ด ซึ่งจะนำไปสู่การสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน และระหว่างภาคเอกชนด้วยกันเองต่อไปในอนาคต ถือเป็นหนึ่งในหนทางซึ่งจะนำประเทศไทยไปสู่การเป็นศูนย์กลางการวิจัย พัฒนา และการค้าเมล็ดพันธุ์ในภูมิภาคเอเซีย (Seed Hub of Asia)

การทัศนศึกษาแปลงปลูกแตงโมไร้เมล็ดในเมือง Dongfang    

ฐานสาธิตวิทยาศาตร์และเทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่ในเมือง Lingshui 

 

 

 

 

การหารือความร่วมมือระหว่าง สวทช.,CATAS และ ผู้เข้ารับการฝึกอบรม

 

เรียบเรียงโดย

ทรงพล มั่นคงสุจริต, ศศิวิมล บุญอนันต์, กัญจนา ดำรงค์ไชย และ วิราภรณ์ มงคลไชยสิทธิ์